Навацыі ў заканадаўстве аб выканаўчым вытворчасці

З 1 ліпеня 2020 г. уступілі ў сілу змяненні і дапаўненні ў два асноватворныя нарматыўныя прававыя акты, якімі ў сваёй рабоце кіруюцца судовыя выканаўцы: Закон Рэспублікі Беларусь «Аб выканаўчым вядзенні» (далей – Закон) і Інструкцыя па выканаўчым вядзенні, зацверджаная пастановай Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь ад 07.04.2017 № 67 (далей – Інструкцыя).

Так, арт. 53 Закона дапоўнены новай падставай для вяртання выканаўчага дакумента ўзыскальніку: гаворка ідзе пра выпадкі, калі па выканаўчых дакументах аб парадку зносін з дзіцем, аб удзеле ў выхаванні дзіцяці судовы выканаўца ўсталюе, што даўжнік на працягу не менш за 2 месяцаў запар не перашкаджае зносінам узыскальніка з дзіцем, удзелу ў выхаванні дзіцяці.

У п. 21 Інструкцыі ўдакладнена, што скаргі на дзеянні судовага выканаўцы, якія выразіліся ў вынясенні прадпісанняў, складанні актаў, падаюцца ў агульным парадку, устаноўленым для абскарджання пастаноў, дзеянняў (бяздзейнасці) судовага выканаўцы.

Акрамя таго, цяпер пры разглядзе скаргаў на пастановы, дзеянні (бяздзейнасць) судовага выканаўцы іх законнасць і абгрунтаванасць падлягаюць праверцы ў цэлым, а не толькі ў межах заяўленых у скарзе довадаў (п. 26 Інструкцыі).

У цяперашні час п. 59 Інструкцыі ўстаноўлена, што на працягу 10 дзён з дня ўзбуджэння выканаўчага вядзення судовы выканаўца павінен атрымаць звесткі аб даўжніку і яго маёмасці праз інфармацыйныя рэсурсы і сістэмы, доступ да якіх прадастаўлены органам прымусовага выканання. Акрамя таго, для звароту ўзыскання на маёмасць даўжніка судовы выканаўца абавязаны на працягу месяца з дня ўзбуджэння выканаўчага вядзення ажыццявіць выхад (выезд) па месцы знаходжання даўжніка або яго маёмасці альбо па месцы ажыццяўлення ім гаспадарчай дзейнасці. Аднак такое выканаўчае дзеянне здзяйсняецца толькі, калі раней такі выхад (выезд) не ажыццяўляўся ў рамках іншых выканаўчых вытворчасцей, што знаходзяцца на выкананні, у дачыненні да таго ж даўжніка. Пры гэтым ва ўказаныя тэрміны не ўключаецца час, прадастаўляемы

должніку для добраахвотнага выканання выканаўчага дакумента.

У сувязі з увядзеннем аўтаматызаванай інфармацыйнай сістэмы выканання грашовых абавязацельстваў судоваму выканаўцу для спісання грашовых сродкаў з рахунку доўжніка цяпер дастаткова толькі направіць у яе плацежнае патрабаванне (раней патрабавалася яго прад'яўленне ў банк або НКФО разам з выканаўчым дакументам) (п. 64 Інструкцыі).

У выпадку індэксацыі доўгу і прад'яўлення выканаўчага дакумента па месцы працы доўжніка, дзе ў яго ўжо адбываліся ўтрыманні на выкананне той жа патрабавання да індэксацыі, наймальнік доўжніка змяняе суму, якая падлягае спагнанню з яго, з захаваннем першапачатковай чаргі задавальнення патрабаванняў (п. 84 Інструкцыі).

Інструкцыя таксама пашырыла пералік выпадкаў, пры наяўнасці якіх рэалізацыя маёмасці з'яўляецца эканамічна мэтазгоднай (п. 113 Інструкцыі). Гаворка ідзе аб сітуацыях, калі сума мытных плацяжоў, пеняў і (або) працэнтаў і іншых расходаў, звязаных з рэалізацыяй тавараў, якія знаходзяцца пад мытным кантролем, перавышае кошт такога маёмасці.

Згодна з п. 166 Інструкцыі ў тых выпадках, калі таргі (электронныя таргі) па продажы маёмасці доўжніка не адбыліся, паколькі на іх не з'явіліся ўдзельнікі, або з'явіўся толькі адзін удзельнік, або заяўка на ўдзел пададзена толькі адным удзельнікам, а таксама, калі ніхто са з'яўленых удзельнікаў не зрабіў надбаўкі да пачатковай цане маёмасці, што рэалізуецца доўжніка, судовы выканаўца мае права ўключыць прапанову ўзыскальніку пакінуць нерэалізаваную маёмасць сабе ў кошт доўгу ў пастанове аб аб'яўленні гэтых таргоў неадбыўшыміся.

З 1 ліпеня 2020 г. таксама зменены парадак разліку запазычанасці па аліментах за перыяд, калі доўжнік не плаціў аліменты і не працаваў (альбо не прадставіў дакументы, якія пацвярджаюць яго заробак або іншы даход). Цяпер згодна з п. 209 Інструкцыі памер запазычанасці вызначаецца наступным чынам: на аднаго дзіцяці – 50%, на двух дзяцей – 100%, на трох і больш дзяцей – 150% бюджэту пражытачнага мінімуму ў сярэднім на душу насельніцтва. Раней запазычанасцьвылічалася з заработку па апошнім месцы працы, а пры адсутнасці звестак аб гэтым або калі з моманту звальнення прайшло больш 3 месяцаў – з сярэдняй заработнай платы работнікаў у рэспубліцы.

Такім чынам, зацікаўленым асобам варта ўлічваць дадзеныя змяненні пры ўзаемадзеянні з судовымі выканаўцамі і ўдзельнікамі выканаўчага водства.

Пракурор аддзела пракуратуры вобласці
па наглядзе за выкананнем
заканадаўства органамі
крымінальна-выканаўчай сістэмы
і прымусовага выканання
Дзяніс Пласкуноў