Як працуе адзіны ў краіне вытворца белай бляхі ў Міёрах?
Уваходны год для металапракатнай кампаніі ў Міёрах сапраўды лёсавызначальны: замест непазбежнага краху дзякуючы падтрымцы дзяржавы калектыў здабыў упэўненасць у заўтрашнім дні
Рэалізацыя інавацыйнага праекта ў Міёрах абяцала фенаменальны поспех, але на праектную магутнасць у 150 тысяч тон прадукцыі ў год ТАА «ММПЗ-групп» з-за пэўных фінансавых складанасцей так і не здолела выйсці. Больш таго, на некаторы час працэс і зусім прыпыніўся. Зарплату работнікі атрымлівалі скарочаную, са спазненнем, не хапала сыравіны для перапрацоўкі, расла запазычанасць па крэдытах, а надзеі на поспех імкліва таялі.
«Ідэальнае прадпрыемства ператварылі ў банкрута. У нас прадпрыемстваў такіх няма. Гэта суперпрадпрыемства. Тут проста трэба засукаць рукавы і вырабляць прадукцыю, збываць», — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, наведваючы ў жніўні гэтага года завод. Уважліва вывучыўшы стан спраў, на сустрэчы з працоўным калектывам Кіраўнік дзяржавы запэўніў: «У крыўду мы нікога з вас не дамо. Таму вы можаце спакойна працаваць. Завод будзе працаваць менавіта так, як мы калісьці думалі. Вось мэта майго прыезду. Я хачу, каб вы працавалі, таму што вы — гэта ўвесь Міёрскі край. Калі ваш завод будзе працаваць, гэта пацягне ўвесь край уверх».
З 15 лістапада прадпрыемства стала дзяржаўным, яго кіруючай кампаніяй вызначана ААТ «Белцветмет». Чаму завод цяпер называецца кампаніяй, у чым складанасць вытворчага працэсу і якое дачыненне да ўсяго гэтага мае рост цэн на арэнду жылля ў Міёрах? Пра ўсё гэта — у рэпартажы карэспандэнтаў «СГ».
Міёрскі металапракатны завод, цяпер перайменаваны ў металапракатную кампанію, — адзіны ў сваім родзе вытворцаь жэсці электралітычнага луджэння ў Беларусі. Першапачаткова ён быў арыентаваны не столькі на патрэбы ўнутранага рынку, колькі на экспарт у краіны СНД, Еўропы, а ў перспектыве — Азіі і Амерыкі. Планы скарэкціравалі санкцыйныя абмежаванні, і сёння прадукцыя прадпрыемства лідзіруе на ўнутраным рынку, пакінуўшы на долю іншых пастаўшчыкоў не больш за 20 працэнтаў ад агульнага аб'ёму вытворчасці. Амаль 80 працэнтаў выпускаемай жэсці ідзе ў Расію.
Галоўны вытворца белай жэсці ў Расіі — ПАТ «Магнітагорскі металургічны камбіна«мбінат» — летась выпусціў больш за 155 тысяч тон. На гэты ж узровень павінны былі выйсці і Міёры. І выйдуць — абяцаюць спецыялісты. Больш таго, у перспектыве разглядаецца верагоднасць павелічэння магутнасцей да 240 тысяч тон.
Кіраўнік ТАА «Металапракатнай кампанія» Уладзімір Дзьяканаў падкрэслівае, што фінансавыя праблемы непазбежныя на любым вытворчасці, іншая справа — навучыцца іх вырашаць:
— У нас былі цяжкасці, не хапала абаротнага капіталу, але працоўны калектыў быў настроены рашуча. Вельмі складана зрабіць так, каб усё запрацавала і адразу дало жаданы вынік. Выдзелены транш на абаротныя сродкі дазволіў закупіць неабходную колькасць сыравіны. Дзякуючы гэтаму змаглі працягнуць працэс пусканаладкі. Гэта значыць, мы пакуль не выйшлі на раней зададзеныя вытворчыя магутнасці, пытанне зойме час. Галоўнае, што дзякуючы бескампраміснай пазіцыі Прэзідэнта, дапамозе дзяржавы ў нас з'явілася ўпэўненасць у заўтрашнім дні. Для кожнага з нас гэта было вельмі важна. Мы працуем і рэалізуем якасную прадукцыю.
У прамежку паміж відэаканферэнцыяй з патэнцыйнымі партнёрамі і сустрэчай з тэхнолагамі з Калінінграда Уладзімір Дзьяканаў знайшоў час для сустрэчы з журналістамі. І першае, пра што зашла размова, — пра тонкасці вытворчага працэсу, ювелірную дакладнасць апрацоўкі металу ціскам.
Гледзячы на акуратна складзеныя сталёвыя рулоны, складана паверыць, што кожны з іх важыць прыкладна 20 тон. А іх на складзе сыравіны нямала — у агульнай складанасці больш за 20 тысяч тон. Гэтага хопіць для бесперабойнай працы як мінімум да канца сакавіка. Калі разматаць майстэрску скручанае стальное палатно, то даўжыня яго дасягне кіламетра. Прайшоўшы ўсе этапы вытворчага ланцужка, атрымаецца літаральна такі ж рулон, толькі ў ім ужо будзе дзесяць кіламетраў.
Ці лёгка гэта зрабіць? Зусім не. Праца ў цэху арганізавана ў чатыры змены. Працэс максімальна механізаваны, высокадакладнае абсталяванне дазваляе раўнамерна раскачаць усё да ўказанай таўшчыні. Дапускаецца памылка ў 0,005 міліметра. Яе нават з дапамогай прыбора не адразу заўважыш.
Але, аказваецца, і гэта не мяжа. Начальнік вытворча-дыспетчарскага аддзела Леанід Уласенка распавядае аб праведзеным эксперыменце: на заводзе здолелі атрымаць жасць таўшчынёй у 0,09 міліметра. Спыту на яе пакуль няма, а магчымасці ў перспектыўнага прадпрыемства ёсць.
Бачачы наша здзіўленне, Уладзімір Дзяконаў бярэ невялікі кавалак белай жасці і з лёгкасцю выразае звычайнымі нажніцамі геаметрычныя фігуры. Потым бярэ адзін невялікі кавалачак і складае з яго роўны трохкутнік.
— Паспрабуйце самі, толькі гэта небяспечна, можна параніцца, — папярэджвае Уладзімір Анатольевіч. — Уявіце ўнікальнасць самога працэсу, бо ў мяне ў руках не ліст паперы і не фальга, гэта метал. Але ён настолькі тонкі, што падобны на фанцік ад цукерак. А бо першапачаткова да нас паступае сыравіна, таўшчыня якога дасягае 2 міліметраў. Цікавы сам працэс, бачу, як у работнікаў вочы гараць, калі ўсё атрымліваецца, калі цэх працуе бесперабойна.
Нельга не ўспомніць пра пастаянныя экскурсіі на завод. Напрыклад, днямі прадпрыемства наведала група пажылых грамадзян з райцэнтра. Іх было звыш 40.
— Мы яшчэ былі прыватнай кампаніяй, а да нас прыходзілі людзі. Гэта свайго роду традыцыя. Разглядаем кожную просьбу, часам адмаўляем, але не ў гэты раз. Вытворчасць небяспечная, здароўе і бяспека грамадзян — перадусім, але разам з тым рады паказаць тое, чым ганарымся. У першую чаргу, вядома ж, арыентаваны на моладзь. Гэта наша будучыня. Прэзідэнт, калі наведваў завод, асабліва адзначыў, што калі з вырашэннем узніклых фінансавых пытанняў дзяржава нам і дапамагае, і дзякуй за это вялікім, то першакласныя кадры мы павінны выхоўваць самі. Што і робім.
Дзе ж? Бо спецыяльных факультэтаў, арыентаваных на вытворчасць такой унікальнай прадукцыі, у краіне няма.
— Але гэта не значыць, што мы не можам выхаваць іх самі. Вучым, распавядаем, паказваем. Складана, але, яшчэ раз паўтаруся, гэта цікава. Сёння на прадпрыемстве працуюць выхадцы не толькі з Мёрскага, але і з Верхнядзвінскага, Шаркаўшчынскага, Глыбоцкага, іншых раёнаў Віцебшчыны, краіны. Больш таго, у нас зладжаная каманда спецыялістаў, сярод якіх — выхадцы з Расіі, Украіны, Казахстана.
— Калектыў інтэрнацыянальны, быць можа, у гэтым і сіла. Не спыняемся на дасягнутым, шукаем новыя варыянты. У нас зноў з'явіўся шанец дасягнуць пастаўленай мэты, мы не можам упусціць яго, — далучаецца да гутаркі намеснік дырэктара па тэхналогіі якасці Уладзіслаў Аўдзееў (дарэчы, прыехаў ён з Казахстана). А вось Уладзімір Дзьяканаў з Магнітагорска на «магнітцы», як яшчэ называюць металургічны камбінат, прапрацаваў нямала гадоў, Леанід Уласенка з Чарапаўца раней працаваў на ПАТ «Северсталь», дарэчы, менавіта адтуль і сыравіна.
Але не ўсе праблемы пакуль удалося ліквідаваць. Па тэхналогіі адпал металу павінен адбывацца ў асяроддзі чыстага вадароду. Тое, што выйшла з ладу вадародная ўстаноўка, не стала нагодай спыняць вытворчасць. Спецыялісты распрацавалі свой спосаб — на азоце. Упершыню ў свеце белую бляшаную пласціну атрымліваюць у азотным асяроддзі.
— Гэта часова. У вадароднай устаноўцы, якая яшчэ на рамонце, прадукцыйнасць вышэй, да таго ж паралельна ачышчаецца паверхня металу, — рэзюмуе Леанід Уласенка. — Нам трэба павялічваць аб'ёмы, заказаў не толькі на снежань, але і на студзень дастаткова.
Панарамны від зверху на лініі, што працуюць, зачароўвае. Прама па курсе — пацешныя каўпакі. На адлегласці яны здаюцца невялікімі. Проста знаходзяцца ў паглыбленні. Гэта і ёсць тыя самыя каўпаковыя печы, прызначаныядля адпалу металу. Пры тэмпературы звыш 600 градусаў цвёрдасць сталі зніжаецца, а пластычнасць аднаўляецца да патрэбнага ўзроўню. Чым танчэй і трывалей вырабляецца белая бляха, тым больш эфектыўна ажыццяўляецца выкарыстанне матэрыялу ў вытворчасці бляшаных банкаў. Такія ўласцівасці белай бляхі дасягаюцца за кошт наступных тэхналагічных аперацый — дрэсіроўкі і падвойнай пракаткі.
Кульмінацыя тэхналагічнага працэсу — лінія электралітычнага луджэння. Менавіта на гэтым этапе чорная бляха і ператвараецца ў белую. Для гэтага выкарыстоўваецца волававае пакрыццё. Фінальная стадыя — лінія рэзкі і ўпакоўкі.
Сярод работнікаў цэха, з якімі ўдалося пагутарыць, — былыя работнікі банкаўскай сферы, настаўнік музыкі, прадстаўнікі іншых прафесій. А вось старэйшы майстар участка ачысткі і луджэння Андрэй Коснікаўскі раней працаваў галоўным энергетыкам у адным з гаспадарак Міёрскага раёна.
КАМЕНТАРЫЙ:
— Яшчэ на этапе будаўніцтва завод прыцягваў да сябе ўвагу як буйны інвестпраект, унікальная для Беларусі і краін СНД ініцыятыва. Часовыя цяжкасці, спадзяёмся, ззаду. Прадпрыемства набірае абароты, працуе не на поўную моц, таму казаць пра яго значнасць для эканомікі рэгіёна яшчэ рана. Самае галоўнае, дзякуючы прадпрыемству створана звыш 600 працоўных месцаў, што паспрыяла прытоку ў раён новых людзей, падштурхнула развіццё сацыяльнай сферы, — падкрэслівае намеснік старшыні Міёрскага райвыканкама Алена Шалонька.
Рэалізацыя інавацыйнага праекта ў Міёрах абяцала фенаменальны поспех, але на праектную магутнасць у 150 тысяч тон прадукцыі ў год ТАА «ММПЗ-групп» з-за пэўных фінансавых складанасцей так і не здолела выйсці. Больш таго, на некаторы час працэс і зусім прыпыніўся. Зарплату работнікі атрымлівалі скарочаную, са спазненнем, не хапала сыравіны для перапрацоўкі, расла запазычанасць па крэдытах, а надзеі на поспех імкліва таялі.
«Ідэальнае прадпрыемства ператварылі ў банкрута. У нас прадпрыемстваў такіх няма. Гэта суперпрадпрыемства. Тут проста трэба засукаць рукавы і вырабляць прадукцыю, збываць», — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, наведваючы ў жніўні гэтага года завод. Уважліва вывучыўшы стан спраў, на сустрэчы з працоўным калектывам Кіраўнік дзяржавы запэўніў: «У крыўду мы нікога з вас не дамо. Таму вы можаце спакойна працаваць. Завод будзе працаваць менавіта так, як мы калісьці думалі. Вось мэта майго прыезду. Я хачу, каб вы працавалі, таму што вы — гэта ўвесь Міёрскі край. Калі ваш завод будзе працаваць, гэта пацягне ўвесь край уверх».
З 15 лістапада прадпрыемства стала дзяржаўным, яго кіруючай кампаніяй вызначана ААТ «Белцветмет». Чаму завод цяпер называецца кампаніяй, у чым складанасць вытворчага працэсу і якое дачыненне да ўсяго гэтага мае рост цэн на арэнду жылля ў Міёрах? Пра ўсё гэта — у рэпартажы карэспандэнтаў «СГ».
Міёрскі металапракатны завод, цяпер перайменаваны ў металапракатную кампанію, — адзіны ў сваім родзе вытворцаь жэсці электралітычнага луджэння ў Беларусі. Першапачаткова ён быў арыентаваны не столькі на патрэбы ўнутранага рынку, колькі на экспарт у краіны СНД, Еўропы, а ў перспектыве — Азіі і Амерыкі. Планы скарэкціравалі санкцыйныя абмежаванні, і сёння прадукцыя прадпрыемства лідзіруе на ўнутраным рынку, пакінуўшы на долю іншых пастаўшчыкоў не больш за 20 працэнтаў ад агульнага аб'ёму вытворчасці. Амаль 80 працэнтаў выпускаемай жэсці ідзе ў Расію.
Галоўны вытворца белай жэсці ў Расіі — ПАТ «Магнітагорскі металургічны камбіна«мбінат» — летась выпусціў больш за 155 тысяч тон. На гэты ж узровень павінны былі выйсці і Міёры. І выйдуць — абяцаюць спецыялісты. Больш таго, у перспектыве разглядаецца верагоднасць павелічэння магутнасцей да 240 тысяч тон.
Кіраўнік ТАА «Металапракатнай кампанія» Уладзімір Дзьяканаў падкрэслівае, што фінансавыя праблемы непазбежныя на любым вытворчасці, іншая справа — навучыцца іх вырашаць:
— У нас былі цяжкасці, не хапала абаротнага капіталу, але працоўны калектыў быў настроены рашуча. Вельмі складана зрабіць так, каб усё запрацавала і адразу дало жаданы вынік. Выдзелены транш на абаротныя сродкі дазволіў закупіць неабходную колькасць сыравіны. Дзякуючы гэтаму змаглі працягнуць працэс пусканаладкі. Гэта значыць, мы пакуль не выйшлі на раней зададзеныя вытворчыя магутнасці, пытанне зойме час. Галоўнае, што дзякуючы бескампраміснай пазіцыі Прэзідэнта, дапамозе дзяржавы ў нас з'явілася ўпэўненасць у заўтрашнім дні. Для кожнага з нас гэта было вельмі важна. Мы працуем і рэалізуем якасную прадукцыю.
У прамежку паміж відэаканферэнцыяй з патэнцыйнымі партнёрамі і сустрэчай з тэхнолагамі з Калінінграда Уладзімір Дзьяканаў знайшоў час для сустрэчы з журналістамі. І першае, пра што зашла размова, — пра тонкасці вытворчага працэсу, ювелірную дакладнасць апрацоўкі металу ціскам.
Гледзячы на акуратна складзеныя сталёвыя рулоны, складана паверыць, што кожны з іх важыць прыкладна 20 тон. А іх на складзе сыравіны нямала — у агульнай складанасці больш за 20 тысяч тон. Гэтага хопіць для бесперабойнай працы як мінімум да канца сакавіка. Калі разматаць майстэрску скручанае стальное палатно, то даўжыня яго дасягне кіламетра. Прайшоўшы ўсе этапы вытворчага ланцужка, атрымаецца літаральна такі ж рулон, толькі ў ім ужо будзе дзесяць кіламетраў.
Ці лёгка гэта зрабіць? Зусім не. Праца ў цэху арганізавана ў чатыры змены. Працэс максімальна механізаваны, высокадакладнае абсталяванне дазваляе раўнамерна раскачаць усё да ўказанай таўшчыні. Дапускаецца памылка ў 0,005 міліметра. Яе нават з дапамогай прыбора не адразу заўважыш.
У нашы дні белая бляха актыўна ўжываецца для ўпакоўкі ў харчовай, парфумернай, лакафарбавай прамысловасці. Цяпер вытворцы тары пераходзяць на выкарыстанне больш тонкай бляхі. Абсталяванне, усталяванае паўстагоддзя таму на прадпрыемствах Расіі і Казахстана, дазваляе вырабляць жасць таўшчынёй 0,18 міліметра. У Мёрах сучасныя тэхналогіі даюць магчымасць атрымліваць жасць таўшчынёй у 0,1 міліметра.
Але, аказваецца, і гэта не мяжа. Начальнік вытворча-дыспетчарскага аддзела Леанід Уласенка распавядае аб праведзеным эксперыменце: на заводзе здолелі атрымаць жасць таўшчынёй у 0,09 міліметра. Спыту на яе пакуль няма, а магчымасці ў перспектыўнага прадпрыемства ёсць.
Бачачы наша здзіўленне, Уладзімір Дзяконаў бярэ невялікі кавалак белай жасці і з лёгкасцю выразае звычайнымі нажніцамі геаметрычныя фігуры. Потым бярэ адзін невялікі кавалачак і складае з яго роўны трохкутнік.
— Паспрабуйце самі, толькі гэта небяспечна, можна параніцца, — папярэджвае Уладзімір Анатольевіч. — Уявіце ўнікальнасць самога працэсу, бо ў мяне ў руках не ліст паперы і не фальга, гэта метал. Але ён настолькі тонкі, што падобны на фанцік ад цукерак. А бо першапачаткова да нас паступае сыравіна, таўшчыня якога дасягае 2 міліметраў. Цікавы сам працэс, бачу, як у работнікаў вочы гараць, калі ўсё атрымліваецца, калі цэх працуе бесперабойна.
Нельга не ўспомніць пра пастаянныя экскурсіі на завод. Напрыклад, днямі прадпрыемства наведала група пажылых грамадзян з райцэнтра. Іх было звыш 40.
— Мы яшчэ былі прыватнай кампаніяй, а да нас прыходзілі людзі. Гэта свайго роду традыцыя. Разглядаем кожную просьбу, часам адмаўляем, але не ў гэты раз. Вытворчасць небяспечная, здароўе і бяспека грамадзян — перадусім, але разам з тым рады паказаць тое, чым ганарымся. У першую чаргу, вядома ж, арыентаваны на моладзь. Гэта наша будучыня. Прэзідэнт, калі наведваў завод, асабліва адзначыў, што калі з вырашэннем узніклых фінансавых пытанняў дзяржава нам і дапамагае, і дзякуй за это вялікім, то першакласныя кадры мы павінны выхоўваць самі. Што і робім.
Дзе ж? Бо спецыяльных факультэтаў, арыентаваных на вытворчасць такой унікальнай прадукцыі, у краіне няма.
— Але гэта не значыць, што мы не можам выхаваць іх самі. Вучым, распавядаем, паказваем. Складана, але, яшчэ раз паўтаруся, гэта цікава. Сёння на прадпрыемстве працуюць выхадцы не толькі з Мёрскага, але і з Верхнядзвінскага, Шаркаўшчынскага, Глыбоцкага, іншых раёнаў Віцебшчыны, краіны. Больш таго, у нас зладжаная каманда спецыялістаў, сярод якіх — выхадцы з Расіі, Украіны, Казахстана.
— Калектыў інтэрнацыянальны, быць можа, у гэтым і сіла. Не спыняемся на дасягнутым, шукаем новыя варыянты. У нас зноў з'явіўся шанец дасягнуць пастаўленай мэты, мы не можам упусціць яго, — далучаецца да гутаркі намеснік дырэктара па тэхналогіі якасці Уладзіслаў Аўдзееў (дарэчы, прыехаў ён з Казахстана). А вось Уладзімір Дзьяканаў з Магнітагорска на «магнітцы», як яшчэ называюць металургічны камбінат, прапрацаваў нямала гадоў, Леанід Уласенка з Чарапаўца раней працаваў на ПАТ «Северсталь», дарэчы, менавіта адтуль і сыравіна.
Але не ўсе праблемы пакуль удалося ліквідаваць. Па тэхналогіі адпал металу павінен адбывацца ў асяроддзі чыстага вадароду. Тое, што выйшла з ладу вадародная ўстаноўка, не стала нагодай спыняць вытворчасць. Спецыялісты распрацавалі свой спосаб — на азоце. Упершыню ў свеце белую бляшаную пласціну атрымліваюць у азотным асяроддзі.
— Гэта часова. У вадароднай устаноўцы, якая яшчэ на рамонце, прадукцыйнасць вышэй, да таго ж паралельна ачышчаецца паверхня металу, — рэзюмуе Леанід Уласенка. — Нам трэба павялічваць аб'ёмы, заказаў не толькі на снежань, але і на студзень дастаткова.
Панарамны від зверху на лініі, што працуюць, зачароўвае. Прама па курсе — пацешныя каўпакі. На адлегласці яны здаюцца невялікімі. Проста знаходзяцца ў паглыбленні. Гэта і ёсць тыя самыя каўпаковыя печы, прызначаныядля адпалу металу. Пры тэмпературы звыш 600 градусаў цвёрдасць сталі зніжаецца, а пластычнасць аднаўляецца да патрэбнага ўзроўню. Чым танчэй і трывалей вырабляецца белая бляха, тым больш эфектыўна ажыццяўляецца выкарыстанне матэрыялу ў вытворчасці бляшаных банкаў. Такія ўласцівасці белай бляхі дасягаюцца за кошт наступных тэхналагічных аперацый — дрэсіроўкі і падвойнай пракаткі.
Кульмінацыя тэхналагічнага працэсу — лінія электралітычнага луджэння. Менавіта на гэтым этапе чорная бляха і ператвараецца ў белую. Для гэтага выкарыстоўваецца волававае пакрыццё. Фінальная стадыя — лінія рэзкі і ўпакоўкі.
Сярод работнікаў цэха, з якімі ўдалося пагутарыць, — былыя работнікі банкаўскай сферы, настаўнік музыкі, прадстаўнікі іншых прафесій. А вось старэйшы майстар участка ачысткі і луджэння Андрэй Коснікаўскі раней працаваў галоўным энергетыкам у адным з гаспадарак Міёрскага раёна.
— На заводзе я ўжо тры гады, пачынаў з аператара поста кіравання. Як і многія нашы, ездзіў на навучанне ў Магнітагорск. Абсталяванне складанае, увесь час даведваешся нешта новае. Пра той перыяд, калі вытворчасць была часова спынена, у нас стараюцца асабліва не ўспамінаць. Мы ж усё роўна былі ў цэху, займаліся пусканаладачнымі працамі. Зарплату атрымлівалі, але яна была не такой, як раней. Мы верылі, што ўсё наладзіцца. І вось ужо месяц, як прадпрыемства стала дзяржаўным. На вытворчым працэсе гэта ніяк не адбілася, працуем, як і раней. Сыравіны хапае, замовы ёсць, жадання працаваць предостаткова. А значыць, будзе і поспех.Змянілася назва: быў завод, а стала кампанія. Працоўны калектыў і вытворчасць белай бляхі засталіся ранейшымі. Работнікі адзначаюць выдатныя ўмовы працы, прыезджым прадастаўляецца камфортнае жыллё: кватэры ў шматпавярховіку, а таксама пастрое на восемь двухпавярховых дамоў. І самае галоўнае — сярэдні заробак вырас да 1,7 тысячы рублёў. Дарэчы, менавіта гэты момант і паспрыяў павелічэнню цаны на арэнднае жыллё ў райцэнтры. У цэлым горад, як і раён, ажывіўся дзякуючы заводу, з'явіліся дадатковыя перспектывы развіцця.
КАМЕНТАРЫЙ:
— Яшчэ на этапе будаўніцтва завод прыцягваў да сябе ўвагу як буйны інвестпраект, унікальная для Беларусі і краін СНД ініцыятыва. Часовыя цяжкасці, спадзяёмся, ззаду. Прадпрыемства набірае абароты, працуе не на поўную моц, таму казаць пра яго значнасць для эканомікі рэгіёна яшчэ рана. Самае галоўнае, дзякуючы прадпрыемству створана звыш 600 працоўных месцаў, што паспрыяла прытоку ў раён новых людзей, падштурхнула развіццё сацыяльнай сферы, — падкрэслівае намеснік старшыні Міёрскага райвыканкама Алена Шалонька.