Шчырая размова пра школу. Вялікае інтэрв'ю з першым намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення па адукацыі Віцебскага аблвыканкама Аленай Багдановіч

Честный разговор о школе. Большое интервью с первым заместителем начальника главного управления по образованию Витебского облисполкома Еленой Богданович

Шчырая размова пра школу. Вялікае інтэрв'ю з першым намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення па адукацыі Віцебскага аблвыканкама Аленай Багдановіч

22.05.2026

Ці праўда, што без рэпетытараў ЦЭ не здаць? Як вобласць вырашае праблему «перанаселеных» школ у новабудоўлях? І чаму адзнака за паводзіны ў 10-м класе цяпер важная так жа, як сярэдні бал? На гэтыя і іншыя пытанні адказала першы намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення па адукацыі Віцебскага аблвыканкама Алена Багдановіч напярэдадні заканчэння навучальнага года.

 

– Алена Леанідаўна, заходзячы ў школу, на што Вы ў першую чаргу звяртаеце ўвагу? Ці супадае Ваш погляд кіраўніка сферы адукацыі з бацькоўскім поглядам?

– Заходзячы ва ўстанову адукацыі, я гляджу і ацэньваю абстаноўку як мама, затым ужо як афіцыйная асоба. У першую чаргу звяртаю ўвагу на псіхалагічную абстаноўку: як рэагуюць вучні, настаўнікі на чалавека, які прыйшоў, у якім яны настроі, ці вітаюцца дзеці і настаўнікі з тым, хто прыйшоў. Заўсёды вывучаю, што знаходзіцца на сценах і стэндах школы: ці ёсць акрамя афіцыйнай інфармацыі, жывыя фотаздымкі са святаў, мерапрыемстваў, дошка Гонару, ці абнаўляецца яна. З гэтых дэталяў складваецца першае ўражанне пра школу.

– Хутка стартуе прыём дакументаў у першыя класы. Ці ёсць праблемы з залічэннем у школу дзяцей у густанаселеных раёнах Віцебска і вобласці?

– За кожнай установай адукацыі па рашэнні мясцовага выканаўчага камітэта замацаваны мікрараёны. Таму ўсе дзеці, якія плануюць пайсці ў першы клас і пражываюць у замацаваным мікрараёне, будуць залічаны. У бацькоў, чые дзеці не пражываюць у дадзенай мясцовасці, ёсць магчымасць запісацца на прыём да дырэктара і пакінуць заяву аб залічэнні ў першыя класы. Гэта заява будзе разгледжана пасля 17 жніўня ў парадку чарговасці залічэння дзяцей, якія пражываюць у мікрараёне. Актуальная інфармацыя будзе размяшчацца і рэгулярна абнаўляцца на сайтах устаноў адукацыі.

– З якімі страхамі, на Ваш погляд, сутыкаюцца бацькі будучых першакласнікаў?

– Тое, як прымуць дзіця ў школе. Бацькі павінны разумець, што ў першым класе ўвесь верасень дзіця яшчэ праходзіць падрыхтоўку да школы. У межах курса «Увядзенне ў школьнае жыццё» дзеці знаёмяцца са школай, аднакласнікамі, тэрыторыяй. У першыя паўгода не рэкамендуецца аддаваць дзяцей у гурткі, секцыі, таму што ў гэты перыяд праходзіць адаптацыя. Важна, каб у гэты перыяд дзеці добра высыпаліся. А з другога паўгоддзя можна запісаць дзіця ў розныя гурткі, секцыі, наведваць з ім мерапрыемствы.

- Для паступлення ў 10 профільны клас зараз важны не толькі сярэдні бал (ад 7 балаў і вышэй), але і адсутнасць незадавольняючай ацэнкі за паводзіны. Наколькі гэтыя крытэрыі дапамагаюць адсеяць выпадковых людзей у профільных групах?

- Трэцяя ступень адукацыі арыентавана на тое, што рабяты, заканчваючы 10, 11 класы, будуць паступаць у ВНУ. Таму яны павінны мець грамадзянскую пазіцыю, высокі ўзровень самадысцыпліны. Таму характарыстыка важная. Профільныя класы бываюць як прафесійнай накіраванасці, так і проста профільныя класы. Ахоп профільным навучаннем даходзіць да 90%. Базавыя класы – гэта хутчэй выключэнне ў Віцебскай вобласці, чым практыка.

– Якія профілі самыя папулярныя сярод моладзі?

– Найбольшы попыт назіраецца на фізіка-матэматычнае, хіміка-біялагічнае напрамкі. Гэтыя профілі будуць у найбольшай ступені запатрабаваны, таму што мы жывем у век інфармацыйных і камп'ютарных тэхналогій, развіваецца штучны інтэлект. Рабяты таксама часта выбіраюць і гуманітарны профіль, які таксама запатрабаваны.

 

– Склалася меркаванне, што без рэпетытараў здаць ЦЭ на высокі бал практычна немагчыма. Чаму так адбываецца? Што робіцца для таго, каб школьных урокаў і факультатываў было дастаткова для паступлення ў ВНУ?

– Меркаванне, што здаць ЦЭ без рэпетытараў немагчыма, хутчэй памылковае, таму што праграма ЦЭ адпавядае вучэбнай праграме трэцяй ступені навучання. Таму ў залежнасці ад таго, наколькі вучань упарта працаваў на працягу апошніх двух гадоў, наколькі правільна ён выбраў профіль, будзе залежаць вынік на ЦЭ. Той, хто не ўпэўнены ў сабе і лічыць, што чараўнік у выглядзе рэпетытара зможа даць запаветныя 100 балаў, мае права на такое меркаванне.

– Не сакрэт, што школы, гімназіі спаборнічаюць у рэйтынгах за колькасць 100-бальнікаў, дыпломаў. Але ці не губляюцца ў пагоні за рэйтынгам звычайныя хлопцы, якім патрэбны моцныя веды, увага і падтрымка, але яны не імкнуцца да рэкордаў?

– Высокія вынікі на рэспубліканскіх алімпіядах, навукова-практычных канферэнцыях – гэта твар вобласці, узровень падрыхтоўкі дзяцей і педагогаў, суправаджэнне бацькоў. За гэтымі лічбамі стаіць велізарная праца вучняў, педагагічнага калектыву, бацькоў. Мы ганарымся гэтымі хлопцамі і гатовыя падтрымліваць, дапамагаць ім, таму што гэтыя таленавітыя дзеці будуць у будучыні прасоўваць беларускую навуку. Што тычыцца сярэднячкоў. Цяпер такая вялікая колькасць конкурсаў, што знайсці сваю нішу, рэалізаваць сябе можа кожны. Калі казаць пра вынікі трэцяй ступені адукацыі, то яны дастаткова высокія на Віцебшчыне. Гэта сведчыць пра агульны высокі ўзровень падрыхтоўкі нашых дзяцей, чым мы і ганарымся.

– Як замацоўваюцца маладыя настаўнікі ў глыбінцы? Многія бацькі перажываюць, што допытныя настаўнікі сыходзяць на пенсію, а маладыя не затрымліваюцца пасля размеркавання. На Ваш погляд, што трэба зрабіць, каб маладыя спецыялісты заставаліся працаваць на доўгі час, любілі сваю справу?

- Штогод каля 500 маладых спецыялістаў накіроўваюцца ва ўстановы адукацыі вобласці. Адсотак іх замацавання на першым працоўным месцы складае 70%. Каб малады спецыяліст працягнуў працаваць на першым працоўным месцы пасля заканчэння адпрацоўкі, трэба стварыць умовы для прафесійнага росту, каб ён адчуваў сябе патрэбным, важным і незаменным. Для гэтага за імі замацоўваюцца педагогі-настаўнікі. АПАСТ праводзіць шэраг метадычных мерапрыемстваў менавіта для маладых спецыялістаў. Вялікую ўвагу надаём мэтавай падрыхтоўцы педагогаў.

– Мінулы год прынёс Віцебшчыне 185 100-бальных вынікаў на ЦЭ. На Ваш погляд, у чым сакрэт поспеху віцебскай школы?

– Паспяховая здача ЦЭ ўключае тры складнікі: педагог, вучань і яго феноменальная працавітасць. Вучоба – гэта штодзённая карпатлівая праца. Чым больш старанняў вучань прыкладае, тым у яго будзе вышэйшы вынік.

– Напярэдадні заканчэння навучальнага года якія словы Вы хочаце адрасаваць школьнікам, педагогам і бацькам?

– Будучым першакласнікам і школьнікам я хачу сказаць, што школа іх заўсёды чакае, гэта тое месца, дзе яны знойдуць для сябе шмат цікавага, развіюць таленты, іх чакаюць установы дадатковай адукацыі. Выпускнікам жадаю, каб яны атрымалі свае запаветныя балы на ЦЭ і ЦТ. Дзякуй педагогам, тэхнічным работнікам за тое, што на працягу навучальнага года стваралі ўмовы для творчага росту і развіцця дзяцей. Дзякую бацькам за тое, што яны суправаджалі і падтрымлівалі дзяцей, дапамагалі педагагічным работнікам вырашаць прафесійныя задачы і развіваць творчыя здольнасці дзяцей. Жадаю ўсім здароўя, дабрабыту і хай у вашых сем'ях пануе мір, стварэнне і любоў.

Бліц-пытанне:

– Які Ваш любімы школьны прадмет?

– Я па спецыяльнасці настаўнік хіміі і біялогіі, скончыла Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя С.Кірава. Хімія – гэта навука будучыні, а біялогія – навука пра жыццё. Гэта і ёсць мае любімыя прадметы. Мой настаўнік хіміі і біялогіі Каваленка Іосіф Іванавіч выкладаў прадмет на высокім узроўні. Ён рабіў урокі хіміі ўрокамі чараўніцтва, кожны ўрок суправаджаўся дэманстрацыйнымі досведамі, і мы з нецярпеннем гэтага чакалі.

– Што Вас натхняе больш за ўсё?

– Калі я бачу на мерапрыемствах, якія ў нас таленавітыя, унікальныя дзеці, гэта мяне акрыляе. Я разумею, што ўкладзены ў падрастаючае пакаленне праца, недарэмны.

– Якая галоўная мэта школы?

– Школа павінна навучыць дзіця вучыцца, узаемадзейнічаць з гэтым светам, ставіць мэты і іх дасягаць. Паводзіны, зносіны, развіццё характару адбываецца ў школе. Той стрыжань, на які дзіця будзе абапірацца ўсё жыццё, закладваецца менавіта ў школе.

"Віцебскія весці"