У Віцебску ўшанавалі ўладальніц ордэна Маці і лаўрэатаў прэміі імя З.М. Тусналобай-Марчанка
Ушаноўванне шматдзетных маці адбылося ў аблвыканкаме напярэдадні Дня маці. 13 з іх узнагароджаны ордэнам Маці, 25 – абласной прэміяй імя Героя Савецкага Саюза З. Тусналобы-Марчанкі.
Жанчын, удастоеных узнагарод, аб’ядноўвае адказнае шчаслівае мацярынства. У іх характарыстыках – выключна станоўчыя водгукі з месцаў працы, чырвонай ніткай праходзіць інфармацыя аб тым, што мамы надаюць велізарную ўвагу выхаванню і развіццю дзяцей, маюць актыўную жыццёвую пазіцыю, служаць прыкладам для навакольных.
– Ва ўсіх кутках краіны напярэдадні нацыянальнага свята – Дня маці – ушаноўваюць мам, якія нарадзілі і выгадавалі дзяцей, – звярнуўся да вінаватых урачыстасці памочнік Прэзідэнта – інспектар па Віцебскай вобласці Ігар Брыло. – Няхай вашы дзеці растуць здаровымі, радуюць вас сваімі поспехамі, становяцца сапраўднымі грамадзянамі сваёй краіны, людзьмі, за якіх вам не будзе сорамна! Вы здзяйсняеце сур’ёзны подзвіг мацярынства – і краіна ўдзячная вам за гэта.
Ігар Брыло ўручыў ордэн Маці жыхаркам вобласці, якія нарадзілі і выгадавалі пяцёра дзяцей.
У святочным зале было светла ад усмешак цудоўных жанчын. На ўрачыстую нагоду яны былі асабліва прыбраныя. Кожную суправаджала дзіця, і ўсе дзеці на пытанне, ці падабаецца ім свята і ці рады яны за маму, адказвалі:
– Вельмі рады! Мая мама – самая лепшая.
– Атрымаць такую высокую дзяржаўную ўзнагароду – вельмі хвалююча і ганарова. Думаю, такія пачуцці падзяляюць усе жанчыны, чыя матчына праца сёння адзначана, – падзялілася эмоцыямі медсястра Аршанскай гарадской паліклінікі № 5 Юлія Ходас. – На гэтае ўрачыстасць разам са мной сям’я дэлегавала старэйшага з пяці сыноў Івана. Астатнія і муж з нецярпеннем чакаюць дома. Вядома, сёння ў нас радасць!
– Мы шчыра ганарымся вамі, – прызнаўся дастойным шматдзетным маці намеснік старшыні аблвыканкама Вячаслаў Дурноў. – Вы выхоўваеце цудоўных дзяцей, якія дэманструюць поспехі ў вучобе, творчасці, спорце. У гэтым ваша велізарная заслуга. Дзяржава пастаянна падтрымлівае інстытуты сям'і, мацярынства і дзяцінства. Сістэма мер падтрымкі ўключае ў сябе 11 розных відаў сямейных дапамог, выплаты, льготы і гарантыі.
Сямейны капітал на пачатак кастрычніка 2023 года прызначаны больш чым 900 шматдзетным сем'ям. Прынята амаль 950 рашэнняў аб датэрміновым распараджэнні сродкамі капіталу, з іх 70 % – на будаўніцтва і набыццё жылля.
У 2023 годзе матэрыяльная дапамога для падрыхтоўкі дзяцей да навучальнага года аказана 23 тысячам сем'яў, у якіх выхоўваюцца амаль 44 тысячы дзяцей, на суму 4,6 млн руб.
Для павышэння прэстыжу мацярынства і ўмацавання інстытута сям'і 20 гадоў таму аблвыканкам зацвердзіў прэмію імя Героя Савецкага Саюза З. Тусналобы-Марчанка. За гэты час яе ўдастоены 572 шматдзетныя маці – жыхаркі Віцебшчыны.
Сёлета цырымонію яе ўручэння правёў Вячаслаў Дурноў.
– Я прафесійна працую мамай, – усміхаецца лаўрэат прэміі, бацька-выхавальнік дзіцячага дома сямейнага тыпу з Пастаў Таццяна Пасечнік. – З мужам Юрыем падарылі любоў і клопат 19 дзецям, якія ў ёй мелі патрэбу. Цяпер выхоўваем 11 дзяцей. Прыёмнымі бацькамі сталі ў 2011 годзе. А на год раней за нараджэнне пяцярых сыноў (шостага мы ўсынавілі) я стала кавалерам ордэна Маці. Быць мамай цяжка, але радасна, і я адчуваю сябе на сваім месцы, іншай долі сабе не жадаю.
Кажучы аб узнагароджанні шматдзетных маці абласной прэміяй, нельга не ўзгадаць гераічную жанчыну, чыё імя носіць узнагарода. Трагічная гісторыя 23-гадовай медсястры, якая страціла на фронце рукі і ногі, вядомая кожнаму беларусу. Як і гісторыя кахання Зіны Тусналодавай і Іосіфа Марчанкі: прыгажун-афіцэр ажаніўся на знявечанай нявесце і да канца жыцця быў яе апорай. У шлюбе ў іх нарадзілася чацвёра дзяцей. Праўда, дарослымі павінна было стаць двое. Зінаіда займалася не толькі домам, але і была грамадскай актывісткай.
У нашай сям'і з пакалення ў пакаленне перадаецца аповяд роднай бабулі, кавалера ордэна «Мацярынская слава» 3-й ступені Зінаіды Валюк пра асабістую сустрэчу з жанчынай-легендай. Тады, у 60-я, шматдзетных маці ўшаноўвалі напярэдадні Міжнароднага жаночага дня. У Полацку праходзіў вялікі сход. Калі абвясцілі, што ганаровы госць на мерапрыемстве – Зінаіда Тусналодава-Марчанка і муж Іосіф вынес яе ў прэзідыум на руках, зала ўстала. Многія плакалі. Авацыі не змолкалі – так людзі выказвалі сваё пакланенне перад подзвігам жанчыны-байца, жанчыны-маці.
Ганарова стаць лаўрэатам прэміі яе імя: быццам сама гераіня выказвае сваё адабрэнне і дзякуе жанчын за высокую місію мацярынства, працяг жыцця, забеспячэнне будучыні роднай зямлі.
Фота Дзмітрыя ОСІПАВА. "Віцебскія весці"