Падведзены вынікі работы са зваротамі за 2023 год

Праведзены аналіз арганізацыі работы са зваротамі ў органах пракуратуры Віцебскай вобласці паказаў, што як і ў іншыя гады больш за траціну зваротаў (37,3% ад паступіўшых) не адносіліся да кампетэнцыі органаў пракуратуры. Асноўная маса такіх зваротаў закранала пытанні дзейнасці мясцовых органаў улады і іх структурных падраздзяленняў, а таксама органаў унутраных спраў, следчага камітэта.

Непасрэдна вырашана ў органах пракуратуры вобласці больш за 3 тыс. зваротаў, з якіх больш за 40% прызнаны абгрунтаванымі і пракурорамі па іх прымаліся меры па аднаўленні парушаных правоў і інтарэсаў грамадзян і юрыдычных асоб.

Пры гэтым большая частка вырашаных зваротаў закранала пытанні выканання заканадаўства і законнасці прававых актаў (разгледжана больш за тысячу такіх заяў).

На жаль, па-ранейшаму маюць месца выпадкі, калі запатрабавалася ўмяшанне пракурораў для абароны працоўных правоў грамадзян.

Напрыклад, у Чашніцкім раёне толькі па прадпісанні пракурора з былым работнікам адной з будаўнічых арганізацый праведзены канчатковы разлік.

Нягледзячы на тое, што рабоце з насельніцтвам у нас у краіне надаецца пільная ўвага, супрацоўнік разліковага цэнтра г.Полацка адмовіў грамадзяніну ў прыёме пісьмовай заявы толькі таму, што ён звярнуўся ў канцы працоўнага дня (пасля пракурорскай праверкі вінаватая асоба прыцягнута да адказнасці).

Абгрунтаваныя звароты, што паступаюць па пытаннях парушэння законнасці пры вядзенні адміністрацыйнага працэсу, прыцягненні да адміністрацыйнай адказнасці сведчаць аб наяўнасці праблем у гэтай сферы. Большасць такіх зваротаў датычылася нязгоды з спыненнем спраў аб адміністрацыйных правапарушэннях на стадыі падрыхтоўкі справы да разгляду. У сувязі з тым, што ў ходзе разгляду названых скаргаў выяўляліся факты, калі органам, які вядзе адміністрацыйны працэс (у асноўным органамі ўнутраных спраў), праверкі праводзіліся непоўна, пракурорамі пастановы аб спыненні спраў аб адміністрацыйных правапарушэннях адмяняліся. Прычынамі задавальнення скаргаў аб нязгодзе з прыцягненнем да адміністрацыйнай

адказнасці з’яўляецца неналежнае выкананне органам, які вядзе адміністрацыйны працэс, патрабаванняў заканадаўства ў частцы ўсебаковага, поўнага і аб’ектыўнага даследавання абставін здзяйснення адміністрацыйнага правапарушэння (у такіх выпадках незаконныя пастановы абскардзіліся). 

 Значная дапамога аказвалася пракурорамі грамадзянам і суб’ектам гаспадаркі ў абароне іх інтарэсаў у судзе. У мінулым годзе па хадайніцтвах суб’ектаў гаспадаркі пракурорамі ў эканамічныя суды накіравана больш за 200 іскаў (заяў). Таксама вырашана больш за 200 зваротаў фізічных і юрыдычных моц пра прад’яўленне пракурорамі іскаў (заяў) у агульныя суды, большасць з якіх задаволена. 

Знаходзіліся ў полі зроку пракурораў пытанні выканання законнасці пры правядзенні праверак па заявах і паведамленнях аб злачынствах, расследаванні крымінальных спраў (вырашана больш за 800 скаргаў на дзеянні і рашэнні органаў дазнання і больш за 400 на дзеянні следчых СК).

Пры гэтым, калі значнае паступленне зваротаў па пытаннях дазнання ў шэрагу выпадкаў абумоўлена нежаданнем грамадзян прызнаць той факт, што ў дзеяннях вінаватых, на іх думку, асоб адсутнічае склад крымінальна-каральнага дзеяння, фактычна ўзніклыя адносіны носяць грамадзянска-прававы характар і падведамственны суду, то асноўнымі прычынамі паступлення абгрунтаваных зваротаў (больш за 50 працэнтаў) па-ранейшаму з’яўляюцца нізкая якасць і няпоўнасць праводзімых органамі дазнання праверак па заявах і паведамленнях аб злачынствах. Высокая задаволенасць зваротаў дадзенай катэгорыі назіраецца практычна ва ўсіх рэгіёнах вобласці, на што варта звярнуць пільную ўвагу кіраўніцтву тэрытарыяльных органаў унутраных спраў.

Прычынамі паступлення абгрунтаваных зваротаў на дзеянні і рашэнні следчых у асноўным з’яўляюцца неаб’ектыўнасць і няпоўнасць следства, парушэнні крымінальна-працэсуальнага заканадаўства пры вытворчасці следчых дзеянняў, прыняцці працэсуальных рашэнняў. Найбольшы працэнт задаволенасці такіх зваротаў у Лёзненскім, Бешанковіцкім, Пастаўскім, Чашніцкім раёнах, на што таксама варта звярнуць увагукіраўнікам дадзеных следчых падраздзяленняў.

Дазваляліся ў органах пракуратуры звароты, звязаныя з дзейнасцю органаў крымінальна-выканаўчай сістэмы і прымусовага выканання, у выпадку неабходнасці па іх прымаліся меры пракурорскага рэагавання.

Напрыклад, па прадпісанні пракурора г.Наваполацка грамадзянцы вернуты неабгрунтавана спісаныя АПІ г.Наваполацка з рахунку грашовыя сродкі, якія належалі ёй у якасці аліментаў на непаўналетніх дзяцей.

 Удзялялася пракурорамі ўвага арганізацыі і правядзенню асабістых прыёмаў (у 2023 годзе прынята 4,8 тыс. чалавек, каля 800 з іх - у ходзе выязных прыёмаў). Таксама пракурорскія работнікі на пастаяннай аснове прымалі ўдзел у рабоце грамадскіх прыёмных пры выканкамах, сумесным прыёме грамадзян з прафсаюзамі. Звароты, што паступалі на асабістых прыёмах, датычыліся розных пытанняў, у выпадку неабходнасці грамадзянам тлумачылася дзеючае заканадаўства, прапаноўвалася выкласці свае довады ў пісьмовым выглядзе.

Да прыкладу, па звароце адной з жыхарак раёна, што паступіў у пракуратуру Сенненскага раёна ў ходзе асабістага прыёму, пракурорам аказана садзейнічанне ў забеспячэнні яе прадуктамі харчавання для дзяцей першых двух гадоў жыцця, дастаўка якога была ўскладзена на Сенненскі філіял аблспажыўсаюза.

Намеснік начальніка арганізацыйна-кантрольнага аддзела пракуратуры Віцебскай вобласці С.Л. Зайцава