Новае ў заканадаўстве аб выканаўчым вядзенні
У праектах Законаў канкрэтызаваны пералік асоб, якія могуць выступаць бокам выканаўчай вытворчасці.
Ад імя Рэспублікі Беларусь і адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак бокам выканаўчай вытворчасці могуць стаць дзяржаўныя органы і мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы. Спагнаннікамі па такіх вытворчасцях выступаюць:
- органы, якія вядуць адміністрацыйны працэс і вынеслі пастанову аб накладанні адміністрацыйнага спагнання, за выключэннем суда, - па выканаўчых дакументах, звязаных з маёмаснымі спагнаннямі па справах аб адміністрацыйных правапарушэннях;
- падатковыя і мытныя органы - па выканаўчых дакументах аб спагнанні падаткаў, збораў (пошлін) у адпаведнасці з кампетэнцыяй, а таксама іншых абавязковых плацяжоў у рэспубліканскі і мясцовы бюджэты, па якіх ажыццяўляюць кантроль за правільнасцю разліку, своечасовасцю і паўнатой выплаты;
- Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь, яго тэрытарыяльныя органы, мясцовыя фінансавыя органы, фінансавыя органы адміністрацый раёнаў - па іншых выканаўчых дакументах аб спагнанні сум у даход дзяржавы.
Такім чынам, акрамя фізічных і юрыдычных асоб бакамі выканаўчай вытворчасці будуць выступаць і дзяржаўныя, і мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы. У цяперашні час дадзены падыход часткова рэалізуецца ў арт. 478 ГПК.
Тэрміны ў выканаўчай вытворчасці будуць вылічвацца ў працоўных днях. Адзіны тэрмін для прад'яўлення да выканання судовых пастаноў або выканаўчых дакументаў, выдадзеных на іх падставе, складае тры гады. Раней для судовых загадаў і вызначэнняў аб судовым загадзе эканамічных судоў гэты
тэрмін складаў шэсць месяцаў.Пашырана кампетэнцыя судовага выканаўцы. Так, ён можа замяніць выбыўшую старану выканаўчага вядзення яе правапераемнікам; выносіць пастановы аб прыводзе даўжніка-грамадзяніна, у тым ліку індывідуальнага прадпрымальніка і г.д. Акрамя таго, ён мае права выкарыстоўваць транспартны сродак спаганяльніка або даўжніка для перавозкі канфіскаванай у даўжніка маёмасці з адносам на даўжніка расходаў па выкананні выканаўчага дакумента; звяртаць спагнанне на электронныя грошы даўжніка і г.д.
Змены закрануць спаганяльнікаў па выканаўчых дакументах, выдадзеных у адпаведнасці з грамадзянскім працэсуальным заканадаўствам. Цяпер для узбуджэння выканаўчага вядзення патрабуецца заява спаганяльніка і арыгінал выканаўчага дакумента.
Выключэнне будуць складаць накіраваныя судом выканаўчыя дакументы, якія тычацца маёмасных спагнанняў па крымінальных справах і справах аб адміністрацыйных правапарушэннях.
Спаганяльнікам прадастаўляецца права самастойна накіроўваць выканаўчы дакумент па вядомым ім месцы атрымання заработнай платы і прыраўнаваных да яе даходаў даўжніка-грамадзяніна, у тым ліку індывідуальным прадпрымальнікам, для ўтрымання.
За судамі захоўваюцца паўнамоцтвы на прымяненне мер забеспячэння выканання выканаўчага дакумента ў выглядзе часовага абмежавання правоў даўжніка на выезд з Рэспублікі Беларусь, кіраванне транспартнымі сродкамі і паляванне.
Уводзіцца новая мера забеспячэння, якую таксама прымяняюць суды, - часовае абмежаванне на наведванне даўжнком ігральных устаноў.
Устанаўліваюцца новыя падыходы да вызначэння кошту арыштаванай маёмасці. У прыватнасці, вызначаюцца канкрэтныя выпадкі, калі маёмасць патрабуецца ацэньваць з дапамогай спецыялістаў (напрыклад, у выпадку рэалізацыі рэчы, кошт якой перавышае 50 базавых велічынь). Пытанне нязгоды з вынікамі ацэнкі будзе разглядацца шляхам прызначэння экспертызы яе дакладнасці.
Упершыню ў выканаўчым вядзенні ўказваецца тэрмін дзеяння праведзенай ацэнкі маёмасці - 12 месяцаў. Па заканчэнні гэтага тэрміну незалежная
ацэнка арыштаванай маёмасці даўжніка праводзіцца паўторна.
Устанаўліваюцца і выключныя правілы продажу арыштаванай нерухомай маёмасці, транспартных сродкаў, іншай маёмасці даўжніка, у тым ліку маёмасных правоў, коштам звыш 1000 базавых велічынь. Так, дадзеная маёмасць будзе рэалізоўвацца толькі з таргоў (электронных таргоў), калі іншае не ўсталюе Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Размеркаванне грашовых сродкаў, спагнаных судовым выканаўцам, магчыма як у прапарцыянальным парадку (у выпадку задавальнення патрабаванняў па выканаўчых дакументах аб спагнанні аліментаў; расходаў, панесеных дзяржавай на ўтрыманне дзяцей, якія знаходзяцца на дзяржаўным забеспячэнні; сум у пакрыццё шкоды, прычыненай жыццю або здароўю грамадзяніна), так і ў парадку чарговасці згодна з катэгорыяй спагнання.
А. Сашчэка, Н. Белава