Аліментныя абавязкі дзяцей у дачыненні да бацькоў

У адпаведнасці са артыкулам 32 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, дзеці абавязаны клапаціцца аб бацьках, а таксама аб асобах, іх замяняючых, і аказваць ім дапамогу.

Указаныя праваадносіны рэгулююцца нормамі артыкулаў 100-103 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб шлюбе і сям'і.

Змест нетрудаздольных, якія маюць патрэбу ў дапамозе бацькоў з'яўляецца абавязкам іх паўналетніх працаздольных дзяцей. Калі ж працаздольныя, якія дасягнулі паўналецця дзеці адмаўляюцца прадастаўляць неабходную матэрыяльную дапамогу нетрудаздольным маючым патрэбу бацькам, апошнія могуць спагнаць аліменты ў судовым парадку.

Нетрудаздольнымі лічацца грамадзяне, якія дасягнулі пенсійнага ўзросту, а таксама інваліды I і II групы.

Маючымі патрэбу ў дапамозе прызнаюцца нетрудаздольныя асобы, якія не маюць дастатковых сродкаў да існавання, якія не ў стане з дапамогай прызначаных пенсій, дапамог, а таксама маёмасці, што маецца ў іх, і іншых даходаў задаволіць жыццёва важныя патрэбы ў ежы, адзенні, жыллі, лячэнні. Факт наяўнасці або адсутнасці патрэбы ўстанаўліваецца судом у кожным канкрэтным выпадку з улікам усіх акалічнасцей.

Падставамі для вызвалення дзяцей ад абавязку па ўтрыманні бацькоў і пакрыцці затрат па доглядзе за імі з'яўляюцца ўстаноўлены судом факт ухілення бацькоў ад выканання сваіх бацькоўскіх абавязкаў; пазбаўленне дадзенага бацькі бацькоўскіх правоў.

Памер аліментаў, што спаганяюцца з кожнага з дзяцей на ўтрыманне іх маючых патрэбу ў дапамозе нетрудаздольных бацькоў, вызначаецца судом у цвёрдай грашовай суме або ў суме, што адпавядае пэўнай колькасці базавых велічынь, якая падлягае выплаце штомесяц, зыходзячы з матэрыяльнага і сямейнага становішча бацькоў і кожнага з дзяцей. Пры вызначэнні такой сумы суд улічвае ўсіх паўналетніх дзяцей дадзенага бацькі незалежна ад таго, ці прад'яўлена патрабаванне да ўсіх дзяцей альбо толькі да аднаго або некалькіх з іх.

Пры змене матэрыяльнага або сямейнага становішча маючых патрэбу ў дапамозе нетрудаздольных бацькоў або паўналетніх працаздольных дзяцей, якія выплачваюць аліменты на іх, суд мае права

змяніць памер аліментаў па іску зацікаўленай асобы.

Напрыклад, С. звярнуўся з іскавай заявай у суд, у якой указаў, што быў шпіталізаваны ў бальніцу з інсультам галаўнога мозгу, прайшоў працяглае стацыянарнае і амбулаторнае лячэнне. Затым яму была ўстаноўлена I група інваліднасці ў сувязі з перанесеным захворваннем, ён прызнаны непрацаздольным, які мае патрэбу ў пастаяннай староннім дапамозе і доглядзе. У цяперашні час у яго не цалкам аднавілася гаворка і рухальныя здольнасці, догляд за ім ажыццяўляе сястра.

Адзінай крыніцай яго даходаў з'яўляецца пенсія па інваліднасці. Указаных грашовых сродкаў недастаткова для задавальнення яго патрэб у набыцці прадуктаў харчавання, адзення, аплаце лекавых сродкаў і медыцынскіх паслуг. Яго сыны А. і К. з ім не маюць зносін, ніякай дапамогі ў перыяд лячэння не аказваюць, у сувязі з чым прасіў спагнаць з іх аліменты на яго карысць у памеры пяці базавых велічынь штомесяц з кожнага.

У ходзе судовага разбору сыны патлумачылі, што некалькі гадоў таму бацька сышоў ад іх маці і стварыў новую сям'ю, пасля чаго яны перасталі з ім мець зносіны. У дзяцінстве бацька неналежным чынам іх утрымліваў, часта мяняў месца працы. У цяперашні час у іх невысокі ўзровень даходу, пры гэтым неабходна ўтрымліваць свае сем'і. Так, адзін з сыноў мае дваіх непаўналетніх дзяцей, жонка знаходзіцца ў адпачынку па доглядзе за дзіцем да 3 гадоў, іншы выплачвае аліменты на дзіця, мае крэдытныя абавязацельствы.

У судзе было ўстаноўлена, што А. і К. не клапоцяцца пра свайго бацьку, не аказваюць яму дапамогу. У той жа час, пазоўнік не быў пазбаўлены бацькоўскіх правоў, мае патрэбу ў дадатковых выдатках з прычыны непрацаздольнасці, у тым ліку ў лекавых сродках, што пацвярджаецца медыцынскімі даведкамі паліклінікі. Даставерных доказаў, якія пацвярджаюць ухіленне бацькі ад выканання бацькоўскіх абавязкаў у дачыненні да А. і К., адказчыкамі не прадстаўлена.

Прааналізаваўшы матэрыяльнае становішча бакоў, суд прыйшоў да высновы аб наяўнасці падстаў для спагнання аліментаў на ўтрыманне пазоўніка і з улікам даходаў адказчыкаў спагнаў па адной

базавай велічыні штомесяц з кожнага са сыноў.

Пракурор аддзела па наглядзе
за адпаведнасцю закону судовых пастаноў
па грамадзянскіх справах
Ірына Таўтын