Змены ў парадку вядзення адміністрацыйнага працэсу і выканання адміністрацыйных спагнанняў органамі прымусовага выканання

Так, да кампетэнцыі судовага выканаўцы цяпер адносіцца складанне пратаколаў не толькі за абразу службовай асобы дзяржаўнага органа (арганізацыі) пры выкананні ім службовых паўнамоцтваў асобай, не падпарадкаванай яму па службе, але і за здзяйсненне такіх дзеянняў у публічным выступленні, друкаваным або публічна дэманструемым творы, СМІ, сетцы Інтэрнэт, сетках электрасувязі агульнага карыстання. Адпаведныя палажэнні замацаваны ў арт. 24.4 КоАП.

У ч. 4 арт. 25.8 КоАП прадугледжана, што банкі і небанкоўскія крэдытна-фінансавыя арганізацыі будуць несці адказнасць за невыкананне плацежных патрабаванняў пры наяўнасці грашовых сродкаў, як на рахунках, так і ў электронных кашальках даўжніка. Пратаколы аб такіх адміністрацыйных правапарушэннях таксама ўправе складаць службовыя асобы органаў прымусовага выканання.

Прыкметы правапарушэнняў нярэдка выяўляюцца пры здзяйсненні выканаўчых дзеянняў, парадак якіх вызначаны Інструкцыяй па выканаўчай вытворчасці, зацверджанай пастановай Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь ад 7 красавіка 2017 г. (далей – Інструкцыя).

Паколькі ў ч. 2 арт. 3.29 ПІКоАП замацавана, што службовыя асобы органаў, якія вядуць адміністрацыйны працэс, надзяляюцца паўнамоцтвамі на складанне пратаколаў аб адміністрацыйных правапарушэннях рашэннем адпаведнага дзяржаўнага органа, Міністэрствам юстыцыі Рэспублікі Беларусь прэамбула вышэйназванай пастановы з 1 сакавіка 2021 г. дапоўнена адсылкай на дадзеную норму ПІКоАП.

У арт. 17.3 ПІКоАП і п. 251 Інструкцыі (у рэдакцыі, якая дзейнічае з 1 сакавіка 2021 г.) замацаваны ўзгодненыя палажэнні аб тэрмінах звароту да выканання пастановы аб накладанні адміністрацыйнага спагнання ў выглядзе штрафу. У выпадках прымянення такога спагнання судом адпаведная пастанова накіроўваецца ў орган прымусовага выканання пасля заканчэння тэрміну для добраахвотнага ўнясення штрафу.

Органы, якія вядуцьадміністрацыйны працэс, якія вынеслі пастанову аб накладанні ўказанага спагнання (акрамя суда), маюць права паступіць такім жа чынам на працягу 3 месяцаў пасля уступлення пастановы ў законную сілу. Акрамя таго, яны могуць накіраваць копію такой пастановы па вядомым месцы атрымання даходаў фізічнай асобай або спагнаць неабходную суму з рахункаў (электронных кашалькоў) індывідуальнага прадпрымальніка або юрыдычнай асобы. Калі апошнія два варыянты апынуцца недастатковымі, пастанова аб накладанні адміністрацыйнага штрафу таксама на працягу 3 месяцаў можа быць накіравана ў орган прымусовага выканання. Гэты тэрмін разлічваецца адпаведна з дня вяртання арганізацыяй, якая выплачвае фізічнай асобе даход, копіі ўказанай пастановы і водзыву плацежнага патрабавання, аформленага на падставе такой пастановы, з аўтаматызаванай інфармацыйнай сістэмы выканання грашовых абавязацельстваў.

Па заяве судовага выканаўцы, роўна як і па заяве ўдзельнікаў адміністрацыйнага працэсу або па ўласнай ініцыятыве суддзі або органа, які вядзе адміністрацыйны працэс, якія вынеслі пастанову па справе аб адміністрацыйным правапарушэнні, у ім пасля ўступлення такога ў законную сілу могуць быць выпраўленыя памылкі, апіскі і арыфметычныя памылкі (без змены зместу пастановы).

Для ўстаранення існуючых супярэчнасцей у ч. 2 арт. 14.3 ПВКоАП замацавана права судовага выканаўцы спыніць выкананне адміністрацыйных спагнанняў у выглядзе штрафу, канфіскацыі або спагнання кошту шляхам вынясення адпаведнай пастановы ў парадку і на ўмовах, вызначаных заканадаўствам аб выканаўчым вытворчасці. Таму ў п. 272 Інструкцыі з 1 сакавіка 2021 г. захавана спасылка толькі на арт. 52 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб выканаўчым вытворчасці», які змяшчае падставы спынення выканаўчага вытворчасці.

Акрамя таго, цяпер у ПВКоАП замацавана, што суддзя або службовая асоба органа, які вядзе адміністрацыйны працэс, якія вынеслі пастанову, не змогуць кантраляваць выкананне пастановы аб накладанні адміністрацыйнага спагнання органамі прымусовага выканання.

Такім чынам, данаступны час прыняты меры па гарманізацыі і ўзгадненні заканадаўства аб выканаўчай вытворчасці, аб адміністрацыйнай адказнасці і вызначальнага парадак адміністрацыйнага працэсу. Разам з тым, захавана тэндэнцыя на ўзмацненне працэсуальнай незалежнасці судовых выканаўцаў пры выкананні адміністрацыйных спагнанняў.

Пракурор аддзела пракуратуры вобласці

па наглядзе за выкананнем

заканадаўства органамі

крымінальна-выканаўчай сістэмы

і прымусовага выканання

Дзяніс Плоскуноў