З 40 зарэгістраваных у Віцебскай вобласці вымагальніцтваў у 38 выпадках спосаб здзяйснення злачынства звязаны з выкарыстаннем Інтэрнэту

У цяперашні час інфармацыйная сфера набывае ключавое значэнне для грамадства, дзяржавы і аказвае значны ўплыў на эканамічныя, палітычныя і сацыяльныя працэсы, якія адбываюцца ў краіне, у сувязі з чым менавіта ёй неабходна надаць павышаную ўвагу і накіраваць намаганні на прафілактыку здзяйснення новых злачынстваў і правапарушэнняў.

Так, рост злачыннасці ў сферы высокіх тэхналогій (далей – ПСВТ) па выніках 11 месяцаў 2020 г. аказаў уплыў на агульнае павелічэнне колькасці крымінальна-каральных дзеянняў па Віцебскай вобласці ў цэлым – зарэгістравана 2393 (994) злачынствы ў сферы высокіх тэхналогій, або +140,7%, па рэспубліцы рост склаў +123,6% (з 9023 да 20178 злачынстваў). Асноўны рост дапушчаны з ліку злачынстваў, кваліфікаваных толькі па арт.212 КК – 2134 (723), здзейснены 288 (215) асобамі.

Кардынальным адрозненнем ад 2019 года з'яўляецца здзяйсненне пераважнай большасці махлярстваў і вымагальніцтваў з выкарыстаннем магчымасцей сеткі Інтэрнэт. Пры гэтым адбываецца павелічэнне колькасці рэгіструемых злачынстваў, здзейсненых з выкарыстаннем глабальнай сеткі Інтэрнэт, і адначасовае зніжэнне колькасці гэтых злачынстваў, ажыццяўляемых у выніку непасрэднага фізічнага кантакту злачынца з пацярпелым. У прыватнасці, з 40 зарэгістраваных у Віцебскай вобласці вымагальніцтваў у 38 выпадках спосаб здзяйснення злачынства звязаны з выкарыстаннем магчымасцей сеткі Інтэрнэт. Трэць зарэгістраваных махлярстваў таксама звязаны з выкарыстаннем інтэрнэт-рэсурсаў (узлом старонак сацыяльных сетак, завалоданнем плацежнымі рэквізітамі ў сацыяльных сетках, гандлёвая пляцоўка «Куфар» і г.п.).

Злачыннасць перайшла ў сферу высокіх тэхналогій і патрабуе прыняцця адэкватных мер, накіраваных на прафілактыку спосабаў іх здзяйснення, больш шырокага правядзення тлумачальнай і папераджальнай работы з насельніцтвам. На першае месца выходзіць неабходнасць ажыццяўлення прафілактычных мерапрыемстваў, накіраваных на процідзеянне незаконным дзеянням з выкарыстаннем электронных плацежных інструментаў, недапушчэнне больш шырокага прымянення метадаў «сацыяльнай інжынерыі», пры якіх

злачынцы атрымліваюць персанальныя даныя грамадзян, даныя іх банкаўскіх плацежных картак і іншыя даныя, якія змяшчаюць банкаўскую і персанальную таямніцу.

З улікам названых негатыўных фактараў у крымінагеннай абстаноўцы, а таксама ў мэтах узмацнення процідзеяння кіберпагрозам у банкаўскай сферы, у тым ліку незаконных дзеянняў з выкарыстаннем электронных плацежных інструментаў і сродкаў плацяжу, 18.12.2020 у пракуратуры Віцебскай вобласці адбылося міжведамаснае нараду, на якой разгледжаны прычыны і ўмовы, што спрыяюць здзяйсненню злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій.

На нараду запрошаны начальнік Галоўнага ўпраўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь па Віцебскай вобласці, кіраўніцтва вядучых банкаў – ААТ «АСБ «Беларусбанк», ААТ «Белаграпрамбанк», якія з'яўляюцца асноўнымі эмітэнтамі банкаўскіх плацежных картак, а таксама прадстаўнікі праваахоўных органаў вобласці, задзейнічаных у гэтай працы.

Па выніках нарады прынята рашэнне аб неабходнасці сумеснай выпрацоўкі прапаноў па рэалізацыі дадатковых мер па павышэнні абароненасці персанальных даных фізічных асоб – трымальнікаў банкаўскіх плацежных картак, павышэнні ўзроўню лічбавай пісьменнасці насельніцтва, устараненні прычын і ўмоў, што спрыяюць здзяйсненню злачынстваў. У Віцебскі аблвыканкам накіравана інфармацыйная запіска.

Выкананне прапанаваных мерапрыемстваў знаходзіцца на кантролі ў пракуратуры Віцебскай вобласці, ацэнка эфектыўнасці прынятых праваахоўнымі органамі і банкаўскімі ўстановамі мер будзе дадзена ў рамках запланаванага да правядзення абласнога каардынацыйнага нарады па барацьбе са злачыннасцю і карупцыяй у Віцебскай вобласці ў сакавіку 2021 года.  

Старшы памочнік пракурора вобласці
Наталля Калпакова