Аб выніках праверкі выканання заканадаўства аб захаванасці жывёлы
Вынікі нагляднай дзейнасці сведчаць, што па-ранейшаму кіраўнікамі арганізацый АПК не забяспечваецца належнае выкананне заканадаўства, накіраванага на папярэджанне фактаў бязгаспадарнасці, непрадукцыйнага выбыцця жывёлы.
Нягледзячы на рэалізацыю на тэрыторыі вобласці мерапрыемстваў па развіцці малочнай галіны, мадэрнізацыі вытворчасці і ўкараненні новых тэхналогій паўсюдна парушаюцца ўмовы ўтрымання жывёлы на малочна-таварных фермах, якія цягнуць пашарот і непрадукцыйнае выбыццё буйной рагатай жывёлы. З пачатку бягучага года ў гаспадарках Віцебскай вобласці адзначаецца павелічэнне пашароту буйной рагатай жывёлы. Згодна са статыстычнымі дадзенымі па стане на 01.07.2016 загінула 5 114 галоў БРЖ (+563 галовы да ўзроўню мінулага года). Найбольшы пашарот зарэгістраваны ў Сенненскім (+189 галоў), Ушацкім (+96), Верхнядзвінскім (+93), Докшыцкім (+71), Віцебскім (+49) раёнах.
Да прыкладу, у СВ «АграСітцы», ААТ «Таргуны», ААТ «Барсучанка» Докшыцкага раёна распаўсюджаны факты пашароту жывёл па прычыне наяўнасці ў кармах іншародных прадметаў. Так, у ААТ «Барсучанка» пры ўскрыцці загінулай жывёлы выяўлены фрагмент дроту, у СВ «АграСітцы» пры ўскрыцці загінулай каровы выяўлены цвік. Пры наведванні супрацоўнікамі пракуратуры раёна жывёлагадоўчых ферм ААТ «Таргуны» і ААТ «Барсучанка» Докшыцкага раёна ў корма для жывёлы выяўлены фрагменты поліэтыленавай плёнкі, шпагату. У сувязі з выяўленымі парушэннямі кіраўнікам гаспадарак вынесены прадпісанні, начальніку упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання райвыканкама ўнесена прадстаўленне, па выніках разгляду якога, 3 асобы прыцягнуты да дысцыплінарнай адказнасці, пракуратурай раёна падрыхтаваны 2 іскавыя заявы ў суд аб спагнанні шкоды з вінаватых асоб, прычыненай пашаротам жывёлы.
Парушэнні кармлення і ўтрымання жывёлы дапускаліся ў ААТ «Любінова», ПУПКС «Міёрскі», ААТ «Дрыгучы» Міёрскага раёна, ЗАТ «АСБ Агра-Наватар», ААТ «Дразды-Агра» Бешанковіцкага раёна, ААТ «Белянева» Сенненскага раёна і іншых гаспадарках вобласці.
Пры гэтым кіраўніцтвам прадпрыемстваў прычыны і ўмовы захворвання жывёл не аналізаваліся, асобы, вінаватыя ў парушэнні ветэрынарна-санітарных нормаў і правілаў пры арганізацыі кармлення, утрымання і лячэння жывёл, да адказнасці не прыцягваліся.
Напрыклад, невыкананне патрабаванняў арт.27 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб ветэрынарнай дзейнасці» і іншых патрабаванняў ветэрынарнага заканадаўства работнікамі ААТ «Адаменкі», ААТ «Барсеева», КУСП «Крынкі» Лёзненскага раёна ў 2015-2016 гг. пацягнула па奇ж 79 галоў буйной рагатай жывёлы. Прычыненая прадпрыемству матэрыяльная шкода вінаватымі дзеяннямі работнікаў не пакрывалася, сабекошт загінулай жывёлы спісаны на страты гаспадаркі. Пракурорам Лёзненскага раёна рашэнні кіраўнікоў гаспадарак аб аднясенні шкоды ад па奇жу БРЖ на страты апратэставаны, праз акты рэагавання пакрыта 2 504,8 рублёў (25 048 000 руб.), у судовым парадку спагнана 62,7 рублёў (627 000 рублёў).
Нягледзячы на тое, што ў цяперашні час асаблівую актуальнасць набываюць пытанні біялагічнай абароны як свінагадоўчых комплексаў, так і малочна-таварных комплексаў і ферм, патрабаванні да прылады, абсталявання памяшканняў тэрыторый МТФ і ўмоў утрымання БРЖ, устаноўленыя Ветэрынарна-санітарнымі правіламі для малочна-таварных ферм арганізацый, якія ажыццяўляюць дзейнасць па вытворчасці малака, зацверджанымі пастановай Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь ад 17.03.2005 №16, і Ветэрынарна-санітарнымі правіламі ўтрымання буйной рагатай жывёлы на жывёлагадоўчых комплексах, зацверджанымі пастановай Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь ад 29.01.2014 №1, паўсюдна не выконваюцца.
Так, на аб'ектах жывёлагадоўлі не забяспечана праца дэзбаръераў, адсутнічаюць санітарныя прапускнікі, агароджы, у
умовах не выконваецца мікраклімат (Браслаўскі, Дубровенскі, Мёрскі, Сенненскі і іншыя раёны).
Актуальнасць праблемы забеспячэння кармавой базы ў сучасных умовах мае велізарнае значэнне для развіцця аграпрамысловага комплексу. Пры гэтым, у ходзе правядзення работ у ААТ «Васюкі» Шаркаўшчынскага раёна, СРДУП «Выдрэя» РУП «Віцебскае аддзяленне Беларускай чыгункі», ААТ «Новая Дубрава-Агра» Лёзненскага раёна, ААТ «Туркова», ПУПКС «Юбілейны», ПУПКС «Мёрскі», ААТ «Папшулі», СУП «Павяцце», ААТ «Мерыца» Мёрскага раёна і іншых гаспадарках вобласці па нарыхтоўцы кармоў дапускаюцца парушэнні тэхналогіі: пад'язныя шляхі не высланы саломай, маса належным чынам не ўтрамбавана, назіраецца павышаная тэмпература травяной масы, пры вытворчасці работ адсутнічаюць адказныя спецыялісты, журналы ўліку закладкі сенажу адсутнічаюць, альбо вядуцца ненадлежным чынам і іншыя парушэнні, што цягне зніжэнне якасці кармоў.
Распраўсюджанасць падкорму цягне за сабой спробы кіраўнікоў і службовых асоб гаспадарак схаваць яго ад уліку пад выглядам продажу насельніцтву і работнікам гаспадаркі (КУСХП ім. Чарняхоўскага Дубровенскага раёна, КУСХП «Кашчынскае» Чашніцкага раёна).
Гаспадаркамі не забяспечаны належны ўлік руху скаціны, дапускаюцца шматлікія парушэнні пры вядзенні першасных уліковых дакументаў, што можа спрыяць рознага роду крадзяжам.
У ходзе правядзення маніторынгу 13.07.2016 пракуратурай вобласці сумесна са спецыялістамі КДК па Віцебскай вобласці па пытаннях непрадукцыйнага выбыцця буйной рагатай скаціны з гаспадарак Глыбоцкага раёна ўстаноўлена, што ў СФГ «Прашкова» у снежні 2015 г. з даеннага статка выключана 170 галоў кароў. Па тлумачэннях кіраўніка і галоўнага заатэхніка гаспадаркі каровы былі пераведзены на адкорм па прычыне іх нізкай прадукцыйнасці. Пры гэтым адпаведныя дакументы, якія пацвярджаюць дадзены факт, не афармляліся. У сувязі з выяўленымі парушэннямі патрабаванняў уліковай палітыкі пракуратурай Глыбоцкага раёна арганізавана праверка ў парадку арт.174 УПК Рэспублікі Беларусь.
Устаноўлены факты продажу буйной рагатай скаціныасобам, якія займаюцца незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасцю, пад выглядам рэалізацыі кароў насельніцтву і работнікам гаспадаркі (ААТ «Росскі Селец», СВК «Радуньскае», ААТ «Аршанскі райаграсэрвіс» Аршанскага раёна, ААТ «Прыазёрны міра» Шумілінскага раёна, ААТ «Баброва» Лепельскага раёна).
У ходзе аналізу адпускных цэн выяўлены факты рэалізацыі жывёлы ніжэй за сабекошт.
У прыватнасці, пракуратурай Чашніцкага раёна ўстаноўлена, што ў ААТ «Вядзенскае-Агра» рэалізацыя буйной рагатай жывёлы ў адрас юрыдычных асоб, індывідуальных прадпрымальнікаў і фізічных асоб, якія не належаць да перапрацоўчых прадпрыемстваў, ажыццяўлялася па цэнах ніжэй за фактычны сабекошт.Так, у лютым 2016 г. работнику прадпрыемства ў кошт заработнай платы прададзена карова вагой 355 г. па цане 25 000 рублёў за кілаграм, а старонняй асобе прададзена 16 галоў БРЖ агульнай масай 4 229 кг. па цане 7 486 рублёў і 9 000 рублёў за кілаграм. У сакавіку 2016 г. іншай асобе прададзена 3 галавы БРЖ агульнай масай 1 101 кг. па цане 6 000 рублёў за кілаграм.
30.07.2016 пракурорам Чашніцкага раёна арганізавана праверка ў парадку арт. 174 КПК Рэспублікі Беларусь.
Вынікі праверкі сведчаць аб тым, што службовымі асобамі ўпраўленняў сельскай гаспадаркі і харчавання райвыканкамаў, камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні аблвыканкама не наладжаны належны кантроль за дзейнасцю сельгаспрадпрыемстваў па пытаннях выбыцця жывёлы, фарміравання даставерных звестак аб фактычнай колькасці кароў дойнага статка па вобласці, павышэння эфектыўнасці вытворчасці прадукцыі жывёлагадоўлі, захавання патрабаванняў заканадаўства аб захаванасці жывёлы.
У прыватнасці, вывучэнне сітуацыі па выбыцці жывёлы ў Глыбоцкім, Лепельскім і Шумілінскім раёнах паказала, што райсельгасхарчамі не аналізаваліся прычыны і падставы рэалізацыі гаспадаркамі БРЖ камерцыйным арганізацыям і насельніцтву, а таксама фарміраванне цэн на продаж жывёлы сельгаспрадпрыемствамі. Выбракоўка жывёлы асноўнага статка праводзілася спецыялістамі гаспадарак бескантрольна.
Прыведзеныя факты сведчаць не толькі аб невыкананні ветэрынарна-санітарных ізоатэхнічных нормаў і правілаў, але і патрабаванняў Дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 14.06.2007 №3 «Аб прыярытэтных напрамках умацавання эканамічнай бяспекі дзяржавы», якая прадпісвае кіраўнікам арганізацый ажыццяўляць належны кантроль за беражлівым і рацыянальным выкарыстаннем матэрыяльных рэсурсаў.
Усяго па выніках праверак райпракурорамі вобласці ўнесена 9 прадстаўленняў, вынесена 2 прадпісанні, прынесена 15 пратэстаў, прад'яўлена 20 іскаў на суму 232 570 млн. рублёў аб спагнанні шкоды, прычыненай крадзяжамі, недахопамі і па moram жывёлы. Пракуратурай Віцебскай вобласці ўнесена прадстаўленне старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Віцебскага аблвыканкама Дагелю С.А. аб устараненні парушэнняў заканадаўства аб захаванасці жывёлы.
Старшы пракурор аддзела па наглядзе за выкананнем заканадаўства і законнасцю прававых актаў пракуратуры Віцебскай вобласці Вольга Грыцкевіч.