Асцярожна лес
Дадзенае злачынства замахваецца на грамадскія адносіны, якія забяспечваюць бяспечны стан жывёльнага свету. Так, невыкананне правіл перамяшчэння (транспарціроўкі) або раздзелкі дзікіх жывёл можа пацягнуць распаўсюджванне заразных захворванняў жывёл, стварыць неспрыяльную санітарна-эпідэміялагічную абстаноўку. Акрамя таго, указаны артыкул дазваляе караць браканьераў, якім дзякуючы адсутнасці доказаў і аргументу «мы толькі падабралі тушу, але не забівалі» раней сыходзіла з рук забойства жывёл.
Вось такая вось норма дапамагла вывесці на свет многіх злачынцаў, але як гаворыцца, калі дзесьці нараджаецца святло, то гэта значыць, што дзесьці нараджаецца цень.
Так, яшчэ халодным сакавіцкім днём 2016 года грамадзянін Н. разам са сваёй сужыцелькай К. шпацыравалі ў лясным масіве. Знаходзячыся практычна ля выхаду з лесу, апошнімі была выяўлена часткова раскладаючаяся, з'едзенная драпежнікамі туша жывёлы (казулі еўрапейскай), ад якой грамадзянін Н. нажом адрэзаў пярэднюю левую нагу для корму сабаку. Пасля чаго ён з сужыцелькай быў затрыманы супрацоўнікам міжраённай інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету і егерам мясцовага лясгаса.
Міжраённай інспекцыяй у тэрытарыяльнае РАУС быў прадстаўлены разлік шкоды, прычыненай навакольнаму асяроддзю ў выніку незаконнай здабычы казулі еўрапейскай у паляўнічых угоддзях лясгаса ў памеры 120 Б.В. або 25 200 000 недэнамінаваных рублёў, а таксама разлік кошту незаконна раздзеленай асобіны казулі еўрапейскай у памеры 22 Б.В. або 4 620 000 недэнамінаваных рублёў. Пры гэтым, шкода ў 120 Б.В. з'яўляецца дастатковай для прыцягнення асобы да крымінальнай адказнасці, нават без адміністрацыйнай прэюдыцыі.
Многія чытачы напэўна зададуцца пытаннем: чаму выстаўлена два разлікі кошту на адну тушу і адкуль такі кошт у кавалка гнілога мяса. За што грамадзяніна Н. будуць прыцягваць да крымінальнай адказнасці?!
Для пачатку я прывяду
заўвага да артыкула 282-1 КК Рэспублікі Беларусь, якая гласіць «незаконныя перамяшчэнне (транспарціроўка) або раздзелка ў сапраўдным артыкуле прызнаюцца здзейсненымі ў буйным памеры, калі кошт дзікай жывёлы у сто і больш разоў перавышае памер базавай велічыні, устаноўлены на дзень здзяйснення злачынства, у асабліва буйным памеры - у дзвесце пяцьдзесят і больш разоў перавышае памер такой базавай велічыні. Кошт незаконна перамешчаных (транспарціраваных) або раздзеленых дзікіх жывёл, у тым ліку загінуўшых, або іх частак вызначаецца ў парадку, устаноўленым для вызначэння памеру пакрыцця шкоды, прычыненай у выніку іх незаконнага вымання».
Так, аб забароне перамяшчэння і раздзелкі загінуўшых жывёл або іх частак гаворыцца, як у дыспазіцыі артыкула, так і ў заўвазе да яго. Але я так не адказаў аб памеры шкоды, як ён быў вызначаны. Засталіся толькі пытанні кошту…
У прыродаахоўным заканадаўстве варта адрозніваць наступныя паняцці: 1. Шкода, прычыненая навакольнаму асяроддзю і 2. Незаконна здабытая прадукцыя карыстання аб'ектамі жывёльнага свету. Калі казаць простай мовай першае – гэта шкода, прычыненая прыродзе ў выніку вымання жывёлы, а другое – гэта фактычны урон уласнiку лесу, у дадзеным выпадку лесхоз.
Для ўстанаўлення шкоды, прычыненай навакольнаму асяроддзю, неабходна звярнуцца да Пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 17.07.2008 № 1042 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб парадку вылічэння памеру пакрыцця шкоды, прычыненай навакольнаму асяроддзю, і складання акта аб устанаўленні факта прычынення шкоды навакольнаму асяроддзю, змяненні і прызнанні страціўшымі сілу некаторых пастаноў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь». Так, п. 7 вышэйназванай пастановы гласіць, што памер пакрыцця шкоды, прычыненай навакольнаму асяроддзю, вылічваецца наступным чынам: Урон = памер таксы, устаноўлены ўказам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 8 снежня 2005 г. № 580 (кошт казулі еўрапейскай вымяраецца ў асобніках і роўны 120 Б.В.) памножаны на колькасны паказчык (адзінэкземпляр) памножанае на адпаведны каэфіцыент (у дадзеным выпадку адзінка) і памножанае на значэнне базавай велічыні, устаноўленае на дату складання акта аб устанаўленні факта прычынення шкоды навакольнаму асяроддзю (на той момант часу 210 000 беларускіх рублёў).
Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 29.07.2011 № 1022 "Аб зацвярджэнні Палажэння аб парадку вызначэння кошту незаконна здабытай прадукцыі карыстання аб'ектамі жывёльнага свету" устанаўліваецца парадак вызначэння кошту незаконна здабытай прадукцыі карыстання аб'ектамі жывёльнага свету, спаганяемай пры немагчымасці яе канфіскацыі альбо немагчымасці рэалізацыі канфіскаванай незаконна здабытай прадукцыі карыстання аб'ектамі жывёльнага свету або эканамічнай немэтазгоднасці рэалізацыі такой прадукцыі. Дадзены кошт вызначаецца наступным чынам: Кошт = колькасць незаконна здабытай прадукцыі (адзін экземпляр) памножанае кошт 1 экземпляра (1 кілаграма) незаконна здабытай прадукцыі, згодна з дадаткам да дадзенага Палажэння (касуля еўрапейская трафейная каштуе 22 Б.В.) памножанае на значэнне базавай велічыні, дзеючае на дзень устанаўлення факта незаконнай здабычы (на той момант часу 210 000 беларускіх рублёў).
На падставе выкладзенага, у дачыненні да грамадзяніна Н. заканамерна была ўзбуджана крымінальная справа ў адпаведнасці з дзеючым заканадаўствам. Аднак, я спадзяюся, што людзі, якія прачыталі дадзены артыкул, астрарожна будуць ставіцца да падзення дзікіх жывёл самі і папярэдзяць пра гэта сваіх сяброў і знаёмых, што папярэдзіць у далейшым падобныя сітуацыі.
Пракурор
аддзела
па наглядзе за
дазнаннем
юрыст 2 класа Мікалай Няўмержыцкі