Якія бонусы дае навучанне ў агракласах, на каго разлічана, чаму пара зірнуць на АПК па-новаму. Разбіраемся на прыкладзе Віцебскай вобласці

Тэма падрыхтоўкі кадраў для АПК са школьнай парты не раз гучала на Усебеларускім народным сходзе. Як вырашаюць задачу ў паўночным рэгіёне краіны, дзе дзейнічае Указ № 70 «Аб развіцці аграпрамысловага комплексу Віцебскай вобласці»?

«Аграсуботам» – так, стэрэатыпам – не

Не так даўно Віцебскі абласны інстытут развіцця адукацыі падрыхтаваў самы поўны дапаможнік па агракласах, якія сталі адкрываць у рэгіёне з 2018 года. На 88 старонках – усё аб адносна новым, сельскагаспадарчым вектары школьнага навучання.

Якія бонусы яно дае, на каго разлічана, чаму пара зірнуць на АПК па-новаму? Начальнік Цэнтра дашкольнай, агульнай сярэдняй, спецыяльнай адукацыі і аналізу яго якасці Валянціна Пікулік распавядае:

– Віцебская вобласць адной з першых стала набіраць рабят у агракласы. Гэта заканамерны ход і вострая зацікаўленасць у кваліфікаваных кадрах. Няма сумненняў, што менавіта такія і патрэбны галіне – пісьменныя, таленавітыя, якія разбіраюцца ў апошніх тэндэнцыях аграноміі, жывёлагадоўлі, механізацыі… Выпускнікі ВНУ, якія выдатна аддавалі б сабе справаздачу, што ў АПК патрэбны не столькі рукі (хоць і гэта нельга спісваць з рахункаў), колькі ўменне працаваць галавой. Адукацыя ў гэтым плане заўсёды наперадзе. Папулярызацыя АПК, прыцягненне ў яго моладзі – адна з галоўных нашых задач.

У Віцебскім абласным інстытуце развіцця адукацыі ўпэўнены: у агракласаў – добрыя перспектывы

Трохі лічбаў: у Віцебскай вобласці дзейнічае 88 агракласаў (груп аграрнай накіраванасці), створаных на базе 69 устаноў адукацыі. У іх вучацца 670 хлапчукоў і дзяўчат, многія з якіх цалкам могуць папоўніць шэрагі студэнтаў агра-ВНУ. Пры гэтым навучанне ў такім класе, у тым ліку хіміі, біялогіі на паглыбленым узроўні, «Увядзенні ў аграрныя прафесіі» не азначае, што давядзецца ісці менавіта па сельскагаспадарчым профілі. Выпускнік мае права сам вызначыцца з ВНУ – аграрным, куды можна прайсці без экзаменаў, або любым іншым. Скажам, медыцынскім, пры паступленні ў які атрыманыя ў агракласе веды ўсё роўна спатрэбяцца. Выбар – гэта ключавое слова, працягвае ВалянцінаУладзіміраўна:

– Ва ўчеников агракласаў ён ёсць. Разам з тым лічу: варта часцей распавядаць дзецям і іх бацькам пра тое, што ўяўляе сабой сучасная сельская гаспадарка. На калгасных лугах ужо даўно не свісцяць косы, а кароў не даяць уручную, але стэрэатыпы цяжка перамагчы. Адсюль і нейкая прадвзятасць да аграсферы, страх некаторых мам і татаў, што пасля профільнай ВНУ іх дзіцяці чакае незайздросная будучыня. На справе многія сельгаспрадпрыемствы рэгіёна здольныя за раз развеяць гэты міф. Што скажаце, напрыклад, пабываўшы на рабатызаваным малочна-таварным комплексе? Ці зазірнуўшы на мехдвор, дзе роўнай лінейкай выстраіліся гіганты-трактары?

Зламіць стэрэатыпы – адна з задач агракласаў. Дапамагчы ў гэтым павінны ноу-хау Віцебскай вобласці. А менавіта такія мерапрыемствы, як «аграсуботы» і #Агропанорама, якія з'явіліся дзякуючы рэалізацыі Указа № 70 «Аб развіцці аграпрамысловага комплексу Віцебскай вобласці». Падчас «аграсубот» дзеці, іх бацькі і настаўнікі наведваюць самыя сучасныя, прасунутыя гаспадаркі.

Валянціна Пікулік дзеліцца задумкамі:

– У траўні, калі дазволіць эпідсітуацыя, плануем #Агропанорама2021. Хочам запрасіць у тым ліку прадстаўнікоў аграрных ВНУ, з якімі плённа супрацоўнічаем – БДСГА, ВГАВМ. Школьнікаў жа зацікавім хакатонам. У рэжыме рэальнага часу яны павінны будуць прыдумаць і абараніць аграпраект. Навошта гэта трэба? Хлопцы, а многія з іх мараць пра фермерства, павінны разумець, што адукацыя – гэта важна і выдатна, але і без уласных крэатыўных ідэй не абысціся.



Вызначыць самых таленавітых і упартай дапамагаюць дыстанцыйная алімпіяда «Аграмір», конкурс «Аграполія». Для хлопцаў гэта больш чым спосаб заявіць пра сябе. Так, пераможца леташняй «Аграполіі» мог прэтэндаваць на суперпрыз ад віцебскай ветэрынарнай акадэміі: «пасаду» старасты курса. З усімі прэферэнцыямі, у тым ліку дабаўкай да стыпендыі.
Пагадзіцеся, перспектыва паступіць у сельскагаспадарчыя ВНУ без ЦТ павінна быць не толькі ў сельскіх, але і ў гарадскіх хлопцаў. Чатыры віцебскія школы нядаўна заявілі аб намеры арганізаваць у сябе класы з агранакірункам. 

Цікавасць пплюс магчымасці

У Глінскай сярэдняй школе Докшыцкага раёна 56 дзяцей, з іх – пяць першакласнікаў. А сёлета ўпершыню ў аграклас пайшлі… дзесяцікласнікі. У тонкасцях сельскай гаспадаркі яны разбіраюцца разам з настаўніцай Святланай Пісарэнка. Для сваіх падапечных яна і настаўнік, і класны кіраўнік.

Агранавука з вопытным настаўнікам Святланай Пісарэнка – гэта заўсёды цікава

– Аграклас для нас у навінку, – знаёміць з дэталямі дырэктар школы Людміла Асіповіч.Але ўжо цяпер, гледзячы на дзяцей і іх стаўленне да вучобы, ясна: ім цікава. З сямі вучняў чацвёра прыглядаюцца да аграрных ВНУ. Наша задача – дапамагчы школьнікам вызначыцца. Растлумачыць, што АПК – гэта мноства прафесій і магчымасцей, тым больш для спецыяліста з профільнай вышэйшай адукацыяй. Ветурач і заатэхнік, механік і інжынер – усё гэта можа стаць для сельскіх дзяцей рэальнасцю, варта прыкласці намаганні. Кіраўніцтва раёна, прадстаўнікі сельгаспрадпрыемстваў ахвотна ідуць нам насустрач. Падчас «аграсубот» і не толькі гатовыя пагутарыць са школьнікамі, паказаць, чым жывуць гаспадаркі.

Экскурсіі ў мясцовыя ААТ «Таргуны» і «Бегамльскае» – заўсёды цэлая падзея. Дзеці чакаюць іх з нецярпеннем, уключаецца ў размову Святлана Пятроўна:

– Бачылі б вы, як загараюцца вочы ў хлопцаў пасля дэманстрацыі магутнай тэхнікі на мехдвары. Дзяўчатам па душы фермы, дзе можна ўбачыць увесь працэс утрымання жывёл. Хапае момантаў, калі дзеці шчыра здзіўляюцца: «Нічога сабе, тут усё па-сучаснаму». У гэтым таксама ідэя агракласаў – данесці простую думку: сфера АПК далёка не такая, як 20, 30 гадоў таму. На змену цяжкай фізічнай працы прыходзяць механізацыя і аўтаматызацыя. А значыць, галіне патрэбны спецыялісты, якія будуць гаспадарыць па-новаму.

Сёння – кветкавая расада, заўтра – яркія клумбы

У сезон дзеці змогуць прымяніць веды на практыцы. Вялікі прышкольны агарод, узятыые дадаткова ў мясцовай гаспадаркі 30 сотак – ёсць дзе разгарнуцца. Усяго ў школы каля 80 сотак, падлічвае Людміла Асіповіч:

– Плюс былы калгасны яблыневы сад, які за намі замацаваны. Вырошчваем гародніну, зеляніну для школьнага харчавання, а звышлішкі – на продаж. Сама люблю зямлю і шчыра веру: калі па крупінках прывіваць гэту любоў нашым дзецям, вынік будзе! У першую чаргу ён ва ўвазе да сельскай працы, людзей, якія аддаюцца ёй без астатку, галіны, дзякуючы якой мы можам не баяцца за харчовую бяспеку краіны.


А што думаюць пра агракласы самі сельскія школьнікі? Магчымасць паступіць у аграрны ВНУ без экзаменаў 15-гадовай Ніне Бельскай здаецца прывабнай:

– Я нядрэнна малюю, адзін час хацела выбраць мастацкі факультэт. Спадзяюся, навык спатрэбіцца на анатамічным малюнку ва ўніверсітэце. Разглядаю Віцебскую ветэрынарную акадэмію – моцны ВНУ з багатай гісторыяй. Падабаецца ветэрынарыя, тым больш біялогія – любімы прадмет. З сельскай гаспадаркай адзін час быў звязаны мой тата – працаваў трактарыстам. Трымаем і асабістую падсобную гаспадарку: трусоў, гусей, курэй. Для вёскі гэта не экзотыка, а норма.

Дзесяцікласнік Юрый Падкероб: – З прафесіяй пакуль не вызначыўся, але веды, атрыманыя ў агракласе, лішнімі не будуць.

Аднакласнік Ніны Аляксей Храменок таксама хоча звязаць лёс з АПК, прыглядаецца да прафесіі інжынера-механіка. З тэхнікай даўно на «ты». Пра сельскую гаспадарку Лёша ведае не па чутках:

– Мама – аператар даення, тата працуе ў мясцовага фермера, выходзіць у поле і на трактары, і на камбайне. Не першы сезон працую з ім у пары – памочнікам камбайнера. Нядзіўна, што да агра класе адразу праявіў цікавасць. Бацькі мой выбар падтрымалі.


КАМПЕТЭНТНА


Сяргей Ягораў, старшыня камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Віцебскага аблвыканкама:

– Агракласы – актуальны напрамак, і галоўныя заказчыкі кадраў, прадпрыемствы АПК, у ім зацікаўлены, мабыць, больш за ўсіх. Каб прыцягнуць моладзь у сельскую гаспадарку, без такой прафарыентацыі са школьнай парты не абысціся. Прычым важна, каб хлопцы разумелі: галіна развіваецца, глядзіць наперад. Ужо сёння гаспадаркі актыўна выкарыстоўваюць сучасныя тэхналогіі. Робаты на фермах, аўсістэма кіравання статкам, дакладнае земляробства, калі палявыя работы праходзяць пад кантролем камп'ютара і спадарожніка… Гадоў праз дзесяць тое, што пакуль лічаць інавацыямі, стане звычайнасцю. Але пра тое, хто будзе працаваць па-новаму, трэба думаць тут і зараз. У гэтым плане Віцебскай вобласці ёсць да чаго імкнуцца. Вызначаны 15 сельгаспрадпрыемстваў, на базе якіх для вучняў агракласаў і будзе арганізавана «пагружэнне ў тэму». 

У гэтым годзе адзначаецца заўважны рост па мэтавых накіраваннях з штомесячнай даплатай. Каля 90 мэтавікоў, якія паступілі ў аграрныя ВНУ і ССНУ, змогуць разлічваць на прыбаўку да стыпендыі. Гаспадаркі будуць даплачваць ім ад трох да пяці базавых велічынь. Ну а самы істотны бонус і беспрэцэдэнтны крок, на які пайшлі менавіта ў Віцебскай вобласці, – гэта 1000 рублёў да зарплаты маладых спецыялістаў, задзейнічаных у жывёлагадоўлі. Такі суму (прапарцыйна адпрацаваным за месяц дням) яны змогуць атрымаць ужо ў красавіку. 

З ПЕРШЫХ ВУСНАЎ

Мікіта Касперовіч, першакурснік БДСГА:

– Два гады ў агракласе Варапаеўскай школы Пастаўскага раёна сталі для мяне пуцёўкай у ВНУ. Бо ў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію я паступіў без экзаменаў і па мэтавым накіраванні ад нашага мясцовага рыбгаса «Навінкі».Той самай, дзе працуюць мае бацькі, а я старшакласнікам падпрацоўваў на летніх канікулах. Таму, што такое прамысловы адлоў, ведаю не з чутак, а з выбарам прафесіі вызначыўся ў дзяцінстве. Мая будучая спецыяльнасць – інжынер-тэхнолаг, напрамак – прамысловае рыбаводства. Пасля ВНУ вярнуся на малую радзіму. Магчыма, аднойчы вырашуся і на ўласную фермерскую гаспадарку. У любым выпадку веды, атрыманыя і ў агракласе, і ў акадэміі прыдадуцца.

Што магу параіць рабятам, якія пакуль разважаюць, ці патрэбны ім аграклас? Ацэньвайце гэта як бонус. Вучоба ў ім дае паглыбленыя веды па хіміі, біялогіі, але не азначае прамую, калі ты сам гэтага не хочаш, дарогу ў АПК. Разам з тым адмоўцеся нарэшце ад прадузятасцей. Сельская гаспадарка – сучасная і перспектыўная галіна. А профільныя ВНУ прапануюць шырокі спектр спецыяльнасцей: ветурача, заатэхніка, рыбавода, інжынера-механіка, эканаміста.

СКАЗАНО

Ніна Печанькава, намеснік дырэктара Студзянецкага дзіцячага сада – школы Сенненскага раёна:
– Профільная група з прыстаўкай «агра» дзейнічае ў нашай школе другі год. Плюсы, у першую чаргу, у эфектыўнай прафарыентацыі, калі школьнікі даведваюцца пра тое, як гэта – працаваць у АПК, не з падручнікаў і інтэрнэту, а бываючы на сельгаспрадпрыемствах. Супрацоўнічаем з мясцовай гаспадаркай «Студзянка», выязджаем і за межы раёна. Напрыклад, пабывалі на ферме «Мазалавагаз» УП «Віцебскаблгаз», на камбікормавым заводзе і заводзе па перапрацоўцы алеістых культур. Па-другое, агракласы – гэта спосаб атрымаць паглыбленыя веды па хіміі, біялогіі, а таксама па факультатыўным курсе «Увядзенне ў аграрныя прафесіі». Да шырокай, падрыхтаванай БДАТУ праграмы дадаем і нешта сваё. Ці зацікаўлены сельскія дзеці ў аграрнай навуцы? Безумоўна! Сёлета з пяці чалавек профільнай групы трое плануюць паступаць у сельскагаспадарчыя ВНУ. Напрыклад, Оля Сінкевіч, у якой мама занята ў АПК, думае пра заатэхнію, а Дзмітрый Будчанка, чый тата працуе ў лясной галіне, – пра раслінаводства. Важная магчымасць падмацоўваць тэорыю практыкай. Прышкольны ўчастак, агарод, цяпліца – у дапамогу. Вырошчваем не толькі бульбу, моркву і

свеклу, перцы і таматы, але і расаду кветак. Апошняй хапае сабе і на продаж. Даўно і паспяхова займаемся чаранкаваннем туй, у тым ліку на рэалізацыю. Гэта таксама свайго роду аграрны бізнес, да якога прылучаем школьнікаў. Прывіваем ім культуру працы на зямлі. Растлумачваем, у чым перспектыва выпускнікоў аграрнага класа. А яна ёсць, з самага важкага – усвядомлены выбар будучыні і выдатны шанец паступлення ў аграрныя ВНУ на льготных падставах.