Галоўнае ўпраўленне юстыцыі Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта:
· ажыццяўляе дзяржаўную рэгістрацыю камерцыйных арганізацый з удзелам замежных і міжнародных арганізацый, мясцовых грамадскіх аб'яднанняў, мясцовых фондаў, арганізацыйных структур рэспубліканскіх дзяржаўна-грамадскіх аб'яднанняў;
· фарміруе і вядзе тэрытарыяльную частку Адзінага дзяржаўнага рэгістру юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў;
· ажыццяўляе дзяржаўную рэгістрацыю, пастаноўку на ўлік арганізацыйных структур палітычных партый, прафесійных саюзаў, іншых грамадскіх аб'яднанняў.
Дзяржаўная рэгістрацыя юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў на тэрыторыі Віцебскай вобласці, за выключэннем камерцыйных арганізацый з удзелам замежных і міжнародных арганізацый, ажыццяўляецца раённымі (Наваполацкім гарадскім) выканаўчымі камітэтамі, адміністрацыямі раёнаў г. Віцебска па месцы знаходжання юрыдычнай асобы і па месцы жыхарства індывідуальнага прадпрымальніка.
Віцебскі абласны выканаўчы камітэт прымае рашэнні аб адкрыцці прадстаўніцтваў замежных юрыдычных асоб і іншых арганізацый, зарэгістраваных ва ўстаноўленым парадку ў замежнай дзяржаве, і філіялаў замежных юрыдычных асоб, месцам знаходжання якіх з'яўляецца тэрыторыя Віцебскай вобласці.
Асноўныя напрамкі работы па юрыдычнай экспертызе:
- ажыццяўленне абавязковай юрыдычнай экспертызы рашэнняў раённых, гарадскіх Саветаў дэпутатаў, раённых, гарадскіх выканаўчых камітэтаў Віцебскай вобласці;
- падрыхтоўка заключэнняў, якія змяшчаюць абгрунтаваны вывад аб адпаведнасці нарматыўнага прававога акта ўстаноўленым заканадаўствам патрабаванням і дапушчальнасці яго ўключэння ў Нацыянальны рэестр прававых актаў Рэспублікі Беларусь, і заключэнняў, якія змяшчаюць абгрунтаваны вывад аб неадпаведнасці нарматыўнага прававога акта ўстаноўленым заканадаўствам патрабаванням і недапушчальнасці яго ўключэння ў Нацыянальны рэестр прававых актаў Рэспублікі Беларусь;
- перадача нарматыўных прававых актаў, якія прайшлі абавязковую юрыдычную экспертызу і атрымалі заключэнне, якое змяшчае абгрунтаваны вывад аб адпаведнасці нарматыўнага прававога акта ўстаноўленым заканадаўствам патрабаванням і дапушчальнасці яго ўключэння ў Нацыянальны рэестр прававых актаў Рэспублікі Беларусь, у Нацыянальны цэнтр заканадаўства і прававой інфармацыі Рэспублікі Беларусь;
- правядзенне праверак выканання ў мясцовых Саветах дэпутатаў, выканаўчых і распарадчых органах базавага тэрытарыяльнага ўзроўню ўстаноўленага парадку падрыхтоўкі, прыняцця (выдання), уліку, накіравання на абавязковую юрыдычную экспертызу, правамернасці прымянення іх нарматыўных прававых актаў, якія не прайшлі абавязковую юрыдычную экспертызу;
- аказанне метадалагічнай дапамогі мясцовым Саветам дэпутатаў, выканаўчым і распарадчым органам базавага тэрытарыяльнага ўзроўню.
На тэрыторыі Віцебскай вобласці дзейнічаюць 46 нарматворчых органаў (23 рай(гар)саветы, 23 рай(гар)выканкамы).
Праведзены праверкі захавання ўстаноўленага парадку падрыхтоўкі, прыняцця (выдачы), уліку, накіравання на абавязковую юрыдычную экспертызу, правамернасці прымянення нарматыўных прававых актаў, якія не прайшлі абавязковую юрыдычную экспертызу, у 14 нарматворчых органах рэгіёна. Асноўным парушэннем, якое выяўляецца падчас праведзеных праверак, з'яўляецца тое, што нарматворчымі органамі не накіроўваюцца для правядзення абавязковай юрыдычнай экспертызы рашэнні, якія ўтрымліваюць прыкметы нарматыўных прававых актаў і, у адпаведнасці з заканадаўствам, падлягаюць абавязковай юрыдычнай экспертызе.
Сістэматычна з супрацоўнікамі нарматворчых органаў праводзяцца метадычныя заняткі па найбольш праблемных пытаннях, якія ўзнікаюць пры падрыхтоўцы, прыняцці і накіраванні на абавязковую юрыдычную экспертызу нарматыўных прававых актаў.
У 2025 годзе дзяржаўнымі архівамі Віцебскай вобласці праведзена наступная работа па камплектаванні, забеспячэнні захаванасці і выкарыстанні дакументаў.
Дзяржаўныя архівы вобласці закартонавалі 62 132 адз.хр.
У дзяржaрхівы паступіла 27 246 адз.хр. кіраўніцкай дакументацыі ад арганізацый.
Экспертнымі органамі галоўнага ўпраўлення юстыцыі і дзяржаўных архіваў зацверджаны вопісы на кіраўніцкую дакументацыю ў колькасці 20 035 адз.хр.
Дзяржaрхівы вобласці выканалі 7 577 запытаў сацыяльна-прававога характару, заяў грамадзян аб ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур.
Стварэнне фонда карыстання на дакументы на папяровай аснове шляхам алічбоўкі складае 442 298 электронных старонак.
Арганізаваны 34 выставы дакументаў, з іх 17 на стэндах і 17 віртуальных. На старонках перыядычных выданняў апублікавана 59 артыкулаў, якія падрыхтавалі супрацоўнікі дзяржаўных архіваў.
Спецыялісты Дзяржaрхіва Віцебскай вобласці прынялі ўдзел у 38 тэлеперадачах.
У рамках акцыі «Архівы–школе» праведзена 206 мерапрыемстваў (аглядныя і тэматычныя экскурсіі, архіўныя ўрокі, лекцыі, семінары-практыкумы).
Дзяржaрхіў Віцебскай вобласці падрыхтаваў зборнік матэрыялаў тэматычных гасціных «Архіважна: гісторыя Віцебшчыны ў асобах», сумесна з адміністрацыяй раёна і Беларускім дзяржаўным архівам кінафотафонадакументаў – выданне «Тут мінулае не сыходзіць, а становіцца фундаментам», да 85-годдзя Чыгуначнага раёна г. Віцебска.
- WEBАддзелы ЗАГС Віцебскай вобласці
У Віцебскай вобласці рэгістрацыю актаў грамадзянскага стану ажыццяўляюць 26 аддзелаў запісу актаў грамадзянскага стану гарадскіх, раённых выканаўчых камітэтаў, адміністрацый раёнаў горада Віцебска (далей – аддзелы ЗАГС) і 194 гарадскіх (гарадоў раённага падпарадкавання), пасёлкавых, сельскіх выканаўчых камітэтаў (далей – органы ЗАГС).
Галоўнае ўпраўленне юстыцыі Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта ў сферы рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану:
ажыццяўляе метадычнае кіраўніцтва дзейнасцю органаў ЗАГС па рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану;
праводзіць праверкі дзейнасці органаў ЗАГС па рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану;
ажыццяўляе кантроль за правядзеннем аддзеламі запісу ЗАГС праверак дзейнасці гарадскіх (гарадоў раённага падпарадкавання), пасёлкавых, сельскіх выканаўчых камітэтаў па рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану;
удзельнічаюць у рабоце атэстацыйных камісій пры правядзенні атэстацыі кіраўнікоў аддзелаў ЗАГС.
Аб рабоце органаў ЗАГС
Галоўным упраўленнем юстыцыі Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта за 2025 год:
разгледжана 498 матэрыялаў аб змене прозвішча, уласнага імя, імя па бацьку, па якіх выносяцца рашэнні аб дазволе або аб адмове ў дазволе змены (адмова можа быць вынесена ў сувязі з адсутнасцю ўважлівай прычыны, падстаў для змены, дакументаў, якія пацвярджаюць матывы для змены, неабгрунтаванасцю довадаў заяўнікаў, наяўнасцю непагашанай і незнятай судзімасці);
узгоднена выдача 154 даведак, якія змяшчаюць звесткі з актаў грамадзянскага стану, паведамленняў аб адсутнасці актаў грамадзянскага стану;
праверана дзейнасць 16 органаў ЗАГС.
Аддзелы ЗАГС ажыццяўляюць рэгістрацыю актаў грамадзянскага стану, ставяць у пасведчанні асобы адзнакі аб рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану, у тым ліку на падставе дакументаў, выдадзеных кампетэнтнымі органамі замежных дзяржаў, аб скасаванні шлюбу і пазбаўленні бацькоўскіх правоў.
У 2025 годзе органамі ЗАГС Віцебскай вобласці прынята звыш 71 тысячы заяў на ажыццяўленне адміністрацыйных працэдур.
У органах ЗАГС арганізуюцца і праводзяцца ва ўрачыстай абстаноўцы рэгістрацыі заключэння шлюбу, нараджэння, у тым ліку па індывідуальных сцэнарыях, распрацаваных з улікам пажаданняў грамадзян, з элементамі беларускіх народных традыцый.
Органы ЗАГС ажыццяўляюць выязныя рэгістрацыі заключэння шлюбу, праводзяць юбілейныя цырымоніі (сярэбраныя, залатыя, рубінавыя, жамчужныя, каралавыя, ружовыя, фарфоравыя, сапфіравыя, крыштальныя, брыльянтавыя, драўляныя, смарагдавыя, жалезныя і інш.).
Першыя экзэмпляры запісаў актаў грамадзянскага стану знаходзяцца на захоўванні ў аддзелах ЗАГС, фонд якіх штогод павялічваецца.
Аддзелы ЗАГС на падставе наяўных на захоўванні запісаў актаў грамадзянскага стану выдаюць грамадзянам паўторныя пасведчанні аб рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану, даведкі, якія змяшчаюць звесткі з запісаў актаў грамадзянскага стану, аб запісе акта грамадзянскага стану, аб адсутнасці запісаў актаў аб заключэнні шлюбу, паведамленні аб адсутнасці запісаў актаў грамадзянскага стану.
Работнікамі органаў ЗАГС вобласці на пастаяннай аснове праводзіцца работа па тлумачэнні насельніцтву заканадаўства, у тым ліку ў сродках масавай інфармацыі (друку, радыё, тэлебачанні) і на Інтэрнэт-рэсурсах.
Арганізуюцца і праводзяцца розныя конкурсы, акцыі, мерапрыемствы, прымеркаваныя да знамянальных дат (Дня Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь, Дня сям'і, Дня моладзі, Дня маці, Дня бацькі, Міжнароднага дня абароны дзяцей, Сусветнага дня дзіцяці, Дня горада, Дня юрыста і інш.), наведваюцца шматдзетныя, прыёмныя сем'і, дамы сямейнага тыпу.
Аддзелы ЗАГС вобласці практыкуюць правядзенне урачыстых рэгістрацый заключэння шлюбу і ўшанаванне сямейных пар, якія святкуюць юбілейныя даты сумеснай жыцця, на цэнтральных плошчах раённых цэнтраў у рамках святкавання Дня горада.
Карыстаюцца папулярнасцю сустрэчы за «круглымі сталамі» з навучэнцамі ўстаноў адукацыі, у якіх прымаюць удзел псіхолагі, работнікі ўстаноў аховы здароўя, педагогі і інш.
- WEBНатарыяльныя канторы Віцебскай вобласці WEBАб рабоце органаў натарыята
На тэрыторыі Віцебскай вобласці ажыццяўляюць дзейнасць 33 натарыяльныя канторы.
Усе натарыусы Віцебскай натарыяльнай акругі з'яўляюцца членамі Беларускай натарыяльнай палаты.
Для арганізацыі натарыяльнага абслугоўвання грамадзян і юрыдычных асоб на тэрыторыі Віцебскай вобласці створана арганізацыйная структура Беларускай натарыяльнай палаты – Віцебская абласная натарыяльная палата (адрас: г. Віцебск, вул. Марка Шагала, 4).
Паўнамоцтвы галоўных упраўленняў юстыцыі вызначаны ў артыкуле 22 Закона Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2004 г. № 305-З «Аб натарыяце і натарыяльнай дзейнасці» (далей – Закон), у прыватнасці галоўныя ўпраўленні юстыцыі:
· ажыццяўляюць кантроль за выкананнем натарыусамі, арганізацыйнымі структурамі Беларускай натарыяльнай палаты заканадаўства аб натарыяце;
· каардынуюць дзейнасць па выкананні заканадаўства аб натарыяце ўпаўнаважанымі службовымі асобамі, аказваюць ім метадычную дапамогу і распрацоўваюць меры, накіраваныя на ўдасканаленне правапрымяняльнай практыкі;
· рэгістраруюць натарыяльныя канторы ў парадку, устаноўленым Міністэрствам юстыцыі;
· па ўзгадненні з тэрытарыяльнай натарыяльнай палатай прымаюць меры па каардынацыі дзейнасці натарыусаў, якія ажыццяўляюць натарыяльную дзейнасць у межах адной натарыяльнай акругі, у тым ліку размяркоўваюць паміж імі абавязкі па афармленні спадчынных правоў пасля асобных катэгорый спадарожнікаў, месца адкрыцця спадчыны якіх знаходзіцца ў гэтай натарыяльнай акрузе;
· па ўзгадненні з тэрытарыяльнай натарыяльнай палатай вызначаюць натарыуса, якому перадаецца вядзенне адкрытай спадчыннай справы, у выпадку паступлення ад усіх прыняўшых спадчыну спадчыннікаў заявы (заяў) аб замене натарыуса;
· атрымліваюць ад тэрытарыяльных натарыяльных палат, натарыусаў звесткі і (або) дакументы, неабходныя для ажыццяўлення прадугледжаных заканадаўчымі актамі паўнамоцтваў, пры ўмове захавання натарыяльнай таямніцы;
· па ўзгадненні з тэрытарыяльнай натарыяльнай палатай зацвярджаюць парадак перадачы дакументаў у натарыяльны архіў альбо іншаму натарыусу ў выпадках, указаных у частцы другой пункта 2 артыкула 16, частках першай і чацвёртай пункта 7 артыкула 17 Закона;
· удзельнічаюць у распрацоўцы праектаў нарматыўных прававых актаў у галіне рэгулявання натарыяльнай дзейнасці;
· садзейнічаюць тэрытарыяльным натарыяльным палатам у інфармацыйна-прававым забеспячэнні дзейнасці натарыусаў, правядзенні мерапрыемстваў па павышэнні кваліфікацыі натарыусаў;
· ажыццяўляюць у адпаведнасці з Законам і іншымі актамі заканадаўства іншыя паўнамоцтвы, звязаныя з рэгуляваннем натарыяльнай дзейнасці.
У Віцебскай вобласці ажыццяўляюць дзейнасць органы прымусовага выканання ў наступным складзе: упраўленне прымусовага выканання галоўнага ўпраўлення юстыцыі Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта і 20 тэрытарыяльных аддзелаў прымусовага выканання (далей – аддзелы).
З 20 тэрытарыяльных аддзелаў створана і функцыянуе тры міжраённыя аддзелы прымусовага выканання:
Полацкі міжраённы аддзел з юрысдыкцыяй у межах г. Полацка, Полацкага і Расонскага раёнаў Віцебскай вобласці;
Глыбокскі міжраённы аддзел з юрысдыкцыяй у межах Глыбокскага, Докшыцкага, Ушацкага і Шаркаўшчынскага раёнаў Віцебскай вобласці;
Верхнядзвінскі міжраённы аддзел з юрысдыкцыяй у межах Верхнядзвінскага і Міёрскага раёнаў Віцебскай вобласці.
Задачамі выканаўчага вядзення з'яўляюцца аднаўленне парушаных правоў і законных інтарэсаў грамадзян, у тым ліку індывідуальных прадпрымальнікаў, юрыдычных асоб, арганізацый, якія не з'яўляюцца юрыдычнымі асобамі, захаванне і ахова інтарэсаў дзяржавы праз правільнае, поўнае і своечасовае выкананне выканаўчых дакументаў.
Судовымі выканаўцамі на пастаяннай аснове вядзецца тлумачальная работа сярод насельніцтва па пытаннях прымусовага выканання выканаўчых дакументаў, у тым ліку аб прыняцці мер забеспячэння ў дачыненні да даўжнікоў, якія ўхіляюцца ад пагашэння запазычанасці.
Абскарджанне пастаноў, дзеянняў (бяздзейнасці) судовага выканаўцы дапускаецца ва ўнесудовым і судовым парадку, што ўрэгулявана главой 12 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб выканаўчым вядзенні».