Міжнародны дзень памяці людзей, якія памерлі ад СНІДу – 2026. Позірк у мінулае, надзея на будучыню

Кожны год у трэцюю нядзелю мая свет узгадвае людзей, якія памерлі ад СНІДу. За апошнія дзесяцігоддзі ў галіне процідзеяння ВІЧ-інфекцыі дасягнуты значны прагрэс. ВІЧ-інфекцыя ў сучасным свеце не з'яўляецца смяротным прысудам, а стала хранічным кіраваным станам.

Дзякуючы нястомным намаганням навукоўцаў, урачоў, грамадскіх арганізацый і саміх людзей, якія жывуць з ВІЧ, сталі відавочныя вынікі, якія даюць надзею на дасягненне амбіцыйнай мэты, заяўленай у 2016 годзе на Генеральнай Асамблеі ААН, – пакончыць са СНІДам да 2030 года.

Ключавым арыенцірам на гэтым шляху з'яўляецца стратэгія «95-95-95».

У Беларусі на выкананне гэтай стратэгіі дасягнуты наступныя паказчыкі (даныя на студзень 2026 года):

96,3% (26005 чалавек) ад ацэначнай колькасці людзей, якія жывуць з ВІЧ (ЛЖВ), ведаюць пра свой дыягназ;

94,3% (23267 чалавек) з тых, хто ведае пра свой дыягназ, атрымліваюць антырэтравірусную тэрапію (АРВТ);

92,3% (21 483 чалавекі) ЛЖВ, з тых, хто прымае АРВТ, маюць падаўленую вірусную нагрузку.

Дасягненне гэтай мэты – не проста лічбы: за імі − людзі, якія будуць жыць паўнавартасна і змогуць у поўнай меры рэалізаваць свой патэнцыял.

Сёння ў Беларусі пражываюць больш за 26 тысяч людзей
з пазітыўным ВІЧ-статусам. З 2018 года антырэтравірусная тэрапія (АРВТ) у нашай краіне прадастаўляецца ўсім пацыентам бясплатна, цяпер больш за 23 тысячы чалавек прымаюць гэтае лячэнне доўга і паспяхова. Колькасць смерцяў сярод ВІЧ-пазітыўных пацыентаў за апошняе дзесяцігоддзе скарацілася ў паўтара раза дзякуючы даступнасці лячэння і прафілактыкі.

У Віцебскай вобласці на 1 красавіка 2026 года з ВІЧ-пазітыўным статусам пражывае больш за 1,5 тысячы чалавек, з іх больш за 1,2 тысячы прымаюць тэрапію.

Своечасовае выяўленне інфекцыі і пачатак лячэння – першы і важны крок да захавання паўнавартаснага жыцця чалавека
са ВІЧ-станоўчым статусам.

Тэсціраванне на ВІЧ − адзіны спосаб даведацца, ці ёсць у чалавека
ВІЧ-інфекцыя. Даступным інструментам клопату пра ўласнае здароўе з'яўляецца саматэсціраванне з выкарыстаннем экспрэс-тэстаў. За 2025 год доля палавога шляху перадачы ВІЧ склала каля 90%.

Істотнаму прагрэсу ў прафілактыцы спрыяюць новыя, высокаэфектыўныя метады, такія як дакантактная прафілактыка і посткантактная прафілактыка, якія дазваляюць людзям перш за ўсё тым, хто падвержаны высокаму рызыцы заражэння, знізіць рызыку інфіцыравання
да мінімальнага.

Даставернае інфармаванне пра сучасныя дасягненні ў галіне прафілактыкі, пра шляхі перадачы інфекцыі, важнасці тэсціравання і метадах абароны спрыяюць фарміраванню адэкватнага ўяўлення пра
ВІЧ-інфекцыю і зніжэнню стыгмы ў дачыненні да людзей, якія жывуць з гэтым захворваннем, садзейнічаючы стварэнню спрыяльнага асяроддзя для адкрытага дыялогу і гатоўнасці людзей звяртацца па дапамогу.

Упершыню Міжнародны дзень памяці людзей, якія памерлі ад СНІДу, па ініцыятыве Сусветнай арганізацыі аховы здароўя быў праведзены
у 1983 годзе ў амерыканскім горадзе Сан-Францыска. Гэты дзень і зараз застаецца сімвалам міжнароднай салідарнасці і магчымасці асэнсаваць пройдзены шлях, ацаніць дасягнутыя поспехі і намеціць перспектывы эфектыўнай прафілактыкі ВІЧ-інфекцыі.

Памяць пра людзей, якія памерлі ад СНІДу – гэта неабходнасць бачыць у чалавеку чалавека, а не дыягназ. Гэта заклік да таго, каб стыгма саступала месца разуменню, а страх – падтрымцы. Павага да памяці – гэта павага да права кожнага чалавека на здароўе і годнасць без страху і асуджэння.

У межах правядзення Міжнароднага дня памяці людзей, якія памерлі ад СНІДу, ва ўсіх рэгіёнах Беларусі на адкрытых гарадскіх пляцоўках, ва ўстановах і арганізацыях пройдуць мерапрыемствы.

У Віцебскай вобласці таксама паўсюдна пройдуць масавыя мерапрыемствы, акцыі па прыцягненні да тэсціравання на ВІЧ, інфармацыйныя акцыі ва ўстановах, на прадпрыемствах, на гарадскіх пляцоўках пры ўдзеле аддзелаў выканаўчых камітэтаў, цэнтраў гігіены і эпідэміялогіі, устаноў аховы здароўя і грамадскіх арганізацый. У храмах пройдуць памінальныя набажэнствы.

Запрашаем усіх зацікаўленых і неабыякавых далучыцца да арганізацыі і правядзення мерапрыемстваў, прымеркаваных да Міжнароднага Дня памяці людзей, якія памерлі ад СНІДу.

 

Аддзел прафілактыкі ВІЧ-інфекцыі і ПВГ

ДУ «Віцебскі АЦГіЭ і АЗ»