Будучая навуковая эліта. Юныя фізікі з гімназіі Віцебска канкуруюць з ліцэістамі краіны
Бязвынна ў камандзе "РэмерУмкі" гімназіі №5 Віцебска імя І.І. Люднікава выконваецца закон захавання энергіі. Так у двух словах тлумачыць захопленасць вучняў і іх адданасць справе настаўнік фізікі Ніка Цішчанка. Гэтая самая энергія, як і належыць, не ўзнікае з нічога і не знікае, а толькі пераходзіць з адной формы ў іншую. Затым трансфармуецца ў матэрыю перамог, здабытых у выніку ўпартага вывучэння тэорыі, рашэння задач і доўгіх эксперыментаў. "РэмерУмкі" сёння - пяць перспектыўных гімназістаў (чатыры дзесяцікласнікі і адна васьмікласніца). У такім складзе яны ўдзельнічалі ў XXXII Рэспубліканскім турніры юных фізікаў, які правялі на базе ліцэя БДУ ў лютым. Віцябляне вярнуліся з дыпломам III ступені.
Свет эксперыментаў
Юныя фізікі малазнаёмаму чалавеку здаюцца даволі закрытымі і маласлоўнымі. Але толькі адна просьба прадэманстраваць эксперымент, здаецца, пераключае іх на зусім іншы "рэжым працы". Праз секунду ўжо ажыўленыя і натхнёныя падлеткі раскладваюць на школьнай парце набор для чарговага досведу.
Паказваюць трук з лінейкай. Настаўнік фізікі Ніка Генадзьеўна тлумачыць, што ён апісаны ў школьным курсе. Інструмент для вымярэння кладуць так, каб яго палова знаходзілася на краі стала, а другая - у паветры. На свабодны канец лінейкі кідаюць шарык. Калі ў той момант яе частку накрыць лістом паперы, то яна ўтрымаецца на стале. "Напісана, што справа ў атмасферным ціску. Не. Усё на самой справе праяўляецца па-іншаму", - сцвярджае педагог.Лёгкая задача аказалася ў разы складаней чаканага. А калі яе прадстаўлялі на турніры, многія прызнаваліся, што ламалі галовы і не ведалі, як наогул да яе падысці. "Мы і тэорыю ўдару з "Тэарэтычнай механікі" 2-га курса ўніверсітэта ўзялі, нейкія дадатковыя прыстасаванні выкарыстоўвалі. Паветранадзімалку нават давялося купіць, каб даказаць, што справа не ў атмасферным ціску. Гэта падцякаючы паток паветра стварае паніжаны ціск. І гэты эфект утрымлівае лінейку", - энергічна тлумачыць Ніка Цішчанка.
Падрыхтаваўшы ўсё неабходнае для эксперыменту, дзесяцікласнік Кірыл Сухарэў кідае шарык на накрытую лістомфармату А4 у лінейку. Пасля ўдару яна змяняе становішча, але застаецца на стале. Тое ж самае ён паўтарае ўжо без паперы. "Адрозненні заўважныя няўзброеным вокам", - рэзюмуе юнак.
Іншы дзесяцікласнік Станіслаў Гаранін заціскае штангенцыркулем спружыну і апускае яе ў мыльны раствор. "Затым спружына расцягваецца. Утвараюцца віткі, мыльную плёнку пратыкаем іголкай. Мы здымалі запаволенае відэа і аналізавалі рух плёнкі", - удакладняе ён.
Педагог дадае: у інтэрнэце быў разгледжаны толькі рух плёнкі ў выпадку, калі пракол робіцца знізу. "Яна яшчэ і вертыкальна размяшчалася", - падхоплівае хтосьці з юных фізікаў."У версіі, якая была ў інтэрнэце, толькі адзін параметр узялі, мы ж даследавалі адразу шмат. Акрамя таго, знайшлі і розныя формы спружыны. Усе чакалі, што плёнка будзе бегчы хутчэй уніз. А калі мы ўбачылі, што мыльная спіраль уверх бяжыцьхутчэй, чым уніз, сталі далей вывучаць і знайшлі гэты эфект, чаму так. Адбываецца разбурэнне мыльнай плёнкі. Дзе яна тоўшчы, хуткасць будзе меншая", - у працэсе дэманстрацыі эксперыменту кажа Ніка Цішчанка.
Калі аргументы з інтэрнэту ўводзяць у зман
Бывае, у каманды і рашэнні ўзнікаюць раптоўна. Ніка Генадзьеўна часта прыглядаецца ў кнігах і інтэрнэце новыя ці папулярныя досведы да школьнага курса свайго прадмета. Сусветная сетка падкідае задачы са зорачкамі, калі паказаны адказ у корані няслушны.
"Праглядаем інтэрнэт, каб даведацца, што ёсць з эксперыментаў. І задачы па многіх з іх, як аказваецца, наогул не вырашаны, - кажа яна. - Гэта значыць, гэта адкрытыя задачы, рашэння якіх пакуль ніхто не ведае. Бярэм у асноўным дзіцячыя даследаванні, а калі матэрыял з дысертацыі або іншай крыніцы такога ўзроўню, я апрацоўваю яго і падношу дзецям у тым выглядзе, які яны змогуць асвоіць. Калі мы глядзім, то бачым: многае з напісанага - фэйкі: распрацавалі тэорыю, пачынаем праводзіць эксперымент, а не атрымліваецца".
Адзін з такіх міфаў тычыўся досведу "Пінг-понг ракета". Шарык для настольнага тэнісу змяшчаецца ў ёмістасць з вадой, якую апускаюць на зямлю. Пасля падзення ёмістасці шарык можа ўзляцець на вялікую вышыню.
"Тут вывучаецца кумулятыўны эфект. Калі ёмістасць з вадой падае на зямлю, утвараецца невялікая бруя, якая можа нешта падкінуць. Там паказваліся эфекты, згадваўся эфект змочвання. Насамрэч, калі мы сталі праводзіць досвед, змазвалі шарык ад пінг-понгу маслам, гліцэрынам і гэтак далей - наадварот. Без гліцэрынавай змазкі мячык падскоквае на 1,5-2 м, а тут быў вынік 4,26 м", - тлумачыць настаўнік.
Хлопцы праводзілі гэты досвед на ганку ў прысутнасці шматлікіх гледачоў - за запускам "Пінг-понг ракеты" сачыла палова гімназіі.
Змякалка фізіка. І як у назве каманды з'явіўся Рэмэр
Вялікія адкрыцці пачынаюцца з малых крокаў, часам і з кароткага адказу на ўроку. У дадзеным выпадку гаворка пра талент дзяцей, які ўчасу разгледзеў дасведчаны настаўнік. Цяперашні склад "РэмэрУмок" сфарміраваўся ў мінулым навучальным годзе, цалкам абнавіўшы каманду. Выпускнікі гімназіі паступілі ў розныя ВНУ Беларусі.
"Кожны выпадак асаблівы, - распавядае Ніка Генадзьеўна, як дзеці прыходзілі ў каманду. - Кірыл Сухарэў у 7-м класе, калі толькі пачаў вывучаць фізіку, атрымліваў 5-6-7 балаў. Але ён даваў на ўроку кропкавыя адказы, сапраўды не банальныя, дзе патрэбна змякалка і востры погляд на нейкую сітуацыю". Тады яна і заўважыла ў гімназісце талент, які варта развіваць.
Сам Кірыл тлумачыць, што неяк на базавым уроку назіраў за працай старэйшакласнікаў. Яны рыхтаваліся да турніру юных фізікаў. Каманда не без азарту праводзіла эксперымент, абмяркоўвала працэс. А даследавалі гімназісты гук, які выдаваўся пры траплянні металічнага шарыка на нацягнутую на пластыкавы шклянку гумавую мембрану. "Гэта была кропка старту для мяне. Пазней я паўдзельнічаў у алімпіядзе па профілі і пачаў дадаткова займацца фізікай", - узгадвае падлетак.
"Іншыя дзеці - сапраўды такім жа чынам, але ў кожнай гісторыі ёсць свае асаблівасці. Хтосьціне ўмеў гаварыць на публіку, - удакладняе Ніка Цішчанка. - Арцём Клімавец далучыўся да нас толькі сёлета. Раней назіраў за развіццём каманды, а тут сказаў, што таксама хоча працаваць. Стас Гаранін спачатку займаўся ўсімі прадметамі, асаблівы інтарэс стаў праяўляць да фізікі. У мінулым навучальным годзе па гэтым прадмеце была абласная алімпіяда сярод вучняў 7-х класаў. Мілана Шчарбік стала яе абсалютным пераможцам. Яна таксама нядрэнна праяўляе сябе: часам паказвае менавіта фізічны розум. Мала ёсць людзей, якія валодаюць фізічнай кемлівасцю, - гэта нават даследаванні навукоўцаў даказалі. Наогул шанец даю ўсім. Ёсць і дзеці, якія дапамагаюць нам у працы. З-за розных абставін яны не могуць надаваць столькі часу і сіл фізіцы, але яны ўдзельнічаюць кропкава".
Ніка Генадзьеўна спрабуе ў дэталях успомніць, як камандзе далі назву. Дзевяцікласнікі толькі пачыналі вывучаць некаторыя раздзелы фізікі, перайшлі да оптыкі. А паколькі педагог за комплексны падыход, то клас вывучаў не толькі самі параграфы, але і гісторыю раздзела, біяграфіі вучоных, якія маюць дачыненне да некаторых адкрыццяў.
"Дзеці зацікавіліся вучоным Рэмерам, які першым вызначыў хуткасць святла", - усміхаецца настаўнік. Гімназісты і прапанавалі злучыць у назве каманды словы "Рэмер" і "розум", але Ніка Цішчанка мякка выправіла: з-за ўзросту яны пакуль што "розумкі".
Маршрут пабудаваны
На турнір юных фізікаў, як прызнаецца педагог, каманда спачатку ехала набрацца вопыту. "Але я паглядзела, што гэта рэальна вельмі высокі патэнцыял (не чакала, што яны і ў мінулым годзе пакажуць такія вынікі). Уявіце, ліцэі БДУ, БНТУ (11-я класы) - сярод канкурэнтаў. І нашы віцебскія дзесяцікласнікі атрымалі дыплом трэцяй ступені - гэта дастаткова высокая ўзнагарода. Бо нават калі алімпіяда, то, дапусцім, даюць усяго 12 дыпломаў, канферэнцыя - 10-11, то тут на ўсю рэспубліку толькі 7-8 дыпломаў, - прыводзіць лічбы настаўнік. - І акрамя віцебскіх ужо даўно каманды іншых рэгіёнаў так далёка не праходзяць. У асноўным Мінск, Мінская вобласць і Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут (МФТІ) з Даўгапруднага. Мы набралі з МФТІ аднолькавую колькасць балаў, а пасля першага бою ішлі наогул на другім месцыце".
На вынікі віцебскай каманды звярнулі ўвагу прадстаўнікі вядучых ВНУ краіны. Дзецьмі ўжо зацікавіўся энергетычны факультэт Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта, рады бачыць юных фізікаў з гімназіі №5 і ў БДУ. На турніры ўсе пяцёра атрымалі падзяку ад тытулаванага ў навуковым свеце журы, а яго старшыня адзначыў спецпрызам Кірыла Сухарэва.
Дарэчы, дзесяцікласнік ужо вызначыўся з выбарам прафесіі: "Я ж двойчы ездзіў у Нацыянальны дзіцячы тэхнапарк па напрамку "Энергетыка будучыні". Планую яшчэ раз з'ездзіць, прайсці дыстанцыйнае навучанне і затым паступіць у БДТУ на энергафакультэт". На пытанне, ці запрашае ўжо ВНУ, гімназіст сціпла адказвае: "Прэзідэнт запрашаў".
Справа ў тым, што кіраўнік дзяржавы наведваў дзіцячы тэхнапарк у верасні. Кірыл Сухарэў задаў беларускаму лідару пытанні і папрасіў зрабіць сумесную фота. Здымак сёння ўпрыгожвае клас і хол гімназіі.
"Прэзідэнт наведваў усе напрамкі ў тэхнапарку, а ў нас затрымаўся даўжэй за ўсё. Ён даў нам магчымасць з'ездзіць на Беларускую атамную электрастанцыю. Было цікава", - дзеліцца гімназіст.
Крута працаваць, або На хвалі фізікі
Разважаючы пра тое, як удаецца зараджаць дзяцей на вынік і абуджаць у іх цікавасць да свайго прадмета, педагог імгненна прыходзіць да высновы: гэта "узаемная зарадка".
"Кругазварот абмену энергіяй, - усміхаецца Ніка Цішчанка. - Закон захавання энергіі дзейнічае і тут. Проста вельмі добрая каманда падабралася. З імі наогул крута працаваць. Бярэмся за эксперымент. Саджуся, пачынаю нешта па старой памяці круціць. Яны ж маўкліва падыходзяць і самі паралельна нешта робяць".
І гэта ніколькі не дзіўна, бо на ўроках у Нікі Генадзьеўны гімназісты адначасова пагружаюцца ў біялогію, астраномію і іншыя прадметы. Гэта дае магчымасць вывучыць прычынна-следчыя сувязі і ўбачыць карціну цалкам. Педагог з больш чым 30-гадовым стажам прызнае выключна ўсебаковы падыход. Нават калі "РэмерУмкі" ў дарозе, на канферэнцыі, турніры, фестывалі ў іншым горадзе, яны разам вучаць усе ўрокі. Стаміліся ад падрыхтоўкі да выступленню па фізіцы – адкрываюць кнігі па астатніх дысцыплінах і засвойваюць сумесна. А замацоўваюць матэрыял тэстамі па зададзенай тэме, якія загадзя рыхтуе настаўнік, – няхай гэта і не яе прадмет.
"Нельга так – абапірацца толькі на сухое інфармацыю з падручнікаў. Калі проста вывучыць формулу і без абалонкі, якая паказвае сапраўдную карціну, не будзе перспектыў. Калі размаўляеш з дзіцем на канферэнцыі, турніры, адразу бачна, калі ён проста вывучыў формулу і расказаў. А калі сапраўды валодае інфармацыяй – у вачах зусім іншы бляск", – заключае Ніка Цішчанка.
Ёй вельмі прыемна бачыць перамогі "РэмерУмок" і разам з імі адкрываць новыя для сябе эфекты. Поспехі падапечных (а толькі ў гэтым навучальным годзе яны ўзялі два дзясяткі розных дыпломаў) даюць стымул рухацца наперад і жаданне паказваць яшчэ большай колькасці гімназістаў, чым цудоўная фізіка.
"БЕЛТА"
Свет эксперыментаў
Юныя фізікі малазнаёмаму чалавеку здаюцца даволі закрытымі і маласлоўнымі. Але толькі адна просьба прадэманстраваць эксперымент, здаецца, пераключае іх на зусім іншы "рэжым працы". Праз секунду ўжо ажыўленыя і натхнёныя падлеткі раскладваюць на школьнай парце набор для чарговага досведу.
Паказваюць трук з лінейкай. Настаўнік фізікі Ніка Генадзьеўна тлумачыць, што ён апісаны ў школьным курсе. Інструмент для вымярэння кладуць так, каб яго палова знаходзілася на краі стала, а другая - у паветры. На свабодны канец лінейкі кідаюць шарык. Калі ў той момант яе частку накрыць лістом паперы, то яна ўтрымаецца на стале. "Напісана, што справа ў атмасферным ціску. Не. Усё на самой справе праяўляецца па-іншаму", - сцвярджае педагог.Лёгкая задача аказалася ў разы складаней чаканага. А калі яе прадстаўлялі на турніры, многія прызнаваліся, што ламалі галовы і не ведалі, як наогул да яе падысці. "Мы і тэорыю ўдару з "Тэарэтычнай механікі" 2-га курса ўніверсітэта ўзялі, нейкія дадатковыя прыстасаванні выкарыстоўвалі. Паветранадзімалку нават давялося купіць, каб даказаць, што справа не ў атмасферным ціску. Гэта падцякаючы паток паветра стварае паніжаны ціск. І гэты эфект утрымлівае лінейку", - энергічна тлумачыць Ніка Цішчанка.
Падрыхтаваўшы ўсё неабходнае для эксперыменту, дзесяцікласнік Кірыл Сухарэў кідае шарык на накрытую лістомфармату А4 у лінейку. Пасля ўдару яна змяняе становішча, але застаецца на стале. Тое ж самае ён паўтарае ўжо без паперы. "Адрозненні заўважныя няўзброеным вокам", - рэзюмуе юнак.
Іншы дзесяцікласнік Станіслаў Гаранін заціскае штангенцыркулем спружыну і апускае яе ў мыльны раствор. "Затым спружына расцягваецца. Утвараюцца віткі, мыльную плёнку пратыкаем іголкай. Мы здымалі запаволенае відэа і аналізавалі рух плёнкі", - удакладняе ён.Педагог дадае: у інтэрнэце быў разгледжаны толькі рух плёнкі ў выпадку, калі пракол робіцца знізу. "Яна яшчэ і вертыкальна размяшчалася", - падхоплівае хтосьці з юных фізікаў.
"У версіі, якая была ў інтэрнэце, толькі адзін параметр узялі, мы ж даследавалі адразу шмат. Акрамя таго, знайшлі і розныя формы спружыны. Усе чакалі, што плёнка будзе бегчы хутчэй уніз. А калі мы ўбачылі, што мыльная спіраль уверх бяжыцьхутчэй, чым уніз, сталі далей вывучаць і знайшлі гэты эфект, чаму так. Адбываецца разбурэнне мыльнай плёнкі. Дзе яна тоўшчы, хуткасць будзе меншая", - у працэсе дэманстрацыі эксперыменту кажа Ніка Цішчанка.Калі аргументы з інтэрнэту ўводзяць у зман
Бывае, у каманды і рашэнні ўзнікаюць раптоўна. Ніка Генадзьеўна часта прыглядаецца ў кнігах і інтэрнэце новыя ці папулярныя досведы да школьнага курса свайго прадмета. Сусветная сетка падкідае задачы са зорачкамі, калі паказаны адказ у корані няслушны.
"Праглядаем інтэрнэт, каб даведацца, што ёсць з эксперыментаў. І задачы па многіх з іх, як аказваецца, наогул не вырашаны, - кажа яна. - Гэта значыць, гэта адкрытыя задачы, рашэння якіх пакуль ніхто не ведае. Бярэм у асноўным дзіцячыя даследаванні, а калі матэрыял з дысертацыі або іншай крыніцы такога ўзроўню, я апрацоўваю яго і падношу дзецям у тым выглядзе, які яны змогуць асвоіць. Калі мы глядзім, то бачым: многае з напісанага - фэйкі: распрацавалі тэорыю, пачынаем праводзіць эксперымент, а не атрымліваецца".
Адзін з такіх міфаў тычыўся досведу "Пінг-понг ракета". Шарык для настольнага тэнісу змяшчаецца ў ёмістасць з вадой, якую апускаюць на зямлю. Пасля падзення ёмістасці шарык можа ўзляцець на вялікую вышыню."Тут вывучаецца кумулятыўны эфект. Калі ёмістасць з вадой падае на зямлю, утвараецца невялікая бруя, якая можа нешта падкінуць. Там паказваліся эфекты, згадваўся эфект змочвання. Насамрэч, калі мы сталі праводзіць досвед, змазвалі шарык ад пінг-понгу маслам, гліцэрынам і гэтак далей - наадварот. Без гліцэрынавай змазкі мячык падскоквае на 1,5-2 м, а тут быў вынік 4,26 м", - тлумачыць настаўнік.
Хлопцы праводзілі гэты досвед на ганку ў прысутнасці шматлікіх гледачоў - за запускам "Пінг-понг ракеты" сачыла палова гімназіі.
Змякалка фізіка. І як у назве каманды з'явіўся Рэмэр
Вялікія адкрыцці пачынаюцца з малых крокаў, часам і з кароткага адказу на ўроку. У дадзеным выпадку гаворка пра талент дзяцей, які ўчасу разгледзеў дасведчаны настаўнік. Цяперашні склад "РэмэрУмок" сфарміраваўся ў мінулым навучальным годзе, цалкам абнавіўшы каманду. Выпускнікі гімназіі паступілі ў розныя ВНУ Беларусі.
"Кожны выпадак асаблівы, - распавядае Ніка Генадзьеўна, як дзеці прыходзілі ў каманду. - Кірыл Сухарэў у 7-м класе, калі толькі пачаў вывучаць фізіку, атрымліваў 5-6-7 балаў. Але ён даваў на ўроку кропкавыя адказы, сапраўды не банальныя, дзе патрэбна змякалка і востры погляд на нейкую сітуацыю". Тады яна і заўважыла ў гімназісце талент, які варта развіваць.
Сам Кірыл тлумачыць, што неяк на базавым уроку назіраў за працай старэйшакласнікаў. Яны рыхтаваліся да турніру юных фізікаў. Каманда не без азарту праводзіла эксперымент, абмяркоўвала працэс. А даследавалі гімназісты гук, які выдаваўся пры траплянні металічнага шарыка на нацягнутую на пластыкавы шклянку гумавую мембрану. "Гэта была кропка старту для мяне. Пазней я паўдзельнічаў у алімпіядзе па профілі і пачаў дадаткова займацца фізікай", - узгадвае падлетак."Іншыя дзеці - сапраўды такім жа чынам, але ў кожнай гісторыі ёсць свае асаблівасці. Хтосьціне ўмеў гаварыць на публіку, - удакладняе Ніка Цішчанка. - Арцём Клімавец далучыўся да нас толькі сёлета. Раней назіраў за развіццём каманды, а тут сказаў, што таксама хоча працаваць. Стас Гаранін спачатку займаўся ўсімі прадметамі, асаблівы інтарэс стаў праяўляць да фізікі. У мінулым навучальным годзе па гэтым прадмеце была абласная алімпіяда сярод вучняў 7-х класаў. Мілана Шчарбік стала яе абсалютным пераможцам. Яна таксама нядрэнна праяўляе сябе: часам паказвае менавіта фізічны розум. Мала ёсць людзей, якія валодаюць фізічнай кемлівасцю, - гэта нават даследаванні навукоўцаў даказалі. Наогул шанец даю ўсім. Ёсць і дзеці, якія дапамагаюць нам у працы. З-за розных абставін яны не могуць надаваць столькі часу і сіл фізіцы, але яны ўдзельнічаюць кропкава".
Ніка Генадзьеўна спрабуе ў дэталях успомніць, як камандзе далі назву. Дзевяцікласнікі толькі пачыналі вывучаць некаторыя раздзелы фізікі, перайшлі да оптыкі. А паколькі педагог за комплексны падыход, то клас вывучаў не толькі самі параграфы, але і гісторыю раздзела, біяграфіі вучоных, якія маюць дачыненне да некаторых адкрыццяў.
"Дзеці зацікавіліся вучоным Рэмерам, які першым вызначыў хуткасць святла", - усміхаецца настаўнік. Гімназісты і прапанавалі злучыць у назве каманды словы "Рэмер" і "розум", але Ніка Цішчанка мякка выправіла: з-за ўзросту яны пакуль што "розумкі".
Маршрут пабудаваны
На турнір юных фізікаў, як прызнаецца педагог, каманда спачатку ехала набрацца вопыту. "Але я паглядзела, што гэта рэальна вельмі высокі патэнцыял (не чакала, што яны і ў мінулым годзе пакажуць такія вынікі). Уявіце, ліцэі БДУ, БНТУ (11-я класы) - сярод канкурэнтаў. І нашы віцебскія дзесяцікласнікі атрымалі дыплом трэцяй ступені - гэта дастаткова высокая ўзнагарода. Бо нават калі алімпіяда, то, дапусцім, даюць усяго 12 дыпломаў, канферэнцыя - 10-11, то тут на ўсю рэспубліку толькі 7-8 дыпломаў, - прыводзіць лічбы настаўнік. - І акрамя віцебскіх ужо даўно каманды іншых рэгіёнаў так далёка не праходзяць. У асноўным Мінск, Мінская вобласць і Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут (МФТІ) з Даўгапруднага. Мы набралі з МФТІ аднолькавую колькасць балаў, а пасля першага бою ішлі наогул на другім месцыце".
На вынікі віцебскай каманды звярнулі ўвагу прадстаўнікі вядучых ВНУ краіны. Дзецьмі ўжо зацікавіўся энергетычны факультэт Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта, рады бачыць юных фізікаў з гімназіі №5 і ў БДУ. На турніры ўсе пяцёра атрымалі падзяку ад тытулаванага ў навуковым свеце журы, а яго старшыня адзначыў спецпрызам Кірыла Сухарэва.
Дарэчы, дзесяцікласнік ужо вызначыўся з выбарам прафесіі: "Я ж двойчы ездзіў у Нацыянальны дзіцячы тэхнапарк па напрамку "Энергетыка будучыні". Планую яшчэ раз з'ездзіць, прайсці дыстанцыйнае навучанне і затым паступіць у БДТУ на энергафакультэт". На пытанне, ці запрашае ўжо ВНУ, гімназіст сціпла адказвае: "Прэзідэнт запрашаў".
Справа ў тым, што кіраўнік дзяржавы наведваў дзіцячы тэхнапарк у верасні. Кірыл Сухарэў задаў беларускаму лідару пытанні і папрасіў зрабіць сумесную фота. Здымак сёння ўпрыгожвае клас і хол гімназіі.
"Прэзідэнт наведваў усе напрамкі ў тэхнапарку, а ў нас затрымаўся даўжэй за ўсё. Ён даў нам магчымасць з'ездзіць на Беларускую атамную электрастанцыю. Было цікава", - дзеліцца гімназіст.Крута працаваць, або На хвалі фізікі
Разважаючы пра тое, як удаецца зараджаць дзяцей на вынік і абуджаць у іх цікавасць да свайго прадмета, педагог імгненна прыходзіць да высновы: гэта "узаемная зарадка".
"Кругазварот абмену энергіяй, - усміхаецца Ніка Цішчанка. - Закон захавання энергіі дзейнічае і тут. Проста вельмі добрая каманда падабралася. З імі наогул крута працаваць. Бярэмся за эксперымент. Саджуся, пачынаю нешта па старой памяці круціць. Яны ж маўкліва падыходзяць і самі паралельна нешта робяць".
І гэта ніколькі не дзіўна, бо на ўроках у Нікі Генадзьеўны гімназісты адначасова пагружаюцца ў біялогію, астраномію і іншыя прадметы. Гэта дае магчымасць вывучыць прычынна-следчыя сувязі і ўбачыць карціну цалкам. Педагог з больш чым 30-гадовым стажам прызнае выключна ўсебаковы падыход. Нават калі "РэмерУмкі" ў дарозе, на канферэнцыі, турніры, фестывалі ў іншым горадзе, яны разам вучаць усе ўрокі. Стаміліся ад падрыхтоўкі да выступленню па фізіцы – адкрываюць кнігі па астатніх дысцыплінах і засвойваюць сумесна. А замацоўваюць матэрыял тэстамі па зададзенай тэме, якія загадзя рыхтуе настаўнік, – няхай гэта і не яе прадмет.
"Нельга так – абапірацца толькі на сухое інфармацыю з падручнікаў. Калі проста вывучыць формулу і без абалонкі, якая паказвае сапраўдную карціну, не будзе перспектыў. Калі размаўляеш з дзіцем на канферэнцыі, турніры, адразу бачна, калі ён проста вывучыў формулу і расказаў. А калі сапраўды валодае інфармацыяй – у вачах зусім іншы бляск", – заключае Ніка Цішчанка.
Ёй вельмі прыемна бачыць перамогі "РэмерУмок" і разам з імі адкрываць новыя для сябе эфекты. Поспехі падапечных (а толькі ў гэтым навучальным годзе яны ўзялі два дзясяткі розных дыпломаў) даюць стымул рухацца наперад і жаданне паказваць яшчэ большай колькасці гімназістаў, чым цудоўная фізіка.
"БЕЛТА"