Галоўнае ўпраўленне гандлю: у 2022 годзе дэвіз Дня спажыўца – "Справядлівыя лічбавыя фінансавыя паслугі"
У Рэспубліцы Беларусь каардынацыю дзейнасці ў галіне абароны правоў спажыўцоў ажыццяўляе Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандаль. Іншыя дзяржаўныя органы разглядаюць у межах сваёй кампетэнцыі пытанні, звязаныя з абаронай правоў спажыўцоў у розных сферах дзейнасці.
У рэгіёнах дзяржаўная палітыка ў галіне абароны правоў спажыўцоў рэалізуецца абласнымі, гарадскімі і раённымі выканаўчымі камітэтамі.
За мінулы год структурнымі падраздзяленнямі Віцебскага аблвыканкама, гаррайвыканкамамі разгледжана 511 зваротаў грамадзян па пытаннях абароны правоў спажыўцоў, з іх 211 (41%) – у сферы гандлю і грамадскага харчавання, 163 (32%) – жыллёва-камунальных паслуг, 78 (15%) – бытавога абслугоўвання насельніцтва.
Па выніках разгляду вынесена 15 прадпісанняў аб ліквідацыі парушэнняў заканадаўства, якія выкананы ва ўстаноўленыя тэрміны, складзена 10 пратаколаў аб адміністрацыйных правапарушэннях. У дасудовым парадку пакрыта матэрыяльная шкода на суму 7,9 тыс. рублёў.
У 2022 годзе дэвіз Дня спажыўца – ”Справядлівыя лічбавыя фінансавыя паслугі“.
Спажыўцы фінансавых паслуг (банкаўскіх, страхавых, інвестыцыйных і інш.) маюць такія ж правы і абавязкі, як і ў выпадку з любымі іншымі паслугамі.
Пытанні абароны правоў спажыўцоў, якія ўзнікаюць пры аказанні паслуг банкамі, лізінгавымі, інвестыцыйнымі кампаніямі, разглядаюцца Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь, у выпадку страхавых паслуг – Міністэрствам фінансаў Рэспублікі Беларусь.
У кампетэнцыю гэтых дзяржаўных органаў уваходзіць, перш за ўсё, кантроль за выкананнем фінансавымі арганізацыямі абавязковых умоў дагавораў, спыненне навязвання
паслуг, абыходжанне істотнай інфармацыі, наўмысным увядзенні ў зман і іншых несумленных практык.Выкарыстанне лічбавых тэхналогій і інтэрнэту дазволіла фінансавым арганізацыям паскорыць і спрасціць доступ да сваіх паслуг, стварыць камфортнае карыстальніцкае асяроддзе.
Па дадзеных даследавання, праведзенага інстытутам сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2020 годзе, сярод жыхароў Віцебскай вобласці найбольш запатрабаваныя такія лічбавыя фінансавыя інструменты як інтэрнэт-банкінг (аб выкарыстанні праінфармавалі 91,9% апытаных) і мабільны банкінг (51,9%).
Найменш папулярныя анлайн-аперацыі страхавання, адкрыцця дэпазіту, бягучага рахунку, падачы падатковай дэкларацыі, атрымання крэдыту, праграмы і прыкладанні для ўліку даходаў і расходаў, планавання фінансаў.
Пандэмія СOVID-19 узмацніла тэндэнцыю, звязаную з развіццём лічбавых паслуг, але адначасова узраслі рызыкі кліентаў фінансавых кампаній.
Чым вышэй фінансавая пісьменнасць спажыўцоў, тым больш у іх магчымасцей для выкарыстання усяго спектру лічбавых тэхналогій і абароны ад інтэрнэт-пагроз, у тым ліку фінансавага махлярства.
У рэспубліцы зацверджаны і рэалізуецца план дзеянняў па павышэнні фінансавай пісьменнасці насельніцтва на 2019–2024 гады.
У прыватнасці, планам прадугледжана функцыянаванне Адзінага інтэрнэт-партала фінансавай пісьменнасці насельніцтва Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь.
З дапамогай партала можна павысіць сваю кампетэнцыю ў фінансавай сферы, азнаёміцца з асноўнымі правіламі бяспекі пры выкарыстанні лічбавых фінансавых паслуг і г.д.