Вынікі работы па процідзеянні карупцыі ў Віцебскай вобласці ў 2015 годзе
У адпаведнасці з дзеючым Парадам фарміравання звестак аб карупцыйных злачынствах у Віцебскай вобласці за 12 месяцаў 2015 г. улічана 177 карупцыйных злачынстваў, што на 2 злачынствы менш чым у 2014 годзе.
Удзельная вага карупцыйных злачынстваў у агульнай колькасці зарэгістраваных па вобласці злачынстваў складае 1,56 % (па рэспубліцы ў цэлым – 1,65 %). У складзе карупцыйнай злачыннасці пераважаюць факты хабарніцтва і крадзяжоў шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі.
Найбольшая колькасць злачынстваў гэтай катэгорыі зарэгістравана ў г. Віцебску (52), г. Наваполацку (33), Аршанскім раёне і г. Орша (30).
Па галінах і сферах дзейнасці найбольшая колькасць карупцыйных злачынстваў у аналізуемым перыядзе зарэгістравана ў галіне аховы здароўя – 34, у сферы транспарту - 23, у галіне сельскагаспадарчай вытворчасці, у сферы гандлю – па 20 злачынстваў аналізуемай катэгорыі. 5 карупцыйных злачынстваў здзейснена работнікамі мясцовых органаў улады, 2 злачынствы – супрацоўнікамі праваахоўных органаў.
Па ўлічаных у вобласці карупцыйных злачынствах устаноўлена матэрыяльная шкода на агульную суму 4,7 млрд. руб., з якіх пакрыта 1,8 млрд. рублёў, накладзены арышт на маёмасць на агульную суму 2,4 млрд. рублёў.
Усяго за здзяйсненне карупцыйных злачынстваў у мінулым годзе ў вобласці да адказнасці прыцягнута 85 асоб. У тым ліку да адказнасці прыцягнута: 2 прадстаўнікі ўлады, 3 службовыя асобы, якія займалі адказнае становішча, 34 асобы, якія займалі пасады, звязаныя з выкананнем арганізацыйна-распарадчых функцый (у тым ліку 13 кіраўнікоў юрыдычных асоб).
Так, у 2015 годзе асуджаны за атрыманне хабараў начальнік інспекцыі дзяржтэхнадзору г. Віцебска, службовыя асобы палігона ТБО КУП «Аршанская спецаўтабаза», УА «Віцебскі вучэбна-курсавы камбінат падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў», РУСП «Белтэхагляд», Пастаўскага БАРР, выкладчыкі УА «Віцебскі дзяржаўны індустрыяльна-педагагічны каледж», аб'яднанай арганізацыйнай структуры рэспубліканскага грамадскага аб'яднання «Д асааф», урачы паліклінікі № 2 г. Віцебска, паліклінікі № 1 УЗ Наваполацкай ЦГБ.
Аналіз прычын і ўмоў, што здзяйсняюцца карупцыйных правапарушэнняў, паказвае, што найбольш распаўсюджанымі прычынамі іх здзяйснення застаюцца карыслівыя матывы - імкненне службовых асоб да асабістага ўзбагачэння, незаконнага атрымання матэрыяльных каштоўнасцей, а таксама жаданне службовых асоб схаваць недахопы і ўпушчэнні ў працы, пазбегнуць матэрыяльнай і дысцыплінарнай адказнасці, стварыць бачнасць эканамічнага дабрабыту, выканаць даведзеныя паказчыкі ў працы і г.п. Шмат у чым спрыяюць здзяйсненню злачынстваў і нізкі ўзровень працоўнай і вытворчай дысцыпліны ў арганізацыях, адсутнасць належнай сістэмы кантролю кіраўнікоў за службовай дзейнасцю падпарадкаваных супрацоўнікаў.
За 2015 год органамі пракуратуры вобласці праведзена 129 праверак па пытаннях выканання антыкарупцыйнага заканадаўства. Па выніках нагляду за
у выніку выканання закана¬даўства аб барацьбе з карупцыяй узбуджана 19 крымінальных спраў, унесена 419 актаў нагляду, па патрабаванні пракурораў да розных відаў ад¬казнасці прыцягнута 344 чалавекі, ва пазасудовым парадку ўжо ўжо пакрыта шкода на агульную суму больш за 254 млн. рублёў.
Праверкі па названых вышэй пытаннях праводзіліся ў арганізацыях гандлю і грамадскага харчавання, на шэрагу прадпрыемстваў, якія ўваходзяць у сістэму дзяржаўнага аб'яднання «Віцебскі канцэрн «Мяса-малочныя прадукты», на Віцебскім абласным камунальным унітарным прадпрыемстве па будаўніцтве і эксплуатацыі меліярацыйных і водагаспадарчых сістэм «Віцебскмеліяводгас» і яго даччыных прадпрыемствах, у тэрытарыяльных камунальных унітарных прадпрыемствах, якія ўваходзяць у сістэму КУП «УКС Віцебскага аблвыканкама», у ДУ «Віцебская абласная філармонія», ДУ «Віцебская абласная дзяржаўная інспекцыя па насенняводстве, каранціне і абароне раслін», тэрытарыяльных дзяржаўных установах гігіены і эпідэміялогіі, тэрытарыяльных органах інспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя, арганізацыях, падпарадкаваных Міністэрству транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь, структурных падраздзяленнях мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў.
Вынікі нагляднай работы на дадзеным напрамку сведчаць аб тым, што дзейнасць дзяржаўных органаў і арганізацый па барацьбе з карупцыяй недастатковая.
У прыватнасці, распаўсюджаны парушэнні ў частцы арганізацыі работы па проці¬дзеянні карупцыі, забеспячэнні захаванасці ўласнасці дзяржаўных прадпрыемстваў, прадпрыемстваў са значнай доляй дзяржавы ва ўстаўным фондзе, рацыянальным выкарыстанні асноўных і абаротных сродкаў. Дана дадзены момант не забяспечаны належны фінансавы кантроль за асобамі, абавязанымі дэклараваць свае даходы і маёмасць.
Адсутнічае эфектыўны кантроль за выкананнем прававых забарон, устаноўленых у мэтах размежавання службовых (працоўных) абавязкаў і асабістых, групавых і іншых пазаслужбовых інтарэсаў дзяржаўных службовых і прыраўнаваных да іх асоб.
У тым ліку, пракуратурай г. Наваполацка пры правядзенні планавай праверкі ААТ «Наваполацкліфт» устаноўлена, што начальнік участка дадзенага прадпрыемства пры прызначэнні на ўказаную пасаду (10.12.2012) даў абавязацельства аб выкананні абмежаванняў, прадугледжаных арт. 17 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб барацьбе з карупцыяй». Пры гэтым апошні з 09.02.2011 зарэгістраваны ў Адзіным дзяржаўным рэгістры юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў у якасці індывідуальнага прадпрымальніка і складаецца на ўліку ў ІМПН па г. Наваполацку, з'яўляючыся плацельшчыкам падаткаў з прымяненнем спрошчанай сістэмы падаткаабкладання.
У мэтах ухілення адзначаных недахопаў у арганізацыі работы па папярэджанні карупцыі пракуратурай г. Наваполацка ўнесена адпаведнае прадстаўленне, па патрабаванні пракуратуры начальнік участка прыцягнуты да дысцыплінарнай і адміністрацыйнай адказнасці (ч. 3 арт. 12.7 КоАП Рэспублікі Беларусь).
Пры ўсталяванні фактаў карупцыйных правапарушэнняў органамі пракуратуры прымаюцца меры па аднаўленні правоў, свабод і законных інтарэсаў фізічных і юрыдычных асоб, ліквідацыі іншых шкодных наступстваў.
Участнасці, органамі пракуратуры вобласці ў мінулым годзе прынесены пратэсты на фіктыўныя рашэнні аб адчужэнні маёмасці прадпрыемстваў са значнай доляй дзяржавы ва ўстаўным фондзе.
Так, пракурорам Гарадоцкага раёна ў лістападзе 2015 г. апратэставана шэраг рашэнняў агульнага сходу акцыянераў ААТ «Гарадоцкі райаграпрамснаб» (больш за 99 % акцый знаходзіцца ў уласнасці раёна) аб продажы жылых памяшканняў прадпрыемства, пабудаваных з прыцягненнем льготных крэдытаў ААТ «Белаграпрамбанк» работнікам дадзенага прадпрыемства. Падставай для прынясення пратэстаў з'явілася парушэнне парадку прыняцця падобных рашэнняў, а таксама няправільны разлік сумы, якая падлягае выплаце за жылыя памяшканні. У выніку падобнай ацэнкі агульная розніца ў кошце адчужанай маёмасці склала больш за 400 млн. рублёў.
Практыка пракурорскага нагляду ў сферы закупак паказвае, што пры закупках тавараў (работ, паслуг) па-ранейшаму маюць месца выпадкі невыканання ўстаноўленых працэдур закупак, неефектыўнае і няэканомнае расходаванне бюджэтных грашовых сродкаў, дапускаюцца парушэнні, звязаныя з пытаннямі планавання дзяржаўных закупак, размяшчэннем інфармацыі аб правядзенні закупак, парушэнні парадку правядзення канкрэтных працэдур закупак, пасяджэнняў конкурсных камісій, маюцца недахопы ў афармленні дакументаў аб закупках.
Распаўсюджанымі правапарушэннямі, якія ствараюць умовы для карупцыі, з'яўляюцца прыняцце лакальных актаў, якія вызначаюць парадак правядзення працэдур закупак у дзяржаўных органах і арганізацыях, якія змяшчаюць палажэнні, што не адпавядаюць дзеючаму заканадаўству ва ўказанай сферы і пагаршаюць правы патэнцыйных удзельнікаў працэдур закупак.
Да
у прыкладзе, у сакавіку-красавіку бягучага года арганізаваны і праведзены маніторынг захавання патрабаванняў заканадаўства аб дзяржаўных закупках у частцы своечасовага размяшчэння гадавых планаў закупак, а таксама змяненняў і дапаўненняў да іх. Праведзенымі праверкамі парушэнні патрабаванняў арт. 18 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўных закупках тавараў (работ, паслуг)», п. 10 Палажэння аб парадку размяшчэння інфармацыі аб дзяржаўных закупках і актаў заканадаўства аб дзяржаўных закупках на афіцыйным сайце, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 22.08.2012 № 778, устаноўлены ў Браслаўскім, Віцебскім, Верхнядзвінскім, Глыбоцкім, Гарадоцкім, Докшыцкім, Дубровенскім, Лепельскім, Мёрскім, Аршанскім, Полацкім, Росанскім, Талачынскім, Ушацкім, Чашніцкім, Шаркаўшчынскім і Шумілінскім раёнах.
Усяго у сферы закупак за 2015 год праведзена 61 праверка, унесена 155 актаў нагляду. Па патрабаванню пракурораў да розных відаў адказнасці прыцягнута 136 службовых асоб.
Органамі пракуратуры Віцебскай вобласці і ў далейшым будзе праводзіцца праца, накіраваная на сістэмнае процідзеянне карупцыі, устраненне прычын і умоў, якія спрыяюць карупцыйным праявам.
Аддзел пракуратуры
Віцебскай вобласці
па барацьбе з карупцыяй
і арганізаванай злачыннасцю