Не парушай закон!
Парадак правядзення масавых мерапрыемстваў вызначаны Законам Рэспублікі Беларусь «Аб масавых мерапрыемствах у Рэспубліцы Беларусь». Да іх адносяцца сходы, мітынгі, вулічныя шэсці, дэманстрацыі і пікетаванне. За невыкананне патрабаванняў заканадаўства па іх правядзенні ўстаноўлена адміністрацыйная і крымінальная адказнасць.
Згодна з арт. 11 названага Закона ўдзельнікі масавых мерапрыемстваў абавязаны захоўваць грамадскі парадак і выконваць усе законныя патрабаванні арганізатараў, супрацоўнікаў міліцыі і прадстаўнікоў грамадскасці, якія выконваюць абавязкі па ахове грамадскага парадку.
Арганізатарам і ўдзельнікам мерапрыемства забараняецца перашкаджаць руху транспартных сродкаў і пешаходаў, ствараць перашкоды для бесперабойнай працы арганізацый, уздзейнічаць у якой бы то ні было форме на супрацоўнікаў міліцыі ў мэтах перашкоды выкананню імі службовых абавязкаў, а таксама на прадстаўнікоў грамадскасці, якія выконваюць абавязкі па ахове грамадскага парадку.
У прыватнасці, санкцыі арт. 24.23 КоАП Рэспублікі Беларусь, уведзенага ў дзеянне з 01.03.2021 (парушэнне парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў) прадугледжваюць для грамадзян штраф да 200 базавых велічынь або адміністрацыйны арышт, для юрыдычных асоб, якія арганізавалі мерапрыемства, якое суправаджаецца выплатай узнагароджання за ўдзел у ім - штраф да 500 базавых велічынь.
Акрамя таго, за непадпарадкаванне законнаму распараджэнню або патрабаванню службовай асобы дзяржаўнага органа (арганізацыі) пры выкананні ім службовых паўнамоцтваў асобай, не падпарадкаванай яму па службе (арт. 24.3 КоАП), прадугледжаны штраф ад 2 да 100 базавых велічынь або адміністрацыйны арышт.
Калі парушэнне парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў пацягнула па неасцярожнасці гібель людзей, прычыненне цяжкага цялеснага пашкоджання аднаму або некалькім асобам або прычыненне ўрону ў буйным памеры, наступае ўжо крымінальная адказнасць. Санкцыя арт.369-3 КК (парушэнне парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў) прадугледжвае арышт, абмежаванне волі на тэрмін да трох гадоў або пазбаўленне волі на той жа тэрмін.
Крымінальная адказнасць за арганізацыю масавых беспарадкаў, удзел альбо падрыхтоўку да іх прадугледжана арт.293 КК. Указаныя грамадска небяспечныя дзеянні караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін да 15 гадоў.
Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх пры адсутнасці прыкмет злачынства, прадугледжаных арт. 293 КК, цягне адказнасць па арт. 342 КК (арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх), санкцыя якой прадугледжвае пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі на тэрмін да 3 гадоў.
Акрамя крымінальнай і адміністрацыйнай адказнасці законам устаноўлена, што кожны, хто прычыніў шкоду грамадзянам і арганізацыям падчас правядзення масавых мерапрыемстваў, абавязаны яе пакрыць.
Асобна варта спыніцца на неабходнасці захавання патрабаванняў заканадаўства пры выкарыстанні Інтэрнэт-рэсурсаў.
Так, пагрозы, абразы ў адрас дзяржаўных служачых, членаў выбарчых камісій у сувязі з ажыццяўленнем імі службовых абавязкаў, а таксама ў адрас іх сем'яў, якія размяшчаюцца ў інтэрнэце, падпадаюць пад крымінальную адказнасць.
У прыватнасці, згодна з ч.1 арт. 366 КК Рэспублікі Беларусь пагроза гвалтам, знішчэннем або пашкоджаннем маёмасці ў дачыненні да службовай асобы, якая выконвае службовыя абавязкі, або іншай асобы, якая выконвае грамадскі доўг па ахове грамадскага парадку або спыненні правапарушэнняў, або іх блізкіх з мэтай перашкоды законнай дзейнасці або прымусу да змены характару гэтай дзейнасці альбо з помсты за выкананне службовых абавязкаў або грамадскага доўгу караюцца штрафам, або папраўчымі работамі на тэрмін да двух гадоў, або арыштам, або абмежаваннем волі на тэрмін да пяці гадоў, або пазбаўленнем волі на тэрмін да пяці гадоў.
Крымінальна каральным дзеяннем таксама з'яўляецца прымус асобы да выканання або невыканання якога-небудзь дзеяння, здзейсненае пад пагрозай прымянення гвалту да яго або яго блізкіх, знішчэння або пашкоджання іх маёмасці, распаўсюджвання паклёпніцкіх або абнародавання іншых звестак,
які яны жадаюць захаваць у таямніцы, альбо пад пагрозай ушчамлення правоў, свабод і законных інтарэсаў гэтых асоб, пры адсутнасці прыкмет больш цяжкага злачынства. Санкцыя артыкула 185 КК Рэспублікі Беларусь прадугледжвае магчымае пакаранне да 2 гадоў абмежавання волі.За размешчаныя ў «глабальнай павуціне» паклёп і абразы артыкулы 188, 189 КК Рэспублікі Беларусь прадугледжваюць пакаранне аж да 3 абмежавання волі.
Апошнім часам розныя інтэрнэт-рэсурсы настойліва тлумачаць грамадзянам Рэспублікі Беларусь аб наяўнасці ў іх права на свабоднае волевыяўленне сваіх палітычных поглядаў, а патрабаванне ўладаў выканання пры арганізацыі і правядзенні масавых мерапрыемстваў дзеючых нормаў заканадаўства разглядаюцца, як падаўленне волі грамадзян і парушэнне дэмакратычных нормаў.
Аднак, як часта бывае, да выбару нормаў заканадаўчага акта інтэрнэт-рэсурсы, грамадзяне падыходзяць выбарачна, не пазначаючы іншыя нормы, якія змяшчаюцца ў ім, прыводзячы няпоўныя тэксты заканадаўчых нормаў.
Так, артыкул 35 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь прадугледжвае, што дзяржавай гарантуецца свабода сходаў, мітынгаў, вулічных шэсцяў, дэманстрацый і пікетавання, якія не парушаюць правапарадак і правы іншых грамадзян Рэспублікі Беларусь. Парадак правядзення указаных мерапрыемстваў вызначаецца законам.
Да мерапрыемстваў, правядзенне якіх павінна адпавядаць заканадаўству аб масавых мерапрыемствах, згодна з арт.2 названага Закона адносіцца і пікетаванне.
Да пікетавання дадзенай нормай аднесена публічнае выказванне грамадска-палітычных, групавых, асабістых і іншых інтарэсаў альбо пратэсту (без шэсця) не толькі групай грамадзян, але і адным грамадзянінам.
У сувязі з гэтым размяшчэнне грамадзянінам незарэгістраванай сімволікі ў выглядзе бел-чырвона-белага сцяга для ўсеагульнага агляду, у тым ліку на вокнах, балконах, будынках з'яўляецца публічным выказваннем грамадска-палітычных і іншых інтарэсаў альбо пратэсту.
Старшы памочнік
Віцебскага транспартнага пракурора П.Л. Дамашеўскі