Аб прыняцці маёмасці ў кошт доўгу

Як грамадзяне, так і юрыдычныя асобы зрэдку сутыкаюцца з невыкананнем абавязацельстваў і узнікненнем іншых спрэчак, якія цягнуць за сабой абавязак выплаты ім грашовых сродкаў. Калі кампетэнтным органам (судом, натарыусам) сітуацыя вырашаецца на іх карысць, ён выдае ўзыскальніку выканаўчы дакумент (суд – па асобнай заяве).

Яго атрыманне мае сэнс толькі пры намеры далейшага ўзыскання з яго дапамогай сум з доўжніка. Як правіла, выканаўчы дакумент прад'яўляецца ўзыскальнікам у орган прымусовага выканання (можна таксама самастойна накіраваць яго па месцы працы доўжніка-грамадзяніна, але тады не будзе звароту ўзыскання на іншую яго маёмасць). Нярэдка судовым выканаўцам у працэсе выканаўчага производства высвятляецца, што доўжнік не выконвае свае абавязацельствы з-за недастатковасці або адсутнасці грашовых сродкаў для гэтага. Яшчэ горш ідзе справа, калі ў яго практычна няма маёмасці, якую можна прадаць для пагашэння даўгоў. Калі такая маёмасць усё ж ёсць, судовы выканаўца накладае на яе арышт, прымае меры па яе ацэнцы і перадае на рэалізацыю. Апошняя не заўсёды бывае паспяховай: часам пакупнікі альбо не хочуць набываць падобны тавар, альбо, першапачаткова пагадзіўшыся, у далейшым мяняюць сваё меркаванне.

Нерэалізаваную маёмасць судовы выканаўца прапануе ўзыскальнікам пакінуць за сабой, якія часта ад гэтага адмаўляюцца, спасылаючыся на жаданне атрымаць кампенсацыю грашыма. Разам з тым, на такую прапанову згаджаюцца іншыя ўзыскальнікі – па выканаўчых дакументах менш прыярытэтнай чарговасці або якія прад'явілі іх да выканання пазней адмовіўшыхся асоб, гэта значыць якія займаюць ніжэйшыя пазіцыі ў чарзе на задавальненне патрабаванняў. У выніку яны забіраюць у кошт доўгу ўсю або большую частку ліквіднай маёмасці доўжніка, у сувязі з чым у яго можа не застацца рэчаў, якія падлягаюць далейшаму арышту і рэалізацыі. У першым выпадку адмовіўшымся ўзыскальнікам выканаўчы дакумент можа быць вернуты судовым выканаўцам без далейшага выканання, у другім – прымусовае выкананне можа зацягнуцца.

Такім чынам,

аператыўнасць выканання патрабаванняў, якія змяшчаюцца ў выканаўчых дакументах, залежыць не толькі ад паводзін даўжніка і працы судовых выканаўцаў, але і ад падыходу да выканаўчага вядзення спаскарыстальнікаў. Таму варта яшчэ раз акцэнтаваць увагу на такім важным спосабе задавальнення патрабаванняў спаскарыстальнікаў, як прыняцце маёмасці даўжніка ў кошт пагашэння запазычанасці. Падобнай магчымасцю тым больш не варта грэбаваць, калі атрыманая маёмасць можа быць выкарыстана грамадзянамі ў побыце, а юрыдычнымі асобамі – у вытворчай дзейнасці.

Пракурор аддзела пракуратуры вобласці
па наглядзе за выкананнем
заканадаўства органамі
крымінальна-выканаўчай сістэмы
і прымусовага выканання
Дзяніс Пласкуноў