АЛИМЕНТЫ І ЎСТАНАЎЛЕННЕ ПАХОДЖАННЯ ДЗЕЦЯЎ

У сувязі з увядзеннем у дзеянне з 01.01.2026 Кодэкса грамадзянскага судовагаводства Рэспублікі Беларусь прынята пастанова Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь ад 26.03.2026 №7 «Аб судовай практыцы разгляду грамадзянскіх спраў, звязаных з устанаўленнем паходжання дзяцей, аб спагнанні сродкаў на ўтрыманне (аліментаў)» Раней дзеючая пастанова Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь ад 20.12.1991 «Аб практыцы прымянення судамі Рэспублікі Беларусь заканадаўства пры разглядзе спраў аб устанаўленні бацькоўства і аб спагнанні аліментаў на дзяцей страціла сілу.

Новы Пленум фактычна замацоўвае ўжо якая склалася практыку судоў па справах, звязаных са спагнаннем аліментаў і устанаўленнем паходжання дзяцей і накіраваны на ўдасканаленне падыходаў да разгляду спраў у сферы шлюбна-сямейных адносін і забеспячэнне абароны правоў усіх суб'ектаў шлюбна-сямейных адносін.

У Пленуме падрабязна растлумачаны правілы падсуднасці, канкрэтызаваны і больш падрабязна выкладзены падыходы да тэрмінаў іскавой даўнасці для аспрэчвання запісу аб бацьках, а таксама спагнання аліментаў.

Напрыклад, з Пленума вынікае, што фактычна тэрмін іскавой даўнасці па патрабаваннях аб спагнанні аліментаў не ўстаноўлены, пры гэтым пры выкананні шэрагу ўмоў, спагнанне аліментаў магчыма за тры папярэднія гады.

З улікам развіцця сферы прымянення дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогій і забеспячэння правоў грамадзян пры іх прымяненні пастанова Пленума больш дэталёва распісвае правы грамадзян у выпадку іх прымянення, падыходы КоБС да паходжання дзяцей, народжаных у выніку прымянення такіх тэхналогій.

Нададзена ўвага павышэнню ролі пазасудовага ўрэгулявання спрэчак, у тым ліку праз заключэнне медыятыўнага пагаднення.

Прымаючы пад увагу развіццё інфармацыйных тэхналогій і пашырэнне спосабаў камунікацыі з выкарыстаннем мэсэнджараў, вызначаны правілы даказвання з іх дапамогай.

Акрамя таго, пастанова Пленума №7 замацавала асаблівасці разгляду спраў аб выдатках на ўтрыманне непрацаздольных паўналетніх дзяцей, бацькоў, мужів.

Так, памер аліментаў на ўтрыманне непрацаздольнага, які мае патрэбу ў дапамозе бацькі, вызначаецца судом у цвёрдай суме або ў суме, якая адпавядае пэўнай колькасці базавай велічыні, што падлягае выплаце штомесяц, з улікам усіх яго паўналетніх працаздольных дзяцей, зыходзячы з матэрыяльнага і сямейнага становішча бацькі і кожнага з дзяцей.

У Пленуме падрабязна выкладзены пытанні разгляду грамадзянскіх спраў аб вызваленні грамадзян ад запазычанасці па аплаце аліментаў, парадку ўстанаўлення бацькоўства і мацярынства ў судзе. Напрыклад, рэгламентаваны выпадкі, калі бацькоўства можа быць устаноўлена толькі ў судовым парадку.