Полацкае кадэцкае вучылішча рыхтуецца да наваселля
Археолагі ішлі наперадзе
…Нават не верыцца, што яшчэ некалькі гадоў таму тут былі закінутыя будынкі бальнічнага мястэчка. Цяпер тэрыторыя пахне зелянінай клумбаў і дэкаратыўных насаджэнняў, блішчаць свежай фарбай рэканструяваныя і новыя корпусы, у чаканні сцягоў імкнуцца ўвыш флагштокі, вабіць да сябе шматфункцыянальная спартыўная пляцоўка са штучным пакрыццём, усіх жадаючых запрашае адпачыць выдатная аглядная пляцоўка, а арыгінальная падсветка па вечарах надае гэтаму ўнікальнаму кутку старажытнага Полацка асаблівы шарм…— У ходзе будаўніцтва шмат разоў даводзілася спыняцца, — распавядае намеснік генеральнага дырэктара ДА «Віцебскае кіраўніцтва будаўніцтва» Аляксандр Фрол. — Мы давалі зялёнае святло археолагам, якія праводзілі папярэднія раскопкі. Вынік апошніх — мноства гістарычна важных знаходак, артэфактаў. Вон бачыце, пліткай выкладзена цікавая канфігурацыя? Так па перыметры ўжо неіснуючага будынка мы абазначылі выяўленыя падчас земляных работ рэшткі храма XII стагоддзя.
Наступная рэліквія — трохпавярховік са старога чырвонага цэглы. У адпаведнасці з праектам аблічча дома, пабудаванага ў 1910 годзе для пражывання выкладчыкаў легендарнага і аднаго са старэйшых у царскай Русі Полацкага кадэцкага корпуса, удалося захаваць максімальна дакладна. На ўзроўні вокнаў — выбоіна-артэфакт. Гэта след ад снарада, які залецеў сюды падчас Вялікай Айчыннай вайны.
— Было вырашана не прыбіраць такі прыкметны дэфект — бо гэта адна са старонак слаўнай гісторыі несакрушнага беларускага народа, — уключаецца ў размову дырэктар Полацкага кадэцкага вучылішча Станіслаў Красоўскі.
— Наша задача — выхоўваць сапраўдных патрыётаў роднай краіны. А месца,
овеяны славай і воінскай доблесцю суайчыннікаў, — наглядны ўрок. Таму і спецыяльная экспазіцыя, прысвечаная герою-сучасніку Мікіту Куканенку, зойме годнае месца ў нашым музеі.
Раўнанне на героя!
Свайго выпускніка, цяпер ужо праслаўленага лётчыка, які два гады таму загінуў смерцю храбрых, у Полацкім кадэцкім вучылішчы не проста памятаюць. Сёння гэты 22‑гадовы хлапец, які весела ўсміхаецца з фотаздымка, стаў ідэалам мужнасці і славы для сотняў кадэтаў. Ратуючы жыцці мірных людзей, ён у складзе экіпажа разбіўся на ваенным самалёце. Адводзіў няспраўны Як-130 далей ад густанаселеных мікрараёнаў Баранавічаў.
— Ужо падрыхтавана пляцоўка для ўстаноўкі памятнай стэлы, — паказвае Станіслаў Красоўскі месца ў цэнтры новага кадэцкага мястэчка. — Архітэктурная экспазіцыя будзе ўражлівай: бронзавы барэльеф героя, інверсійны след самалёта з нержавеючай сталі і сама баявая машына з сілуміну, накіраваная ў вышыню. Герой зляцеў туды, адкуль не вяртаюцца, але пакінуў на зямлі такі след, які ніколі не забудзецца...
Я разглядаю выяву на плакаце… Вельмі глыбокае змест, эфектная кампазіцыя. Аўтары праекта — наваполацкая майстэрня дызайну ААТ «Мастак-сэрвіс» і скульптар Аляксандр Дранец. Цікава, што стала імпульсам для такой ідэі?
Аляксандр Дранец распавядае: працавалі над праектам некалькі месяцаў. У выніку спыніліся менавіта на варыянце аб'ёмна-прасторавага рашэння. З улікам асаблівасцей размяшчэння самога кадэцкага мястэчка, важнасці патрыятычнага складніка і жадання мастакоў-творцаў максімальна поўна раскрыць вобраз героя, яго характар, мужнасць і рашучасць.
— Рабочы макет гатовы, хутка ён будзе перададзены на скульптурны камбінат. Праз месяц можна будзе паглядзець ужо не паменшаны ўзор, а гатовую поўнамаштабную кампазіцыю, — удакладняе Аляксандр Аляксандравіч.
У цяперашні час абвешчаны збор грошай на стэлу, паведамляе Станіслаў Красоўскі:
— І справа зусім не ў недахопе сродкаў, як могуць падумаць скептыкі. Гэта падкрэсліла і старшыня Савета Рэспублікі Наталля Качанава, якая нядаўна пабывала на будаўнічай пляцоўцы
. Наталля Іванаўна адзначыла важнасць дадзенага аб'екта ў рэспубліканскім маштабе: Полацкі кадэцкі корпус стане найбуйнейшым у краіне. Гэта, мабыць, найбольш значны аб'ект, здача якога прымеркавана да Дня ведаў.Знамянальна, што менавіта ў нас вучыўся гэты лётчык, які стаў прыкладам для ўсіх патрыётаў краіны. Таму і ў узвядзенні стэлы ў памяць аб ім павінны прыняць удзел усе беларусы. Справа гонару ўнесці свой уклад у агульную справу і тым самым аддаць даніну павагі герою за выратаваныя жыцці людзей, дзеля якіх ён, без сумневу, ахвяраваў сваім уласным…
Кузня воінскай доблесці
Да прыёму рабят у вучылішча практычна ўсё гатова. У спальным корпусе ўжо ўстаноўлены новыя ложкі, шафы і пісьмовыя сталы, у бытавых пакоях завяршаецца мантаж пральных і сушыльных машын.— Умовы вельмі камфортныя, — дзеляцца радасцю дзевяцікласнікі Мікалай Страха і Алеся Мішчанкова, якія дапамагаюць дарослым наводзіць парадак у інтэрнаце. — Вы, дарэчы, не забудзьцеся наш спорткомплекс паглядзець і цір.
Што ж, скарыстаемся прапановай. Спорткомплекс і сапраўды цудоўны. Прыгожа, сонечна, светла і вельмі прасторна. Залы для гульнявых і барацьбітных відаў спорту, цалкам укамплектаваны трэнажорны. А яшчэ ў вучылішчы як з іголкі харчаблок з найноўшым кухонным абсталяваннем, выкананы ў адпаведнасці з усімі сучаснымі санэпіднормамі, плюс чатыры абедзенныя залы. Уразіў і адміністрацыйны корпус, дзе, акрамя іншага, ёсць клас харэаграфіі, актавая зала і цэлых тры залы музея — з галерэяй праслаўленых выпускнікоў кадэцкага корпуса, экспазіцыяй аб гісторыі кадэцкай адукацыі часоў царскай Русі, летапісам Полацкага кадэцкага корпуса і ў цэлым адраджэння кадэцтва на Полацкай зямлі. Сярод экспанатаў маецца нават ядро, якое ў 1812 годзе захрасла ў сцяне аднаго з будынкаў… Вельмі цікава!
Але самае незвычайнае, як і абяцалі юныя выхаванцы, вядома ж, у цэнтры ваеннай падрыхтоўкі. Разам з традыцыйным стралковым тырам, тут размешчаны яшчэ і электронны.Унікальны імітатар — такіх у Беларусі адзінкі — здольны ствараць поўную ілюзію вядзення бою ў самых розных умовах. Хлопцы чуюць стрэлы, адчуваюць сілу аддачы зброі і змогуць навучыцца страляць з пісталета, аўтамата, снайперскай вінтоўкі, кулямёта і нават гранатамёта!
— Ваенныя веды нашым выпускнікам вельмі спатрэбяцца, — падкрэслівае Станіслаў Красоўскі. — Дзякуючы новай базе ўжо ў гэтым навучальным годзе колькасць кадэтаў павялічыцца на 40 чалавек, у наступным яшчэ дадамо — да 300. Гэта будзе найбуйнейшае вучылішча ў краіне. Вядуцца перамовы і з расійскім бокам аб прыёме на вучобу юных грамадзян братняй дзяржавы.
Адметна, што штогод 88 — 92 працэнты нашых кадэтаў становяцца студэнтамі сілавых ВНУ. Іх чакаюць палігоны, аэрадромы, памежныя заставы, падраздзяленні МНС і МУС. Так што дзякуючы вось гэтаму падарунку ў выглядзе новага кадэцкага мястэчка будучыя абаронцы Айчыны вырастуць яшчэ больш разумнымі і моцнымі, каб забяспечыць мірным людзям мірнае жыццё. Няхай так і будзе…
У ТЭМУ
У будаўніцтве помніка лётчыку-герою Мікіту Куканенку можа прыняць удзел любы ахвотны, зрабіўшы дабрачынны унёсак на разліковы рахунак BY40 AKBB 3642 32305024 2000 0000 у беларускіх рублях ААТ «АСБ Беларусбанк», г. Мінск BIC AKBBBY2X УНП 390 450 501.
Шлях аплаты праз сістэму «Разлік» (АРІП): плацяжы і пераклады — сістэма «Разлік» (АРІП) — адукацыя і развіццё — гімназіі, ліцэі, кадэцкія вучэльні — кадэцкія вучэльні — Полацкае кадэцкае вучылішча — унёскі апекунскага савета. Далей трэба ўвесці П.І.Б., ваш адрас, установа адукацыі. Прызначэнне плацяжу: увекавечанне памяці Мікіты Куканенкі.
"СБ"