Праца праваахоўных органаў па процідзеянні хатняму гвалту

Дамашняе насілле, злачынствы, што здзяйсняюцца на глебе сямейна-бытавых адносін, уяўляе сур'ёзную пагрозу жыццю і здароўю грамадзян, нармальнаму ўкладу пражывання ў сям'і. Гэтая катэгорыя злачынстваў з'яўляецца адной з самых латэнтных, схаваных ад навакольных. Аб гвалце ў сям'і, як правіла, становіцца вядома ўжо тады, калі наступілі цяжкія наступствы, якія схаваць ад навакольных не ўяўляецца магчымым. Разам з тым, адной з найважнейшых задач з'яўляецца спыненне дзеянняў агрэсара да таго, як наступіць непапраўнае – калецтва, смерць блізкага.

Органамі пракуратуры Віцебскай вобласці бесперапынна ажыццяўляецца нагляд за выкананнем усімі суб'ектамі прафілактыкі заканадаўства, накіраванага на неўхільнае выкананне патрабаванняў Закона Рэспублікі Беларусь «Аб асновах дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў» ад 04.01.2014 № 122-З.

Акрамя унясення актаў пракурорскага рэагавання ў кампетэнтныя органы, па выяўляемых фактах парушэнняў названага заканадаўства, пракурорамі вобласці актыўна выкарыстоўваюцца прадастаўленыя крымінальна-працэсуальным заканадаўствам паўнамоцтвы па аднаўленні парушаных правоў і свабод грамадзян, пацярпелых ад дамашняга гвалту, шляхам ініцыявання вядзення крымінальнага працэсу. Гэта значыць, шляхам узбуджэння крымінальных спраў прэвентыўнага характару ў інтарэсах асоб, не здольных па аб'ектыўных прычынах самастойна абараніць свае правы і законныя інтарэсы.

Да ведама, з усіх 256 крымінальных спраў, узбуджаных у 2020 годзе праваахоўнымі органамі Віцебскай вобласці па злачынствах, прадугледжаных артыкуламі 153 (наўмыснае прычыненне лёгкага цялеснага пашкоджання), 154 (катаванне), 186 (пагроза забойствам, прычыненнем цяжкіх цялесных пашкоджанняў або знішчэннем маёмасці) Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь – 197 з іх здзейснены непасрэдна ў сферы сямейна-бытавых адносін. Пры гэтым, больш за палову названых спраў узбуджаны асабіста пракурорамі гарадоў і раёнаў.

Варта адзначыць, што пракуроры, на стадыі дасудовага вытворчасці, у адпаведнасці з нормамі артыкула 26 Крымінальна-працэсуальнага кодэкса маюць права ўзбуджаць такія справы

і без заявы пацярпелага, калі супрацьпраўныя дзеянні «дамашняга дэбашыра» закранаюць істотныя інтарэсы дзяржавы і грамадства, здзейснены ў дачыненні да асобы, якая знаходзіцца ў залежнасці ад абвінавачанага, альбо па іншых прычынах не здольна самастойна абараняць свае правы і законныя інтарэсы. Спыненне расследавання па такіх справах за прымірэннем з пацярпелым не дапускаецца.

Так, пракурорам аднаго з раёнаў вобласці ўзбуджана крымінальная справа па арт. 154 КК у дачыненні да бацькі, які «перастараўся» у выхаванні свайго малалетняга дзіцяці, прычыніў яму рукамі і рамянём кровападцёкі твару, перадплечча, пэндзля, локцевага сустава, шыі, верхняй паловы грудной клеткі, ягадзічнай вобласці, а таксама драпіны задняй паверхні сцягна.

Прыгаворам суда за такое выхаванне абвінавачанаму прызначана пакаранне ў выглядзе 1 года пазбаўлення свабоды з умоўным непрымяненнем пакарання на працягу 1 года, калі ён не звершыць новае злачынства. Суд адначасова абавязаў абвінавачанага выканаць грамадска карысныя работы ў аб'ёме 60 гадзін.

Пракурорам іншага рэгіёна ўзбуджалася крымінальная справа па арт. 153 Крымінальнага кодэкса ў дачыненні да грамадзяніна Ш., які летам 2020 года, будучы ў стане алкагольнага ап'янення, знаходзячыся па месцы жыхарства ў ходзе раптоўна ўзніклай сваркі на глебе ўжывання алкаголю, прымяняючы фізічную сілу, пагражаў сваёй сужыцельніцы забойствам.

Прыгаворам суда абвінавачанаму прызначана пакаранне ў выглядзе 1 года пазбаўлення свабоды з умоўным непрымяненнем пакарання на працягу 1 года 6 месяцаў, калі ён не звершыць новае злачынства. Суд адначасова абавязаў абвінавачанага выканаць грамадска карысныя работы ў аб'ёме 120 гадзін.

Як паказвае практыка, у выпадках, калі грамадзяне становяцца ахвярамі катавальнікаў, якія сумесна пражываюць пад адным дахам, сітуацыю абцяжарвае дасведчанасць суседзяў, сяброў і калег пацярпелых аб іх збіцці і непаведамленні аб гэтым у кампетэнтныя органы.

Калі вы, вашы знаёмыя або блізкія сталi ахвярай дамашняга гвалту, альбо вам вядома аб падобных фактах, то незабаронна паведаміце аб гэтым у міліцыю па нумары «102».

Начальнік аддзела па наглядзе за дазнаннем
і аператыўна-вышуковай дзейнасцю
пракуратуры вобласці
Васіль Парусаў