Аб мінімальнай заработнай плаце
У адпаведнасці з ч.1 арт.59 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь, арт.1 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб устанаўленні і парадку павышэння мінімальнай заработнай платы» (далей – Закон) мінімальная заработная плата (месячная і гадзінная) - дзяржаўны мінімальны сацыяльны стандарт у галіне аплаты працы, які наймальнік обязан прымяняць у якасці найнізкай мяжы аплаты працы работнікаў за працу ў нармальных умовах у цягам нармальнай працягласці працоўнага часу пры выкананні абавязкаў работніка, што вынікаюць з заканадаўства, лакальных прававых актаў і працоўнага дагавора.
Месячная мінімальная заработная плата - устаноўлены заканадаўствам найнізкі памер аплаты працы работнікаў за каляндарны месяц, прымяняецца ў дачыненні да работнікаў, аплата працы якіх ажыццяўляецца на аснове месячных тарыфных ставак (акладаў, пасадавых акладаў).
Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 29.08.2019 №582 устаноўлена месячная мінімальная заработная плата з 01.01.2020 у памеры 375 руб.
Гадзінная мінімальная заработная плата - разлічаны з устаноўленай заканадаўствам месячнай мінімальнай заработнай платы найнізкі памер аплаты працы работнікаў за адну гадзіну працоўнага часу, прымяняецца ў дачыненні да работнікаў, аплата працы якіх ажыццяўляецца на аснове гадзінных тарыфных ставак (акладаў, пасадавых акладаў).
Памер гадзіннай мінімальнай заработнай платы вызначаецца наймальнікам шляхам дзялення памеру месячнай мінімальнай заработнай платы на суадносіны разліковай нормы працоўнага часу каляндарнага года, устаноўленай для адпаведных катэгорый работнікаў наймальнікам у адпаведнасці з заканадаўствам аб працы, і колькасці месяцаў каляндарнага года.
Так, пры разліковай норме працоўнага часу па вытворчым календары на 2020 год для 40-гадзіннай пяцідзённай працоўнай недзелі з выхаднымі днямі ў суботу і нядзелю – 2032 гадзін, гадзінная
мінімальная заработная плата складзе 2,21 руб. (375 / (2032 / 12).
Вынікі аналізу прычын налічэння работнікам арганізацый Віцебскай вобласці заработнай платы ніжэй месячнай мінімальнай заработнай платы сведчаць аб тым, што ў пераважнай большасці выпадкаў гэтыя прычыны звязаны з працягласцю адпрацаванага працоўнага часу (выкананне работнікам працы на ўмовах няпоўнага працоўнага часу, знаходжанне яго ў адпачынку без захавання заработнай платы ў сувязі з навучаннем, па сямейна-бытавых і іншых уважлівых прычынах альбо ў адпачынку без захавання або з частковым захаваннем заработнай платы па ініцыятыве наймальніка, прастой не па віне работніка і інш.).
Разліковая норма працоўнага часу пры пяцідзённай рабочай тыдні з выхаднымі днямі ў суботу і нядзелю ў лютым 2020 года – 160 гадзін, у сакавіку 2020 года – 176 гадзін.
Напрыклад, калі работніку, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове месячнай тарыфнай стаўкі, пры пяцідзённай рабочай тыдні з выхаднымі днямі ў суботу і нядзелю, устаноўлена няпоўны працоўны час працягласцю 20 гадзін у тыдзень (з панядзелка па пятніцу па 4 гадзіны ў дзень), пры выкананні абавязкаў, якія вынікаюць з заканадаўства, лакальных прававых актаў і працоўнага дагавора, у лютым 2020 года працягласць працоўнага часу ў нармальных умовах склала 80 гадзін (20 дзён па 4 гадзіны), і пры гэтым памер налічанай заработнай платы аказаўся ніжэй за памер месячнай мінімальнай заработнай платы, наймальнік абавязаны правесці даплату да памеру месячнай мінімальнай заработнай платы, то ёсць да 187,5 руб. (375 руб. / 160 гадзін х 80 гадзін), калі калектыўным дагаворам (пагадненнем) не ўстаноўлены большы памер месячнай мінімальнай заработнай платы. У аналагічнай сітуацыі работніку, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове гадзіннай тарыфнай стаўкі, даплата ажыццяўляецца да 176,8 руб. (80 гадзін х 2,21 руб.).
Калі работнік, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове месячнай тарыфнай стаўкі, пры пяцідзённай рабочай тыдні з выхаднымі днямі ў суботу і нядзелю, працаваў з 3 па 7
лютага 2020 года (5 дзён па 8 гадзін, усяго 40 гадзін), а з 10 па 28 лютага 2020 года быў часова непрацаздольны, памер налічанай заработнай платы павінен быць не менш за 93,75 руб. (375 руб. / 160 гадз. х 40 гадз.). У аналагічнай сітуацыі работніку, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове гадзіннай тарыфнай стаўкі, даплата ажыццяўляецца да 88,4 руб. (2,21 руб. х 40 гадз.). Налічэнне дапамогі па часовай нетрудаздольнасці ажыццяўляецца ва ўстаноўленым парадку.
Згодна з ч.1 арт.71 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь пры невыкананні норм выпрацоўкі, шлюбе і прастоі не па віне работніка заработная плата не можа быць ніжэй за дзве траціны ўстаноўленых яму тарыфнай стаўкі (тарыфнага акладу), акладу.
Работнику, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове месячнай тарыфнай стаўкі, пры пяцідзённай рабочай тыдні з выхаднымі днямі ў суботу і нядзелю, які працаваў толькі з 2 па 6 сакавіка 2019 года ў сувязі з прастоем не па віне работніка з 9 па 31 сакавіка 2019 года, памер налічанай заработнай платы павінен быць не менш за 85,23 руб. (375 руб. / 176 гадз. х 40 гадз.). У аналагічнай сітуацыі работніку, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове гадзіннай тарыфнай стаўкі, памер налічанай заработнай платы павінен быць не менш за 88,4 руб. (2,21 руб. х 40 гадз.). Акрамя таго, заработная плата за час прастою не па віне работніка павінна быць не ніжэй за дзве траціны ўстаноўленых яму тарыфнай стаўкі.
Работніку, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове месячнай тарыфнай стаўкі, пры пяцідзённым працоўным тыдні з выхаднымі днямі ў суботу і нядзелю, які працаваў толькі з 16 па 31 сакавіка 2020 года (12 дзён па 8 гадзін, усяго 96 гадзін) у сувязі з знаходжаннем у адпачынку без захавання заработнай платы з 2 па 13 сакавіка 2020 года, памер налічанай заработнай платы павінен быць не менш за 204,55 руб. (375 руб. / 176 гадзін х 96 гадзін). У аналагічнай сітуацыі работніку, аплата працы якога ажыццяўляецца на аснове гадзіннай тарыфнай стаўкі, памер налічанай заработнай платы павінен быць не менш за 212,16 руб. (2,21 руб. х 96 гадзін).
Работнікам, якія не выканалі без уважлівых прычын абавязкі,
вынікаючыя з заканадаўства, лакальных прававых актаў і працоўнага дагавора, напрыклад, у тым ліку здзейсніўшым прагул альбо адсутнічаўшым на працы без уважлівых прычын на працягу няпроцяглага часу, даплата да памеру мінімальнага заробку не павінна праводзіцца.Метадычныя аспекты: "Аб мінімальным заробку" »»
Намеснік
начальніка аддзела нагляду
за
выкананнем заканадаўства аб працы
Віцебскага
абласнога ўпраўлення
Дэпартамента
дзяржаўнай інспекцыі працы Г.А.Галай