Камітэт па працы, занятасці і сацыяльнай абароне: добраахвотнае страхаванне дадатковай назапашвальнай пенсіі – даступны спосаб павысіць даход у пенсійным узросце

Дзяржава гарантуе працоўную (салідарную) пенсію па ўзросце. Менавіта гэтая пенсія выступае асноўнай крыніцай даходу пажылых грамадзян.

Даведка.

Памер працоўнай пенсіі разлічваецца з улікам стажу і заробку работніка да звароту за ёй. У Віцебскай вобласці сярэдні памер працоўнай пенсіі па ўзросце ў снежні 2021 г. складае 515,8 рублёў.

Пры гэтым можна самастойна паўплываць на памер свайго даходу ў старасці. З улікам узросту чалавека ў рэспубліцы прадугледжаны і дзейнічаюць розныя механізмы.

Работнікам, якія ўжо дасягнулі агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту (з 2022 года для мужчын ён будзе складаць 63 гады, для жанчын – 58 гадоў), адрасаваны механізм адкладзенай пенсіі.

Як гэта працуе. Калі работнік працягвае працаваць пасля прызначэння пенсіі па ўзросце, ён можа адмовіцца ад яе атрымання. У гэтым выпадку пасля звальнення да пенсіі будзе выплачвацца дадатковая прэмія. Памер прэміі залежыць ад колькасці поўных гадоў або месяцаў такой працы. Гэта значыць, чым даўжэйшы перыяд працы без пенсіі, тым вышэй і прэмія. За пяць гадоў працы без атрымання пенсіі можна павялічыць яе памер у 1,7–1,8 раза.

Даведка.

Падрабязная інфармацыя аб адкладзеным выхадзе на пенсію даступная на сайце Міністэрства працы і сацыяльнай абароны, таксама падрабязныя тлумачэнні можна атрымаць ва ўпраўленнях па працы, занятасці і сацыяльнай абароне мясцовых выканаўчых камітэтаў.

Больш маладым работнікам адрасаваны праграмы добраахвотнага пенсійнага страхавання.

Як гэта працуе ў цяперашні час. Работодавец або сам работнік заключаюць дагавор са страхавой арганізацыяй і пачынаюць выплачваць дадатковыя унёскі. Пры дасягненні работнікам пенсійнага ўзросту з назапашаных унёскаў і даходаў ад іх інвеставання выплачваецца дадатковая пенсія. Калі чалавек прыняў рашэнне атрымліваць страхавое забеспячэнне не разава (адзінаразова), а на працягу пэўнага перыяду, то ёсць у выглядзе дадатковай пенсіі, то гэту пенсію можна атрымліваць пажыццёва або па выбары на працягу 3, 5, 10 або 15 гадоў.

Такія пенсійныя праграмы сёння ў рэспубліцы прапануюць дзве страхавыя арганізацыі:

• рэспубліканскае унітарнае страхавое прадпрыемства «Стравіта»;
• страхавое таварыства з абмежаванай адказнасцю «Прыёрлайф».

У Беларусі ў добраахвотным пенсійным страхаванні пакуль удзельнічаюць толькі каля 5% грамадзян, занятых у эканоміцы. У асноўным гэта ініцыятыва працадаўцаў, якія ўключаюць дадатковае пенсійнае страхаванне ў сацыяльны пакет прадпрыемстваў.

У той жа час мець камфортны ўзровень даходу ў старасці жадаюць усе. Таму важнай задачай стала стварэнне пенсійных праграм, якія абудзілі б цікавасць грамадзян да фарміравання асабістых пенсійных зберажэнняў як фінансавай «падушкі бяспекі» на постпрацоўны перыяд.

Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь 27 верасня 2021 г. падпісаны Указ № 367 «Аб добраахвотным страхаванні дадатковай назапашвальнай пенсіі» (далей – Указ). Указам з 1 кастрычніка 2022 г. уводзіцца дадатковы від пенсійнага страхавання – добраахвотнае страхаванне дадатковай назапашвальнай пенсіі з фінансавай падтрымкай дзяржавы.

Як будзе працаваць новая праграма

Працуючы грамадзянін, за якога яго працадаўцам выплачваюцца абавязковыя унёскі ў бюджэт фонду сацыяльнай абароны насельніцтва, які жадае ўдзельнічаць у страхаванні, з 1 кастрычніка 2022 г. зможа выплачваць дадатковы ўнёсак на назапашвальную пенсію.

Уступаць у новую праграму можна не пазней, чым за тры гады да дасягнення агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту.

Дадатковыя ўзносы на назапашвальную пенсію работнікі будуць плаціць за кошт уласных сродкаў. Пры гэтым будзе задзейнічаны механізм дзяржаўнага сафінансавання будучай назапашвальнай пенсіі.

Работник разам з абавязковым 1-працэнтным узносам у бюджэт фонду можа па жаданні плаціць дадатковы ўзнос на назапашвальную пенсію па выбраным ім тарыфе, але не больш за 10 працэнтаў ад фактычнага заробку.

Калі работнік прыняў рашэнне ўдзельнічаць, то да гэтага далучаецца і яго працадаўца. Ён будзе абавязаны плаціць узнос у памеры ўзносу работніка, але не больш за 3%.

Пры гэтым агульны ўзнос працадаўцы на сацыяльнае (пенсійнае) страхаванне не павялічыцца. Для яго будзе прапарцыйна зменшаны тарыф абавязковага 28-працэнтнага страхавога ўзносу на пенсійнае страхаванне.

Табліца

Узносы работніка і працадаўцы ў новай праграме

Работник	Працадаўца	Агулам: памер тарыфу па дагаворы страхавання
1%	1%	2%
2%	2%	4%
3%	3%	6%
4%	3%	7%
5%	3%	8%
6%	3%	9%

7%

3%

10%

8%

3%

11%

9%

3%

12%

10%

3%

13%

Дабраахвотнае страхаванне дадатковай назапашвальнай пенсіі будзе ажыццяўляцца рэспубліканскім унітарным страхавым прадпрыемствам «Стравіта».

Працаўнікі, якія жадаюць фарміраваць дадатковую назапашвальную пенсію, змогуць з 1 кастрычніка 2022 г. падаваць заяву і заключаць дагавор непасрэдна ў страхаўшчыка або ў электронным выглядзе праз афіцыйны сайт страхаўшчыка.

Дадатковыя унёскі на назапашвальную пенсію ў РУСП «Стравіта» будуць штомесяц пералічвацца працадаўцам па заяве працаўніка.

У сувязі з аплатай унёскаў на дадатковую назапашвальную пенсію працаўніку прадастаўляецца льгота па падаходным падатку.

Даведкава.

Напрыклад, працаўнік з фактычнай заработнай платай 1500 рублёў удзельнічае ў новай праграме і за кошт яго сродкаў аплачваецца дадатковы ўнёсак на назапашвальную пенсію ў памеры 45 рублёў. Заробак, з якога будзе вылічвацца падаходны падатак, у гэтага працаўніка будзе паменшаны на 45 рублёў.

Дадатковыя назапашвальныя пенсіі таксама вызваляюцца ад падаходнага падатку з фізічных асоб.

З'яўляецца магчымасць спадчыны пенсійных назапашванняў.

Дзяржавай гарантуецца захаванасць пенсійных назапашванняў.

Памер будучай назапашвальнай пенсіі

Пры дасягненні агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту страхавальнікам работніку штомесяц будзе выплачвацца дадатковая назапашвальная пенсія на працягу 5 ці 10 гадоў (па выбары грамадзяніна).

Памер назапашвальнай пенсіі будзе разлічвацца з сум дадатковых узносаў з улікам даходаў ад іх інвеставання (па прынцыпе – колькі назапасіў, столькі і атрымаў).

Указам гарантуецца норма даходнасці па пенсійных зберажэннях у памеры стаўкі рэфінансавання Нацыянальнага банка, якая дзейнічае ў адпаведным перыядзе (з 21 ліпеня 2021 г. стаўка рэфінансавання – 9,25%). Акрамя гэтага, прадугледжваецца налічэнне дадатковай даходнасці (страхавога бонуса) па выніках інвестыцыйнай дзейнасці РВКСП «Стравіта».

Начальнік упраўлення пенсійнага забеспячэння камітэта па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Віцебскага аблвыканкама, Е.А.Садоўнікава