Аб тлумачэнні заканадаўства па спрэчках аб высяленні былых членаў сям'і

З агульнай масы разгледжаных судамі грамадзянскіх спраў па жыллёвых спрэчках 24% складаюць справы аб высяленні грамадзян без прадастаўлення іншага жылога памяшкання і амаль палову з іх складаюць патрабаванні ўласнікаў аб высяленні з жылых памяшканняў прыватнага жыллёвага фонду. Адказчыкамі па такіх справах у асноўным з'яўляюцца былыя члены сям'і ўласніка. Хто з'яўляецца былым членам сям'і ўласніка, і ў якіх выпадках уласнік жылога памяшкання не можа яго выселіць без прадастаўлення іншага жылля?

У адпаведнасці з п.4 арт.1 Жыллёвага кодэкса Рэспублікі Беларусь былы член сям'і - грамадзянін Рэспублікі Беларусь, а таксама замежны грамадзянін, асоба без грамадзянства (далей, калі іншае не ўстаноўлена гэтым Кодэксам, - грамадзянін), якія страцілі статус члена сям'і ўласніка, наймальніка жылога памяшкання, грамадзяніна, які з'яўляецца членам арганізацыі забудоўшчыкаў, лізінгаатрымальніка жылога памяшкання ў выніку скасавання шлюбу, пазбаўлення бацькоўскіх правоў, скасавання пісьмовага пагаднення аб прызнанні членам сям'і або па іншых падставах, прадугледжаных заканадаўствам, і якія працягваюць пражываць у жылым памяшканні ўласніка, наймальніка жылога памяшкання, грамадзяніна, які з'яўляецца членам арганізацыі забудоўшчыкаў, лізінгаатрымальніка жылога памяшкання. На падставе п. 2 арт. 89 ЖК былыя члены сям'і ўласніка жылога памяшкання, іншыя грамадзяне, якія маюць права валодання і карыстання жылым памяшканнем і не маюць долі ў праве агульнай уласнасці на гэта жылое памяшканне, падлягаюць высяленню з яго па патрабаванні ўласніка жылога памяшкання без прадастаўлення іншага жылога памяшкання, калі іншае не ўстаноўлена Шлюбным дагаворам або пісьмовым пагадненнем аб парадку карыстання жылым памяшканнем, а таксама заканадаўчымі актамі.

Аднак, як сведчыць судовая практыка, звяртаючыся ў суд з іскам аб высяленні на падставе п.2 арт.89 ЖK, істцы не заўсёды ўлічваюць, што дадзенай нормай не прадугледжана высяленне членаў сям'і ранейшага ўласніка жылога памяшкання. У адпаведнасці з п. 2 арт. 275 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь пераход права ўласнасці на жылы дом або кватэру да іншай асобы не з'яўляецца падставай для спынення права карыстання жылым памяшканнем членамі сям'і ранейшага ўласніка, калі іншае не прадугледжана жыллёвым заканадаўствам.

Напрыклад, ісцец Ш. стала ўласнікам кватэры ў парадку наследавання пасля смерці мужа, які ў сваю чаргу атрымаў у спадчыну кватэру пасля смерці маці. У кватэры зарэгістраваны брат мужа П. Паколькі ён не з'яўляецца членам сям'і, Ш. прасіла суд выселіць яго без прадастаўлення іншага жылога памяшкання.

Паколькі адказчык па справе набыў права карыстання жылым памяшканнем на правах члена сям'і ранейшага ўласніка (сваёй маці), яе смерць і смерць брата, які атрымаў у спадчыну кватэру, не пацягнула страты члена яе сям'і (сынам) свайго статусу, палажэннямі п. 2 арт. 89 ЖK высяленне членаў сям'і былога ўласніка не прадугледжана, суд абгрунтавана адмовіў істцу ва ўдовлетворении заяўленых ім патрабаванняў.

Начальнік аддзела па наглядзе за

адпаведнасцю закону судовых

пастановаў па грамадзянскіх справах

старэйшы саветнік юстыцыі І.Н.Ціткова