Актуальныя пытанні дэкларавання

Неабходна нагадаць, што ўстанаўленне абмежаванняў і спецыяльных патрабаванняў, накіраваных на забеспячэнне фінансавага кантролю ў дачыненні да дзяржаўных службовых і прыраўнаваных да іх асоб, з'яўляецца згодна арт. 5 Закона Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2015 № 305-З «Аб барацьбе з карупцыяй» адной з мер па процідзеянні карупцыйным праявам у дзяржаўных органах і іншых арганізацыях.

Парадак дэкларавання даходаў і маёмасці вызначаны главой 4 Закона «Аб барацьбе з карупцыяй».

Разам з тым, пракурорамі штогод выяўляюцца неадзінкавыя парушэнні парадку дэкларавання, дапускаемыя абавязанымі асобамі: і дзяржаўнымі служачымі, і супрацоўнікамі праваахоўнага блока, і кіраўнікамі дзяржаўных арганізацый.

Напрыклад, за 2020 год органамі пракуратуры па рэспубліцы ўстаноўлена больш за 500 фактаў парушэнняў у гэтым напрамку, з якіх 13% (65) здзейснены на тэрыторыі Віцебскай вобласці.

Найбольш распаўсюджанымі з'явіліся: непрадстаўленне дэкларацыі ва ўстаноўлены заканадаўствам тэрмін; неадлюстраванне альбо не поўнае адлюстраванне даходаў, а менавіта: страхавых узнагароджанняў, выйгрышаў у букмекерскіх канторах, працэнтных даходаў ад сумы аплаты тавараў («cash-back»), падарункавых сертыфікатаў, грашовых пераводаў, у т.л. з-за мяжы, дапамог (у т.л. на пахаванне), грашовых сродкаў, атрыманых ад здачы ў наём жылля, кампенсацыйных выплат донарам, даходаў ад продажу маёмасці (нерухомай, транспартных сродкаў), у т. ч. на пляцоўках аб'яў сеткі Інтэрнэт («Kufar»), спадчыны, аліментаў, даходаў ад рэалізацыі сельгаспрадукцыі, ажыццяўлення рамеснай дзейнасці, аграэкатурызму; неадлюстраванне маёмасці, што знаходзіцца ва ўласнасці (нерухомай, транспартных сродкаў, доляў ва ўстаўных фондах); указанне недаставерных звестак аб кошце маёмасці; а таксама іншыя шматлікія недахопы пры запаўненні дэкларацыі (недаставерныя звесткі аб дацегосударнай рэгістрацыі нерухомай маёмасці, спосабе яе атрымання і г.п.).

У сілу арт. 34 Закона «Аб барацьбе з карупцыяй» парушэнне парадку дэкларавання даходаў і маёмасці (непрадстаўленне дэкларацыі аб даходах і маёмасці або ўнясенне ў яе непоўных і (або) недакладных звестак) з'яўляецца падставай для прыцягнення да дысцыплінарнай адказнасці аж да вызвалення ад займаемай пасады (звальнення) з улікам норм часткі 8 дадзенага артыкула.

Пры гэтым у выпадку ўстанаўлення факта наўмыснага ўтойвання або скажэння звестак, якія падлягаюць абавязковаму дэклараванню, дзеянні абавязанай асобы могуць быць кваліфікаваны ў адпаведнасці з абз. 7 ч. 1 арт. 25 Закона «Аб барацьбе з карупцыяй» як правапарушэнні, якія ствараюць умовы для карупцыі.

Акрамя таго, парушэнне парадку дэкларавання даходаў і маёмасці пры пэўных абставінах можа пацягнуць адміністрацыйную адказнасць у адпаведнасці з арт. 23.9 КоАП (у мінулым годзе на Віцебшчыне па названым артыкуле прыцягнуты больш за 50 службовых асоб).

У сілу п.п. 6.22 п. 6 Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15.12.2014 № 5 «Аб узмацненні патрабаванняў да кіруючых кадраў і работнікаў арганізацый» наўмыснае ўнясенне ў дэкларацыю аб даходах і маёмасці непоўных або недакладных звестак аднесена да падстаў датэрміновага скасавання працоўнага дагавора (кантракта) і з'яўляецца дыскрэдытуючым абставінай звальнення.

Пагадзіцеся, патрабаванні заканадаўства ў сферы дэкларавання абавязваюць нас быць максімальна адкрытымі пры запаўненні дэкларацый, каб пазбегнуць негатыўных наступстваў.

Будзьце ўважлівыя, выконвайце Закон!

Начальнік аддзела па барацьбе з карупцыяй

і арганізаванай злачыннасцю

пракуратуры вобласці

Яўген Лапкоўскі