Іскавая праца пракурора – эфектыўны сродак умацавання законнасці ў эканамічнай сферы
Вынікі работы органаў пракуратуры Віцебскай вобласці па выкарыстанні паўнамоцтваў у гаспадарчым судаводстве па выніках 2018 года сведчаць аб станоўчай ролі пракуратуры ў абароне дзяржаўных і грамадскіх інтарэсаў, ва ўмацаванні законнасці і папярэджанні правапарушэнняў у сферы прадпрымальніцкай і іншай эканамічнай дзейнасці.
Дасягненне пазітыўных вынікаў шмат у чым абумоўлена правільнымі арыенцірамі ў арганізацыі работы і выбары форм звароту пракурора ў эканамічны суд.
Дамагаючыся аднаўлення ахоўных законам правоў суб'ектаў гаспадарання, абароны дзяржаўных і грамадскіх інтарэсаў у 2018 годзе пракуроры Віцебшчыны накіравалі ў эканамічныя суды 60 іскавых заяў і 270 заяў аб узбуджэнні загаднага вядзення на агульную суму, эквівалентную 8,2 млн. беларускіх рублёў.
Грамадзянскі абарот у сучасных умовах характарызуецца значнай ступенню самастойнасці суб'ектаў гаспадарання, якія самі павінны клапаціцца аб сваіх правах, аб выкананні сваіх абавязкаў. Улічваючы прынцып дыспазітыўнасці, пракуроры ў мінулым годзе праяўлялі ўзважанасць пры падрыхтоўцы іскаў для таго, каб не падмяняць ініцыятыву і самастойнасць прадпрыемстваў і арганізацый. Як следства агульная колькасць іскаў (заяў) у 2018 годзе ў параўнанні з 2017 годам скарацілася на чвэрць (з 446 да 330).
Пракурорскае ўмяшанне ў выглядзе прад'яўлення іскаў (заяў) апраўдана мела месца ў інтарэсах прадпрыемстваў прамысловасці, транспарту, жыллёва-камунальнай гаспадаркі да іх контрагентаў, якія дапусцілі неаплату за пастаўленую прадукцыю, аказаныя паслугі, у сітуацыях, калі гэта пагаршала цяжкае фінансавае становішча заяўнікаў, выклікала перыядычныя затрымкі ў выплаце заработнай платы работнікам.
У прыватнасці, у эканамічных судах адстойвалі інтарэсы прадпрыемстваў, якія адчуваюць недахоп абаротных сродкаў для разлікаў з работнікамі, пракуроры Віцебскага, Дубровенскага, Лёзненскага, Талачынскага, Полацкага раёнаў, г.Наваполацка.
У мінулым годзе была працягнута работа па прад'яўленні іскаў з мэтай вяртання валютнай
выручкі ў краіну. У інтарэсах беларускіх арганізацый-пастаўшчыкоў прад'яўлена 10 іскавых заяў аб спагнанні пратэрміновай знешняй дэбіторскай запазычанасці на агульную суму 73,6 тыс. беларускіх рублёў, 54,8 млн. расійскіх рублёў і 93,4 тыс. еўра.Так, да расійскага контрагента ТАА «БалмікоПродімппарт» пракурорамі Полацкага, Глыбоцкага раёнаў, г.Віцебска ў інтарэсах беларускіх прадпрыемстваў малочнай галіны прад'яўлена 3 іскавыя заявы на агульную суму больш за 36 млн. расійскіх рублёў. Іскавыя патрабаванні пракурораў задаволены ў поўным аб'ёме.
Звароты пракурораў у эканамічныя суды ў асноўным насілі маёмасны характар, заяўленыя патрабаванні былі звязаны з невыкананнем або неналежным выкананнем абавязацельстваў па дагаворах. Разам з тым, прад'яўляліся іскі і іншых катэгорый.
Да прыкладу, па іску пракурора Гарадоцкага раёна эканамічным судом Віцебскай вобласці прызнана права ўласнасці ААТ «Гарадоцкі ільнозавод» на адміністрацыйны будынак, вытворчы цэх і гараж агульным балансавым коштам 96,8 тысяч рублёў, якія перайшлі прадпрыемству ад рэарганізаванага ТАА «Гарадоцкае Райсельгасэнерго». Апошняе не ажыццяўляла сваю фінансава-гаспадарчую дзейнасць з 2003 года, толькі значыўшыся ў Адзіным дзяржаўным рэгістры юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў. Ва ўказанай сітуацыі прад'яўленне падобнага іску ААТ «Гарадоцкі льнозавод» самастойна, фактычна пазбаўляла суддзі магчымасці атрымаць вяртанне выплачанай дзяржаўнай пошліны з адказчыка.
Задаволены іск пракурора Полацкага раёна ў інтарэсах дзяржавы аб устанаўленні нікчэмнасці дагавора куплі-продажу долі ва ўстаўным фондзе таварыства з абмежаванай адказнасцю і прымяненні наступстваў несапраўднасці здзелкі. Указаны дагавор быў заключаны паміж грамадзянамі ў парушэнне адпаведнай забароны судовага выканаўцы, які выконваў прыгавор суда аб канфіскацыі маёмасці асуджанага, які з'яўляўся ўдзельнікам указанага таварыства і прадаўцом па здзелцы.
Вынікі разгляду іскаў (заяў) пракурораў у цэлым сведчаць аб якасных падыходах пры падрыхтоўцы дакументаў для накіравання ў суд.
Колькасць задаволеных патрабаванняў пракурораў склала 87 працэнтаў, а з улікам спраў, вытворчасць па якіх спынена ў сувязі з заключэннем міравога пагаднення або адмовай ад іску па прычыне выплаты доўгу адказчыкам пасля ўзбуджэння справы, — больш за 94 працэнты.Указанай сітуацыі шмат у чым спрыяе ўзаемадзеянне органаў пракуратуры з эканамічным судом Віцебскай вобласці, якое арыентавана на павышэнне якасці накіраваных у суд дакументаў з выкананнем патрабаванняў норм як працэсуальнага, так і матэрыяльнага права.
Ключавыя пытанні, звязаныя з удзелам пракурораў у гаспадарчым судаводстве, абмяркоўваліся на вучэбна-метадычным семінары для пракурорскіх работнікаў, які адбыўся ў пракуратуры вобласці. У рабоце семінара традыцыйна прынялі ўдзел і прадстаўнікі эканамічнага суда Віцебскай вобласці.
Намеснік начальніка аддзела па наглядзе за
выкананнем заканадаўства
і законнасцю прававых актаў Дзмітрый Кудраўцаў.