Пракуратура вобласці вывучыла судовую практыку і практыку пракурорскага нагляду па грамадзянскіх справах па скаргах на дзеянні (бяздзейнасць) судовых выканаўцаў
Асаблівасці разгляду скаргаў (пратэстаў) на пастановы, дзеянні (бяздзейнасць) судовага выканаўцы, кіраўніка органа прымусовага выканання рэгулююцца параграфам 9 Грамадзянскага працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь, а таксама главой 12 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб выканаўчым вытворчасці».
Скарга (пратэст) на пастановы, дзеянні (бяздзейнасць) судовага выканаўцы, а таксама на пастановы, дзеянні (бяздзейнасць) кіраўніка органа прымусовага выканання, звязаныя з непасрэдным выкананнем выканаўчых дакументаў, падаюцца ў суд па месцы знаходжання адпаведнага органа прымусовага выканання.
Вывучэнне спраў паказала, што судамі пры разглядзе спраў абагульняемай катэгорыі выконваюцца правілы падсуднасці.
Частка 2 арт. 360-3 ГПК, а таксама ч. 1 арт. 124 Закона прадугледжвае папярэдні пазасудовы парадак абскарджання дзеянняў (бяздзейнасці), пастановы судовага выканаўцы ў парадку падпарадкавання.
Варта адзначыць, што ч. 2 арт. 124 Закона прадугледжвае права пракурора на прынясенне пратэсту непасрэдна ў суд без выканання парадку абскарджання (апратэставання) пастаноў, дзеянняў (бяздзейнасці) судовага выканаўцы, пастаноў, дзеянняў (бяздзейнасці) кіраўніка органа прымусовага выканання.
Згодна арт. 360-3 ГПК пастановы, дзеянні (бяздзейнасць) судовага выканаўцы, а таксама пастановы, дзеянні (бяздзейнасць) кіраўніка органа прымусовага выканання, звязаныя з непасрэдным выкананнем выканаўчых дакументаў, могуць быць абскарджаны (апратэставаны) у выпадку нязгоды з пастановамі кіраўніка органа прымусовага выканання або вышэйстаячага кіраўніка органа прымусовага выканання, вынесенымі па выніках разгляду скаргі (пратэсту) на такія пастановы, дзеянні (бяздзейнасць), пададзенай у парадку, устаноўленым заканадаўствам аб выканаўчым вытворчасці. Скарга (пратэст) можа быць пададзена на працягу дзесяці дзён з дня атрымання пастаноў кіраўніка органа прымусовага выканання, вынесеных па выніках разгляду скаргі (пратэсту) на пастанову, дзеянні
(бяздействие) судовага выканаўцы, кіраўніка органа прымусовага выканання, пададзенай у парадку, устаноўленым заканадаўствам аб выканаўчым вядзенні.Як паказвае вывучэнне спраў, няправільнае тлумачэнне тэрміну абскарджавання прынятага рашэння нямала прыводзіць да парушэння тэрмінаў падачы скаргаў ва ўстаноўленым парадку, што не спрыяе своечасоваму іх разгляду і руху выканаўчага вядзення.
Пропуск тэрміну для звароту ў суд без уважлівых прычын па абскарджанні пастановаў судовых выканаўцаў з'яўляецца падставай да адмовы ва задавальненні скаргі.
Згодна ч.1 арт. 360-4 ГПК скаргі (пратэсты) на пастановы, дзеянні (бяздействие) судовага выканаўцы, а таксама на пастановы, дзеянні (бяздействие) кіраўніка органа прымусовага выканання, звязаныя з непасрэдным выкананнем выканаўчых дакументаў, павінны адпавядаць патрабаванням, устаноўленым арт.109 і 110 гэтага Кодэкса.
У адпаведнасці з падп.4.2 п.2 прыкладання 13 да Падатковага кодэкса Рэспублікі Беларусь разгляд скаргі на пастановы, дзеянні (бяздействие) судовага выканаўцы абкладаецца дзяржаўнай пошлінай у памеры 1 базавай велічыні.
Справы прызначаюцца да слухання з выклікам бакоў выканаўчага вядзення, судовых выканаўцаў, кіраўнікоў органаў прымусовага выканання, пастановы, дзеянні (бяздействие) якіх абскарджуюцца.
Згодна ч. 2 арт. 360-5 ГПК неяўка названых асоб, паведамленых належным чынам аб часе і месцы разгляду скаргі, не з'яўляецца перашкодай для разгляду скаргі (пратэсту).
З разгледжаных судамі скаргаў на дзеянні судовых выканаўцаў больш за 50 % прызнаны абгрунтаванымі.
У выпадку задавальнення скаргаў з'яўляецца рознай судовая практыка спагнання дзяржпошліны: альбо непасрэдна з судовых выканаўцаў, альбо з галоўнага ўпраўлення юстыцыі Віцебскага аблвыканкама.
Рашэннем суда скарга К. на пастановы судовага выканаўцы аб вяртанні выканаўчых лістоў без узбуджэння выканаўчага вядзення прызнана абгрунтаванай і задаволена. З судовага выканаўцы ў
карысць К. спагнана ў пазыку дзяржпошліны 98 рублёў. Пракурорам прыняты пратэст на ўказанае рашэнне.Згодна з арт. 1 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб судовых выканаўцах» судовымі выканаўцамі з'яўляюцца асобы, якія займаюць пасады ў органах прымусовага выканання судовых пастаноў і іншых выканаўчых дакументаў і непасрэдна заняты ў адпаведнасці з службовымі абавязкамі выкананнем судовых пастаноў і іншых выканаўчых дакументаў.
Згодна з п. 9 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Аб некаторых пытаннях удасканалення арганізацыі выканання судовых пастаноў і іншых выканаўчых дакументаў» адказнасць за вынікі дзейнасці органаў прымусовага выканання нясуць Міністэрства юстыцыі і адпаведныя абласныя (Мінскі гарадскі) выканаўчыя камітэты.
Такім чынам, адказнасць за вынікі дзейнасці судовага выканаўцы аддзела прымусовага выканання ускладаецца на галоўнае ўпраўленне юстыцыі Віцебскага аблвыканкама.
Пастановы аб вяртанні выканаўчых дакументаў без узбуджэння выканаўчых вытворчасцей вынесены судовым выканаўцам у сувязі з ажыццяўленнем сваіх службовых абавязкаў.
Згодна з арт. 937 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь юрыдычная асоба альбо грамадзянін замяшчае шкоду, прычыненую яго работнікам пры выкананні сваіх працоўных (службовых, пасадавых) абавязкаў.
Так як дзеянні судовага выканаўцы звязаны з выкананнем працоўных абавязкаў, то пакрыццё выдаткаў, панесеных К. на аплату дзяржаўнай пошліны ў суме 98 рублёў, павінна быць ускладзена на галоўнае ўпраўленне юстыцыі Віцебскага аблвыканкама, якое не было прыцягнута да ўдзелу ў справе.
Вызначэннем судовай калегіі па грамадзянскіх справах Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь пратэст пракурора задаволены, рашэнне суда адменена. Справа накіравана на новае разгляд у суд першай інстанцыі. Пры новым разглядзе праведзены паварот выканання рашэння суда, з К. на карысць судовага выканаўцы спагнана 98 рублёў. З галоўнага ўпраўлення юстыцыі Віцебскага
аблвыканкама на карысць К. спагнана вяртанне дзяржаўнай пошліны ў суме 98 рублёў.
Старшы пракурор аддзела па наглядзе
за адпаведнасцю закону судовых
пастановаў па грамадзянскіх справах
пракуратуры вобласці
Марыя Духнова