Да XXXV Міжнароднага фестывалю мастацтваў "Славянскі базар у Віцебску" засталося 29 дзён. БЕЛТА прапануе акунуцца ў рэтраспектыву: штодзень у архіўных матэрыялах расказваем пра самыя яркія моманты кожнага фестывалю па гадах.

Сёння - пра фестываль 1998 года. З 1998 года Міжнародны фестываль мастацтваў пачаў называцца "Славянскі базар у Віцебску". Такая назва падкрэсліла яго прыналежнасць да віцебскай зямлі і стала візітнай карткай старажытнага горада.

Удзельнікаў фестывалю і віцябчан вітаў Прэзідэнт Беларусі, старшыня Вышэйшага Савета Саюза Беларусі і Расіі Аляксандр Лукашэнка. Ён падкрэсліў, што ў 1998 годзе фестываль праводзіцца пад патранажам Савета Саюза дзвюх славянскіх дзяржаў. "Віцебск, які знаходзіцца на ​​паўдарозе з "варагаў у грэкі", ад Пецярбурга да Варшавы, ад Масквы да Берліна, здаўна прыцягваў і збіраў вакол сябе творчых асоб - спевакоў, музыкантаў, мастакоў, скульптараў, архітэктараў, ствараючы непаўторную аўру прыгожага. Тут кожны камень дыхае гісторыяй і мастацтвам. Бессмяротныя творы Ільі Рэпіна, Марка Шагала, Казіміра Малевіча непасрэдна з віцебскіх вуліц адправіліся на старонкі сусветнай гісторыі мастацтваў, таму абсалютна не выпадкова, што ў старажытным і маладым Віцебску нарадзіўся наш фестываль, які таксама становіцца яркай старонкай гісторыі культуры і мастацтва. "Славянскі базар у Віцебску" з кожным годам збірае ўсё больш і больш удзельнікаў з самых розных дзяржаў свету. Сёння сюды прыбылі мастацкія калектывы, сусветна прызнаныя зоркі эстрады і маладыя выканаўцы з 26 краін, каб чарговы раз прыняць удзел у сапраўды грандыёзным шматнацыянальным свяце. Свяце музыкі, свяце песні, свяце сапраўднага мастацтва. А гэта значыць, што "Славянскі базар у Віцебску" ўжо заваяваў трывалую папулярнасць і шырокую вядомасць, стаў неардынарнай музычнай падзеяй. Менавіта фестывалі такога маштабу ў многім аб'ядноўваюць сёння нашы народы", - у прывітанні да ўдзельнікаў і гасцей фестывалю сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы тады падкрэсліў: "Песня часам збліжае хутчэй і мацней, чым многія палітычныя і эканамічныя пагадненні. Паколькі мова музыкі, мова культуры - наогул самая яркая і адначасова самая даступная для ўсіх народаў, для ўсіх людзей нашай планеты. Фестываль "Славянскі базар у Віцебску" стварыў своеасаблівую ўнікальную дзяржаву - без бар'ераў, без мытняў, без межаў. І тут не патрабуюць віз і пашпартоў, не прымушаюць запаўняць анкеты. А калі цікавяцца нацыянальнасцю, дык толькі для таго, каб уплесці ў фестывальны вянок прадстаўніка яшчэ аднаго народа”.

У 1998 годзе фестываль у Віцебску стаў міждзяржаўным культуралагічным праектам Саюза Расіі і Беларусі і праходзіў з 20 да 29 ліпеня. На форуме мастацтваў адбылося 115 культурна-масавых мерапрыемстваў, на якіх пабывала 150 тыс. чалавек, 50 канцэртных праграм наведала каля 100 тыс. чалавек.

Дзеянне фестывалю адначасова праходзіла на васьмі фестывальных пляцоўках. Дарэчы, сёлета Летняму амфітэатру споўнілася 10 гадоў. Упершыню на форуме выступілі артысты з Італіі, Манголіі, Рэспублікі Карэя, Японіі. Таксама гасцямі стала дэлегацыя лужыцкіх сербаў - прадстаўнікоў самага нешматлікага славянскага народа.

Адным з найбольш прыцягальных быў гала-канцэрт "Горад юнацтва майго", прысвечаны памяці кампазітара-песенніка, ураджэнца Віцебска, народнага артыста СССР Марка Фрадкіна. З яго песнямі выступілі зоркі, маладыя выканаўцы. На сцэне Летняга амфітэатра адбылася грандыёзная балетная праграма, у якой прынялі ўдзел зоркі расійскага балета. Дэбютавала ў праграме фестывалю цыркавая праграма. Цырк-шапіто размяшчаўся на кортах амфітэатра.

У конкурсе маладых выканаўцаў эстраднай песні "Віцебск-98" прынялі ўдзел 16 чалавек з 13 краін. Журы ўзначаліў народны артыст Расіі Ігар Крутой. Гран-пры заваяваў Рафаэль з Ізраіля, які выканаў песню Ігара Лучанка на словы Генадзя Бураўкіна "Зачараваная мая" на беларускай мове і іўрыце. У Міжнародным фестывалі-конкурсе дзіцячых канцэртных праграм, які стаў своеасаблівым пралогам усяго фестывалю, прынялі ўдзел больш за 650 юных артыстаў. Іх упершыню ацэньвала кампетэнтнае дзіцячае журы.

У дабрачынным канцэрце "Начная харавая асамблея" прынялі ўдзел дзесяць калектываў. Зборы ад яго пайшлі на аднаўленне Свята-Успенскага сабора ў Віцебску.

"Рандэву з зоркай", якое традыцыйна праводзілі арганізатары фестывалю для журналістаў, змяніла назву на "Зорная гадзіна". Адбыліся сустрэчы з Валерыем Лявонцьевым, Васілём Раінчыкам, Алегам Газманавым, які адзначыў свой дзень нараджэння на форуме, і інш.

У фестывальную кінапраграму ўвайшлі 9 мастацкіх і 7 дакументальных фільмаў, у ёй з'явіліся і мультыплікацыйныя стужкі. У час VII "Славянскага базару" таксама адбыліся шматлікія святы - фальклору, беларускай кухні, рускай цацкі, "Мода і музыка новага пакалення", што адкрылася з паказу калекцыі Вячаслава Зайцава, а таксама "Джаз-панарама", выстава "Шматковая мазаіка Расіі", выстава-конкурс дзіцячых мастацкіх работ "Я малюю фестываль" і шмат іншага. У "Горадзе майстроў" размясцілася больш за 140 народных умельцаў - ганчары, разьбяры па дрэве, кавалі, вышывальшчыцы.

Віцебск у рамках гэтага фестывалю падпісаў дагаворы аб супрацоўніцтве са Смаленскам, Даўгаўпілсам і Хаскавам.

VII фестываль здзівіў не толькі канцэртнай праграмай. Жадаючыя змаглі ўбачыць Віцебск з вышыні птушынага палёту. Такую магчымасць ім далі аэранаўты з Вялікіх Лукаў, прывёзшы ў горад мангальф'еры. Да гэтага "Славянскага базару" Віцебскі прыборабудаўнічы завод выпусціў спецыяльную партыю мужчынскіх і жаночых гадзіннікаў з фестывальнай сімволікай.

Акрамя таго, стала лягчэй пазнаваць пра падзеі фестывалю - у інтэрнэце з'явіўся яго сайт.

Асноўныя мерапрыемствы XXXV Міжнароднага фестывалю мастацтваў "Славянскі базар у Віцебску" пройдуць з 16 па 19 ліпеня, а першыя канцэрты адбудуцца 14 ліпеня.

"БелТА"