Аб адказнасці за незаконныя дзеянні са зброяй

Агнястрэльнай зброі, боепрыпасам і выбуховым прыладам заўсёды ўласціва павышаная грамадская небяспека з прычыны іх спецыфічнага прызначэння.

Крымінальны абарот зброі стварае ўмовы, якія спрыяюць гвалтоўнай, арганізаванай і тэрарыстычнай злачыннасці. У сувязі з гэтым заканадаўствам прадугледжана максімальна падрабязная рэгламентацыя пытанняў набыцця, захоўвання, нашэння, збыту і іншых дзеянняў, звязаных з абаротам зброі, а барацьба з яго незаконным абаротам з'яўляецца адным з прыярытэтных напрамкаў дзейнасці праваахоўных органаў.

Такая рэгламентацыя змяшчаецца ў Законе Рэспублікі Беларусь ад 13 лістапада 2001 г. №61-З «Аб зброі», Указах Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 30.08.2002 №473 «Аб мерах па ўдасканаленні рэгулявання абароту баявой, службовай, грамадзянскай зброі і боепрыпасаў да яе на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь» і ад 04.04.2003 №134 «Аб некаторых пытаннях абароту зброі на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь»

Незаконныя выраб, набыццё, перадача ва ўладанне, збыт, захоўванне, перавозка, перасылка або нашэнне агнястрэльнай зброі, боепрыпасаў, выбуховых рэчываў, выбуховых прылад утвараюць склад злачынства, прадугледжаны арт.295 КК, максімальнае пакаранне прадугледжвае пазбаўленне волі да 10 гадоў (ч.2 і ч.3 артыкула), а ў выпадку здзяйснення падобных дзеянняў з мэтай наступнага здзяйснення актаў тэрарызму, дыверсіі, захопу будынкаў і збудаванняў, стварэння ўзброеных фарміраванняў – да 12 гадоў (ч.4 артыкула).

Варта адзначыць, што пад незаконным набыццём вышэйназваных прадметаў разумеецца ўзнагароднае або бязвыплатнае іх атрыманне грамадзянамі, якія не маюць на гэта права, шляхам куплі, абмену, у якасці ўзнагароджання за паслугі, прысваення знойдзенага і г.п.

Абарот паляўнічай агнястрэльнай гладкаствольнай зброі і боепрыпасаў да яе носіць непасрэдна крымінальны характар у выпадку іх вырабу або збыту, а пры здзяйсненні іншых дзеянняў

(набыццё, перадача ва ўладанне, захоўванне, перавозка, перасылка, нашэнне) – у выпадку іх паўторнага здзяйснення на працягу года пасля накладання адміністрацыйнага спагнання за такія ж парушэнні (art.295-1 КК). Пакаранне прадугледжана аж да 5 гадоў пазбаўлення волі.

Тут таксама варта адзначыць, што выраб абрэзаў з паляўнічай агнястрэльнай гладкаствольнай зброі, у выніку якога губляюцца ўласцівасці паляўнічай стрэльбы, а таксама іх набыццё, перадача ва ўладанне, збыт, захоўванне, перавозка, перасылка або нашэнне цягнуць адказнасць па ч. 2 арт. 295КК.

Умовамі непасрэднага прыцягнення да крымінальнай адказнасці ў дачыненні да халоднай зброі з'яўляюцца яе выраб альбо збыт, а пры незаконным нашэнні альбо перавозцы – на працягу года да здзяйснення такіх дзеянняў прыцягненне да адміністрацыйнай адказнасці (art.296 КК). Максімальнае пакаранне за падобныя дзеянні складае 3 гады пазбаўлення волі.

Пад халоднай зброяй пры гэтым разумеюцца вырабленыя прамысловым або самаробным спосабам прадметы, прызначаныя для паражэння мэты пры дапамозе мускульнай сілы чалавека пры непасрэднім кантакце гэтай зброі з аб'ектам паражэння, якія ўключаюць у сябе халодную клінковую зброю (кінжалы, шаблі, шашкі, мячы і г.п.), іншую зброю рэжучага, колючага, сякучага або змешанага дзеяння (напрыклад, штыкі), а таксама зброю ударна-драбнільнага дзеяння (кастэты, кісцені і г.п.).

Аналагічныя ўмовы ўтрымліваюцца ў артыкуле 297 КК, які прадугледжвае крымінальную адказнасць за незаконныя дзеянні ў дачыненні да газавай, пнеўматычнай або кідальнай зброі з пакараннем да 3 гадоў пазбаўлення волі.

Такім зброяй з'яўляюцца газавыя пісталеты, газавыя рэвальверы, пнеўматычная даўгаствольная і кароткая зброя (пісталеты, стрэльбы, вінтоўкі), якія могуць набывацца на падставе адпаведнага дазволу з наступнай рэгістрацыяй у органах унутраных

дел. Кідальная зброя - гэта спецыяльна вырабленыя прадметы, прызначаныя для паражэння мэты ў выніку кідальнага дзеяння (арбалеты, лукі, коп'і, кідальныя сякеры, нажы і інш.), за выключэннем спартыўных снарадаў.

Незаконным вырабам вышэйназваных прадметаў будзе лічыцца іх непасрэднае стварэнне або аднаўленне страчаных паражаючых уласцівасцей, а таксама пераробка якіх-небудзь прадметаў (напрыклад, ракетніц, стартавых і будаўнічых пісталетаў, прадметаў бытавога прызначэння), у выніку якой яны набываюць уласцівасці адпаведных відаў зброі, састаўных частак або кампанентаў да іх, боепрыпасаў, выбуховых рэчываў, выбуховых прылад або іх асноўных частак.

Выбуховымі рэчывамі з'яўляюцца хімічныя рэчывы і сумесі, якія валодаюць здольнасцю да выбуху без доступу кіслароду (пораха, дынаміт, тратыл і т.п.). Выбуховымі прыладамі - прызначаныя да выбуху пры пэўных умовах вырабы, вырабленыя прамысловым або саматужным спосабам, якія аб'ядноўваюць выбуховую рэчыну і прыстасаванне для ініцыявання выбуху.

Варта адзначыць, што згодна з прыметакай да артыкула 295 КК асоба, якая добраахвотна здала прадметы, пазначаныя ў артыкулах 295- 297КК (агнястрэльная зброя, у тым ліку паляўнічая, яе кампаненты і састаўныя часткі, халодная зброя, газавая, пнеўматычная і кідальная зброя) вызваляецца ад крымінальнай адказнасці за дзеянні, прадугледжаныя гэтымі артыкуламі, акрамя выпадкаў збыту. Дабраахвотнай прызнаецца такая здача, калі асоба, маючы магчымасць і далей валодаць якім-небудзь з гэтых прадметаў, па сваёй волі незалежна ад матываў перадае іх або інфармацыю аб іх месцазнаходжанні прадстаўнікам улады.

Неабходна ведаць закон і выконваць яго.

Пракурор аддзела па наглядзе

за выкананнем заканадаўства

законнасцю прававых актаў

пракуратуры вобласці

Павел Сухаў