«Нам ёсць што берагчы, што захоўваць для нас саміх і наступных пакаленняў». Інтэрв'ю старшыні абласнога Савета дэпутатаў пра значэнне Дня народнага адзінства і гістарычнага мінулага
Гісторыя Айчыны заўсёды, а ў наш час асабліва была запатрабавана не толькі ў навуковай і адукацыйнай асяроддзі. Напярэдадні Дня народнага адзінства прайшло нямала тэматычных мерапрыемстваў, на якіх прафесійныя гісторыкі, актывісты грамадскіх арганізацый і палітычных партый гаварылі пра лёсавызначальнае значэнне для Беларусі, ды і ўсёй Еўропы, падзей восені 1939 года на нашай зямлі. Пра гэта, пра іншыя аспекты, звязаныя з Днём народнага адзінства і Годам гістарычнай памяці, гутарым са старшынёй Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў, старшынёй Віцебскай абласной арганізацыі РГА «Белая Русь» Уладзімірам Церанцьевым.
— Уладзімір Уладзіміравіч, у чым вы, гісторык па адукацыі, бачыце значэнне вызваленчага паходу Чырвонай арміі, калі 17 верасня 1939 года нашы войскі перайшлі савецка-польскую мяжу і ўзялі пад абарону насельніцтва Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны?
— У выніку вызваленчага паходу Чырвонай арміі Заходняя Беларусь увайшла ў склад БССР. Уз'яднанне беларускіх земляў у адзіную краіну стала актам гістарычнай справядлівасці. Гэта найважнейшая падзея ўмацавала тэрытарыяльную цэласнасць, суверэнітэт Беларусі, забяспечыла далейшую кансалідацыю і адзінства беларускай нацыі, прызнанне краіны сусветнай супольнасцю. Пасля падпісання 14 лістапада на пазачарговай III сесіі Вярхоўнага Савета БССР Закона «Аб прыняцці Заходняй Беларусі ў склад Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі» наша тэрыторыя павялічылася з 125,6 да 225,6 тысячы квадратных кіламетраў, а колькасць насельніцтва — з 5,6 мільёна да 10,3 мільёна чалавек.
У адным з выступленняў Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка падкрэсліў: «Страта вобраза гераічнай мінуўшчыны вядзе дзяржаву да катастрофы і пазбаўляе народ будучыні. Важна берагчы памяць народа, гістарычную праўду, не дапускаць фальсіфікацыі лёсавызначальных для краіны падзей». Адным з такіх рубяжоў з'яўляюцца падзеі, якія пачаліся 17 верасня 1939 года.
— Як успрынялі вашы таварышы па грамадскай дзейнасці ўстанаўленне летась новага дзяржаўнага свята?
— Дзень народнага адзінства мы, дэпутаты і члены грамадскага аб’яднання «Белая Русь», прынялі ўсім сэрцам, усёй душой. На VI Усебеларускім народным сходзе абмяркоўваліся дзве даты святкавання Дня народнага адзінства: 17 верасня і 14 лістапада. Большасць дэлегатаў выказалася якраз за першы варыянт. Дата, на мой погляд, выбрана апраўдана. Новае дзяржаўнае свята павінна нагадваць нам, хто мы і адкуль, усяляць гонар за нашых продкаў, якія праз усе выпрабаванні пранеслі ўсведамленне таго, што беларусы — народ адзіны, самадастатковы, непаўторны. Устанаўленне свята Дзень народнага адзінства дазваляе асэнсаваць гістарычныя рэаліі ў сучасным свеце, даць ім адзіна правільную трактоўку. Сёння беларускі народ адзіны ў выбары стратэгічнага курса на развіццё моцнай, суверэннай і квітнеючай краіны.
Члены «Белай Русі» заўсёды прымаюць актыўны ўдзел у мерапрыемствах, пры
— Як кіраўнік дэпутацкага корпуса і грамадскі дзеяч вы часта бываеце ў розных кутках Віцебшчыны і можаце судзіць пра настроі жыхароў Прыдзвінскага краю. Чаму навучылі людзей падзеі 2020 года, калі дэструктыўныя сілы спрабавалі скінуць законную ўладу?
— Падзеі 2020 года прымусілі вастрэй адчуць тое, што нам, беларусам, сапраўды дорага: свабоду, мірнае жыццё, спакой. Стала таксама відавочна, што беларускае грамадства рознае. Гэта рэаліі сучаснай Беларусі. Таму вельмі важна фарміраваць у нашых грамадзян, асабліва моладзі, сістэму жыццёва важных ідэй, каштоўнасцяў і перакананняў, тлумачыць прыярытэты і вартасці беларускай мадэлі сацыяльна-эканамічнага развіцця краіны. Людзі ў большасці сваёй падтрымалі ў мінулыя гады і цяпер падтрымліваюць уладу, праводзімы ёю палітычны курс. Нам ёсць што берагчы, што захоўваць для нас саміх і наступных пакаленняў. Гэту ісціну цалкам усведамляюць жыхары Віцебшчыны ды і ўсёй краіны.
— Увекавечанню памяці абаронцаў Айчыны, патрыятычным акцыям органы ўлады, грамадскія аб'яднанні Віцебскай вобласці заўсёды надавалі шмат увагі. Якая праводзіцца работа ў гэтым напрамку ў Год гістарычнай памяці?
— Працягваем выконваць дзяржаўную праграму «Увекавечанне памяці аб загінулых пры абароне Айчыны», якая спрыяе захаванню ваенна-гістарычнай спадчыны беларускага народа, грамадзянска-патрыятычнаму выхаванню моладзі. Год гістарычнай памяці даў новы імпульс рабоце ў гэтым напрамку. Гэта святы абавязак цяперашніх пакаленняў перад тымі, хто аддаў жыццё ў імя міру, свабоды і незалежнасці.
Наш актыў праводзіць пастаянную работу па добраўпарадкаванні воінскіх пахаванняў, размешчаных на тэрыторыі вобласці. Прывяду толькі некаторыя прыклады. У бягучым годзе арганізацыя РГА «Белая Русь» УП «Віцебскаблгаз» выступіла ініцыятарам устаноўкі гранітных пліт на месцы воінскага пахавання № 2396, размешчанага на грамадзянскіх могілках у вёсцы Навасёлкі Богушэўскага сельсавета Сенненскага раёна. Абласная арганізацыя РГА «Белая Русь» хадайнічала аб устаноўцы памятнай дошкі ў Віцебску на месцы дома, дзе нарадзіўся генерал-лейтэнант Іван Лісаў. Пры актыўнай падтрымцы грамадскага аб'яднання на тэрыторыі Віцебскай вобласці больш за 60 школ атрымалі імёны Герояў Савецкага Саюза — нашых землякоў і ўдзельнікаў вызвалення Віцебшчыны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
— Чым яшчэ сёння жыве грамадскае аб'яднанне, якое вы ўзначальваеце?
— У шэрагах Віцебскай абласной арганізацыі РГА «Белая Русь» больш за 19,5 тысячы чалавек, аб'яднаных адзінай сістэмай каштоўнасцей, пачуццём патрыятызму, актыўнай грамадзянскай пазіцыяй, асабістай ініцыятывай і імкненнем быць карыснымі грамадству і краіне. Гэта жывы арганізм, які чула рэагуе на стан грамадзянскай супольнасці і палітычную сітуацыю ў дзяржаве. Усе структурныя падраздзяленні абласной арганізацыі прымаюць актыўны ўдзел у грамадска-палітычных, сацыяльна-эканамічных, культурных і дабрачынных праектах як рэгіянальнага, так і рэспубліканскага ўзроўню.
Нашы актывісты з'яўляюцца значнай палітычнай сілай і прымаюць удзел у выбарчых кампаніях, палітычных акцыях у падтрымку дзеючай улады. Адзінства аб'яднання праявілася падчас выбараў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у 2020 годзе, у рабоце дыялогавых пляцовак і падчас маніторынгу грамадскай думкі па пытаннях, вынесеных на рэферэндум 2022 года, у аказанні гуманітарнай дапамогі бежанцам на польскай мяжы і жыхарам Украіны, якія пацярпелі ад ваеннага канфлікту.
Своеасаблівай платформай для кансалідацыі выразнікаў грамадскай ініцыятывы, прадстаўнікоў вертыкалі ўлады і дэпутацкага корпуса з'яўляюцца грамадскія прыёмныя РГА «Белая Русь».
Візітнымі карткамі аб'яднання сталі такія праекты, як рэспубліканскія акцыі «Белая Русь» — за моцную і квітнеючую Беларусь!», «Я — грамадзянін Рэспублікі Беларусь», «Вальс Перамогі», «Белая Русь» — з любоўю да дзяцей» і многія іншыя.
Важным напрамкам дзейнасці мы бачым вызначэнне тэндэнцый далейшага развіцця аб'яднання, выпрацоўкі новай праграмы і магчымага пераўтварэння ў палітычную партыю.
— Як вы, прадстаўнікі органаў улады і грамадскіх аб'яднанняў, якія падтрымліваюць дзяржаўную палітыку, стараецеся данесці да моладзі гістарычную праўду? Ці знаходзіце агульную мову з маладымі людзьмі?
— Мы усведамляем, што моладзь з'яўляецца асновай пераўтварэння грамадства, развіцця і будучыні краіны. Фарміраванне самастойнай усебакова развітай асобы, пазітыўнага светапогляду маладога грамадзяніна і прывіццё яму пачуцця патрыятызму — базавыя пазіцыі для грамадства і дзяржавы. У нашай абласной арганізацыі колькасць яе членаў ва ўзросце да 30 гадоў складае 14 працэнтаў ад агульнай колькасці. Грамадскім аб'яднаннем ініцыяваны шэраг маладзёжных творчых праектаў, такіх як «Залатое пяро «Белай Русі», «Беларуская рэспубліканская Ліга дэбатаў», рэспубліканскі конкурс сярод навучэнцаў і работнікаў прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі па патрыятычным выхаванні «Спадчына». Аказваецца адрасная падтрымка таленавітай моладзі. Асаблівую ўвагу надаём членам Маладзёжнага парламента пры Нацыянальным сходзе Рэспублікі Беларусь.
Захаванне гістарычнай праўды з'яўляецца неад'емнай часткай грамадзянскага і патрыятычнага выхавання маладога пакалення. РГА «Белая Русь» цесна супрацоўнічае з БРСМ, навучальнымі ўстановамі ўсіх узроўняў у рэалізацыі сумесных праектаў і ініцыятыў.
Узаемадзеянне з маладзёжнай аўдыторыяй з'яўляецца неад'емнай часткай маёй прафесійнай і грамадскай жыцця. Працоўную дзейнасць пачынаў у сферы адукацыі. Стаяў ля вытокаў маладзёжнага руху суверэннай Беларусі ў Віцебскай вобласці. Маладзёжнае асяроддзе вельмі дынамічнае, ініцыятыўнае і крэатыўнае, удзячна ўбірае перадавыя ідэі і тэхналогіі. За ім будучыня краіны.
Грамадскае аб'яднанне «Белая Русь» павінна быць у эпіцэнтры падзей, палітычных, сацыяльных і эканамічных інавацый, жывіць грамадства смелымі ідэямі. Таму прыярытэтным на будучае з'яўляецца цеснае супрацоўніцтва з усімі грамадска-палітычнымі сіламі краіны, прадстаўнікамі вертыкалі ўлады, дэпутацкага корпуса, накіраванае на дабрабыт і росквіт незалежнай і свабоднай Рэспублікі Беларусь.
"Віцьбічы"