Ці можна прызнаць неэксплуатаваны транспартны сродак бяспансым?

Бесгаспадарчымі могуць быць прызнаны толькі тыя рэчы, якія не маюць уласніка або ўласнік якіх невядомы, альбо рэчы, ад права ўласнасці на якія ўласнік адмовіўся. Асаблівасці прызнання бесгаспадарчымі асобных відаў маёмасці ўстанаўліваюцца заканадаўчымі актамі.

Да нарматыўных прававых актаў, якія рэгулююць разгляд спраў аб прызнанні маёмасці бесгаспадарчымі, адносяцца, у прыватнасці, Грамадзянскі кодэкс Рэспублікі Беларусь, Грамадзянскі працэсуальны кодэкс Рэспублікі Беларусь, Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 жніўня 2011 г. № 348 "Аб мерах па арганізацыі збору, захоўвання неэксплуатаваных транспартных сродкаў і іх наступнай утылізацыі", Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 лютага 2012 г. № 100 "Аб мерах па ўдасканаленні ўліку і скарачэнні колькасці пустуючых і старых дамоў у сельскай мясцовасці".

З патрабаваннем аб прызнанні неэксплуатаванага транспартнага сродку бесгаспадарчым і перадачы яго ва ўласнасць адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі могуць звярнуцца толькі мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы. Такая заява падлягае разгляду ў судзе па месцы выяўлення неэксплуатаванага транспартнага сродку незалежна ад месца фактычнага размяшчэння ахоўнай стаянкі, дзе такі транспартны сродак захоўваецца, або месца размяшчэння арганізацыі, якой ахоўная стаянка належыць.

Зварот з заявай аб прызнанні неэксплуатаванага транспартнага сродку бесгаспадарчым юрыдычных асоб, якім належыць ахоўная стаянка, законам не прадугледжаны.

Аднесение транспартных сродкаў да неэксплуатаваных варта ажыццяўляць у строгай адпаведнасці з палажэннямі Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 жніўня 2011 г. № 348. Для

разгляду гэтай катэгорыі спраў пад неэксплуатаваным разумеецца транспартны сродак, на якім адсутнічаюць элементы, прадугледжаныя яго канструкцыяй (шклы салона, колы, элементы кузава), маецца іх дэфармацыя альбо знешне бачныя пашкоджанні, пры наяўнасці якіх забаронены яго ўдзел у дарожным руху і (або) выключаецца магчымасць эксплуатацыі, а таксама транспартны сродак, які не эксплуатуецца больш шасці месяцаў з дня заканчэння тэрміну дзеяння дазволу на допуск яго да ўдзелу ў дарожным руху і які не падтрымліваецца ў належным стане, што дапускае магчымасць яго ўдзелу ў дарожным руху і (або) эксплуатацыі. Пералік няспраўнасцей транспартных сродкаў і ўмоў, пры якіх забаронены іх удзел у дарожным руху, вызначаны ў дадатку 4 да Правілаў дарожнага руху, зацверджаных Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лістапада 2005 г. № 551 "Аб мерах па павышэнні бяспекі дарожнага руху" Дадзеныя абставіны могуць быць пацверджаны звесткамі з падраздзяленняў Дзяржаўнай аўтамабільнай інспекцыі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, актам агляду транспартнага сродку, выпіскай з часопіса ўліку неэксплуатаваных транспартных сродкаў, іншымі довазамі, што пацвярджаюць тэхнічны стан транспартнага сродку.

Калі транспартны сродак не адносіцца да неэксплуатаваных транспартных сродкаў, аднак кінуты ўласнiкам (уладальнiкам) або iншым чынам пакiнуты з мэтай адмавы ад права ўласнасцi, не выключаецца прызнанне яго бяспанскiм як рухомай рэчы ў парадку ГПК.

У судовай практыцы дапускаюцца памылкi пры разглядзе спраў дадзенай катэгорыi.

Так, напрыклад па пратэсце пракурора вобласці ў парадку нагляду было адменена рашэнне раённага суда, якім па неэксплуатаваным транспартным сродку – аўтамашына «Аўдзі А6»

было прызнана бяспансяным і звернута ва ўласнасць адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі. Пры разглядзе справы грамадзянін, які з'яўляецца ўладальнікам аўтамабіля і юрыдычна зацікаўленай у зыходзе справы асобай, не быў прыцягнуты да ўдзелу ў справе, не дапытваліся сведкі. Высновы суда аб тым, што ўласнік адмовіўся ад правоў уласнасці на аўтамабіль «Аўдзі А6», не пацвярджаліся даследаванымі доказамі і былі заўчаснымі.

Выяўленнем кінутых аўтамабіляў, а таксама ўстанаўленнем іх уласнікаў займаюцца мясцовыя выканаўчыя камітэты сумесна з адпаведным падраздзяленнем Дзяржаўнай аўтамабільнай інспекцыі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, у межах адпаведнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай альбо тэрытарыяльнай адзінкі. Любы чалавек можа паведаміць аб такіх аўтамабілях:

- у аддзяленні ДАІ (у т.л. пакінуць паведамленне на сайце ДАІ свайго раёна);

- у камунальныя службы, якія сочаць за станам прыдамавой тэрыторыі (жыльнёва-эксплуатацыйную службу, жыльлёвае рамонтна-эксплуатацыйнае аб'яднанне).

Пры непадпарадкаванні (або калі ўласнік не ўстаноўлены) аўтамабіль будзе выняты і перамешчаны на ахоўную стаянку. Калі ўласнік захоча вярнуць аўтамабіль, яму давядзецца звярнуцца ў выканаўчы камітэт з патрабаваннем аб вяртанні і пакрыць затраты, звязаныя з прымусовым перамяшчэннем і захоўваннем гэтага транспартнага сродку. Калі патрабаванне не паступіць у вызначаныя Указам ад 09.08.2011 № 348 тэрміны, то гэта лічыцца адмовай ад права ўласнасці на аўтамабіль. Тым не менш затраты па захоўванні і транспарціроўцы ўсё роўна спаганяюцца з уласніка.

Намеснікначальніка аддзела А.Г. Сашчэка