Пракуратура супраць хатняга гвалту

Дамашняе гвалт — гэта не тое, што трэба хаваць, замаўчаць, трываць або пакутаваць ад яго. Тое, што адбылося адзін раз, з верагоднасцю паўторыцца ў будучыні. Адным з самых распаўсюджаных праяўленняў хатняга гвалту з'яўляецца здзек, які выяўляецца ў сістэматычным прычыненні фізічных або псіхічных пакут членам сваёй сям'і.

Адным з асноватворных напрамкаў нагляднай дзейнасці пракуратуры Рэспублікі Беларусь з'яўляецца забеспячэнне правоў і свабод грамадзян, абарона іх жыцця і здароўя ад супрацьпраўных замахаў.

Органамі пракуратуры Віцебскай вобласці бесперапынна ажыццяўляецца нагляд за выкананнем усімі суб'ектамі прафілактыкі заканадаўства, накіраванага на няўхільнае выкананне патрабаванняў Закона Рэспублікі Беларусь «Аб асновах дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў» ад 04.01.2014 № 122-З.

Акрамя ўнясення актаў пракурорскага рэагавання ў кампетэнтныя органы па выяўленых фактах парушэнняў названага заканадаўства, пракурорамі вобласці актыўна выкарыстоўваюцца прадастаўленыя крымінальна-працэсуальным заканадаўствам паўнамоцтвы па аднаўленні парушаных правоў і свабод грамадзян, пацярпелых ад хатняга гвалту, шляхам ініцыявання вядзення крымінальнага працэсу. Гэта значыць, шляхам узбуджэння крымінальных спраў у інтарэсах асоб, якія не здольныя па аб'ектыўных прычынах самастойна абараніць свае правы і законныя інтарэсы.

Усяго за 9 месяцаў 2020 года праваахоўнымі органамі ўзбуджана 205 крымінальных спраў прафілактычнай накіраванасці па артыкулах 153 «Наўмыснае прычыненне лёгкага цялеснага пашкоджання», 154 «Здзек», 186 «Пагроза забойствам, прычыненнем цяжкіх цялесных пашкоджанняў або знішчэннем маёмасці» Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь. З названых 205 спраў, толькі пракурорамі ўзбуджана 147.

 Пры гэтым, пракурорамі на стадыі дасудовага вытворчасці ўзбуджаюцца такія справы і без заявы пацярпелага. Такім чынам, пракуратурай рэалізуюцца асаблівыя паўнамоцтвы, прадастаўленыя артыкулам 26 Крымінальна-працэсуальнага кодэкса, калі дзеянні «хатняга дэбашыра» закранаюць істотныя інтарэсы дзяржавы і грамадства, здзейснены ў дачыненні да

лица, якое знаходзіцца ў залежнасці ад абвінавачанага, альбо па іншых прычынах не здольнага самастойна абараняць свае правы і законныя інтарэсы.

Так, пракурорам аднаго з раёнаў вобласці ўзбуджана крымінальная справа па арт. 153 КК у дачыненні да раней судзімага грамадзяніна, які ў студзені 2020 года, будучы ў стане алкагольнага ап'янення, падчас сваркі, наўмысна ўдарыў па галаве сваю маці, прычыніўшы ёй лёгкія цялесныя пашкоджанні. Прыгаворам суда названы грамадзянін асуджаны да пакарання ў выглядзе 2 месяцаў арышту.

Па ўзбуджанай пракурорам раёна крымінальнай справе па арт. 153 КК у дачыненні да абвінавачанага, які ўдарыў сваю жонку падчас сваркі, прыгаворам суда прызначана пакаранне ў выглядзе штрафу ў памеры 52 базавых велічынь, з прымяненнем прымусовага лячэння ад алкагалізму. Такія прыклады не адзінкавыя.

Як паказвае практыка, у выпадках, калі грамадзяне становяцца ахвярамі катаванняў, якія сумесна пражываюць пад адным дахам, сітуацыю абцяжарвае дасведчанасць суседзяў, сяброў і калег пацярпелых аб іх збіцці і непаведамленні аб гэтым у кампетэнтныя органы.

На жаль, па нейкай прычыне многія лічаць, што няма нічога страшнага ў збіцці мужчынам сваёй сужыцелькі, жонкі, бацькі ці дзяцей, спасылаючыся на абсурдныя прычыны накшталт «б'е – значыць любіць», «жыцця вучыць», «сама, мусіць, вінаватая». І гэта адна з самых важных праблем хатняга гвалту – папушчальніцкае стаўленне ў грамадстве да гэтых фактаў. Скараціць гэту праблему нашага сацыуму можна толькі шляхам грамадскага асуджэння асоб, якія здзяйсняюць хатні гвалт, і неадкладным паведамленнем у праваахоўныя органы аб вядомых фактах хатняга гвалту. Бо асобы, якія падвергліся гвалту ў сям'і, часта па аб'ектыўных і суб'ектыўных прычынах не могуць самастойна звярнуцца па дапамогу.

Калі вы, вашы знаёмыя ці блізкія сталі ахвярай хатняга гвалту, альбо вам вядома аб падобных фактах, то неадкладна паведаміце аб гэтым у міліцыю па нумары «102».

Начальнік аддзела па наглядзе за дазнаннем
і аператыўна-вышуковай дзейнасцю
пракуратуры вобласці
Васіль Парусаў