У Будапешце абмеркавалі праблемныя пытанні карупцыйных праяў

У мерапрыемстве, якое з'яўляецца неад'емнай часткай праекта «Барацьба з карупцыяй і легалізацыяй («адмываннем») грошай. Садзейнічанне належнаму дзяржаўнаму кіраванню», прынялі ўдзел прадстаўнікі Германіі, Арменіі, Азербайджана, Грузіі, Малдовы, Украіны, Ірландыі, Чэхіі, Рэспублікі Беларусь.

У ходзе семінара юрысты падзяліліся нацыянальнымі напрацоўкамі ў частцы замацавання на заканадаўчым узроўні механізмаў процідзеяння карупцыйным праявам, абмеркавалі актуальныя пытанні прымянення на практыцы палажэнняў антыкарупцыйнага заканадаўства.

Беларусь прадстаўлялі старшы пракурор упраўлення Генеральнай пракуратуры Бароўскі А.Г., начальнік аддзела Міністэрства па падатках і зборах Кавалеўскі А.В. і начальнік аддзела пракуратуры Віцебскай вобласці Лапкоўскі Е.А., якія у сваіх выступленнях, у прыватнасці, адзначылі, што карупцыя ў нашай краіне прызнана адной з пагроз нацыянальнай бяспецы дзяржавы, у сувязі з чым усе суб'екты улады і грамадзянскай супольнасці нацэлены на эфектыўнае процідзеянне гэтаму з'яве.

У рэспубліцы сфарміравана збалансаваная сістэма барацьбы з карупцыяй на ўсіх кіраўніцкіх узроўнях і ў галінах эканамічнай дзейнасці, якая грунтуецца на нацыянальнай мадэлі развіцця дзяржавы і адпавядае міжнародным стандартам.

Прававое рэгуляванне дзейнасці па барацьбе з карупцыяй у цяперашні час грунтуецца на Канстытуцыі, шэрагу актаў заканадаўства, а таксама міжнародных дагаворах. Так, антыкарупцыйныя нормы прадугледжаны ў Крымінальным кодэксе, Кодэксе аб адміністрацыйных правапарушэннях, Грамадзянскім і Працоўным кодэксах, законах «Аб дзяржаўнай службе ў Рэспубліцы Беларусь», «Аб мерах па прадухіленні легалізацыі даходаў, атрыманых злачынным шляхам, фінансавання тэрарыстычнай дзейнасці і фінансавання распаўсюджвання зброі масавага паражэння», «Аб дзяржаўных закупках тавараў (работ, паслуг)» і інш.

Асновай антыкарупцыйнага заканадаўства з'яўляецца Закон «Аб барацьбе з карупцыяй», які ўступіў у сілу ў канцы студзеня бягучага года. Гэта чацвёрты па ліку антыкарупцыйны закон з моманту ўтварэння нашай дзяржавы.

Папярэднія законы аб барацьбе з карупцыяй паказалі сваю эфектыўнасць, што пацвярджаецца адсутнасцю ў рэспубліцы сістэмных праяў карупцыі. Разам з тым, выконваючы свае міжнародныя абавязацельствы, а таксама ўлічваючы неабходнасць рэагавання на новыя карупцыйныя фактары і пагрозы, Рэспубліка Беларусь прымае меры па далейшым удасканаленні антыкарупцыйнага заканадаўства.

Менавіта на органы пракуратуры ўскладзена адказнасць за арганізацыю барацьбы з карупцыяй і каардынацыю дзейнасці ў дадзенай сферы усіх дзяржаўных органаў і арганізацый, інстытутаў грамадзянскай супольнасці.

Сапраўдную цікавасць у удзельнікаў семінара выклікалі даклады прадстаўнікоў Беларусі аб асноўных навелах «новага» Закона «Аб барацьбе з карупцыяй», якія накіраваны на ўкараненне прафілактычных механізмаў, прызваных мінімізаваць «прывабнасць» здзяйснення карупцыйных дзеянняў і выключыць перадумовы для карупцыйных паводзін.

У прыватнасці, уведзены забарону на працаўладкаванне ў якасці дзяржаўных служачых работнікаў, якія раней здзейснілі цяжкае або асабліва цяжкае злачынства супраць інтарэсаў службы альбо спалучанае з выкарыстаннем службовай асобай сваіх службовых паўнамоцтваў, які не залежыць ад факту пагашэння судзімасці, г.зн. носіць бестэрміновы характар.

У мэтах пашырэння прававых наступстваў прыцягнення да крымінальнай адказнасці замацаваны механізм пазбаўлення права на пенсійнае забеспячэнне, прадугледжанае заканадаўствам аб дзяржаўнай службе.

Асобна беларускія пракуроры спыніліся на асвятленні ўпершыню ўведзенага ў нацыянальнае заканадаўства грамадзянска-прававога механізму звароту па рашэнні суда маёмасці, у дачыненні да якога не прадстаўлены доказы яго набыцця на законныя даходы.

Для ўзмацнення кантролю за выдаткамі высокапастаўленых службовых асоб у новым Законе пашыраны пералік звестак аб даходах і

имуществе, якія падлягаюць дэклараванню такімі службовымі асобамі.

Прадугледжаны іншыя механізмы, якія прадастаўляюць магчымасць штогод кантраляваць стан актываў службовых асоб, а ў выпадку іх раптоўнага павелічэння - забяспечыць рэальную магчымасць праверкі тлумачэнняў аб крыніцах даходаў. Гэта абавязак даваць тлумачэнні аб крыніцах даходаў, дэклараваць звесткі аб долях ва ўстаўных фондах і акцыях гаспадарчых таварыстваў і таварыстваў незалежна ад іх кошту.

Яшчэ адной заканадаўчай навелай з'яўляецца дапаўненне сістэмы мер па барацьбе з карупцыяй грамадскім кантролем у выглядзе ўдзелу грамадзян і грамадскіх аб'яднанняў у распрацоўцы і абмеркаванні праектаў нарматыўных прававых актаў у сферы барацьбы з карупцыяй, удзелу ў дзейнасці створаных у дзяржаўных органах і арганізацыях камісій па супрацьдзеянні карупцыі, пасяджэннях калегій дзяржаўных органаў, правядзенні сацыялагічных апытанняў.

У сваю чаргу прадстаўнікі іншых дзяржаў падзяліліся сваім вопытам, набытым з улікам спецыфікі прадстаўленых імі органаў.

У прыватнасці, ад Украіны былі запрошаны службовыя асобы як «прывычнага» нам МУС, так і такіх адносна новых утварэнняў як Антыкарупцыйнае бюро і Агенцтва па папярэджанні карупцыі.

Аб навацыях у рэалізацыі антыкарупцыйнай палітыкі ў Арменіі распавёў адзін з пяці членаў Камісіі па этыцы вышэйшых службовых асоб, у кампетэнцыю якой уваходзяць пытанні дэкларавання, праверкі рэальнага маёмаснага становішча чыноўнікаў, а таксама ацэнкі патэнцыйна дыскрэдытуючых уладу дзеянняў (паступкаў), якія сталі вядомымі грамадскасці.

Эксперты Савета Еўропы, якія прадстаўляюць Ірландыю, Германію і Чэхію, падрабязна спыніліся на пытаннях, якія тычацца абароны асветнікаў аб карупцыі. Імі прыведзены прыклады замацавання ў еўрапейскім заканадаўстве механізмаў, якія стымулююць грамадзян паведамляць аб вядомых ім фактах карупцыйных праяў, а таксама не дазваляюць у далейшым прымяняць да іх адказныя «карныя» меры.

Працоўнымі мовамі семінара былі вызначаны руская і

англійскія мовы. Выразная праца сінхронных перакладчыкаў, а таксама аўдыё- і відэаабсталяванне прадастаўленага ў распараджэнне ўдзельнікаў семінара канферэнц-залы DanubiusHotelHELIA дазволілі свабодна мець зносіны нягледзячы на моўныя бар'еры, разумець і быць зразумелымі ў рэжыме «ан-лайн».

Нікога не пакінуў абыякавым і цудоўны Будапешт, падзелены магутным Дунаем з поўначы на поўдзень на дзве часткі: горную велічную Буду і раўнінны старажытны Пешт. 

Непаўторная архітэктура манументальнага Парламента, Будайскай крэпасці, замка Вайдахуняд, мастоў, бульвараў і плошчаў венгерскай сталіцы – назаўжды запомняцца ўдзельнікам семінара, а атрыманыя ў ходзе зносін з калегамі веды – дапамогуць у далейшай працы на карысць беларускага народа.   

Аддзел па барацьбе з карупцыяй і арганізаванай злачыннасцю пракуратуры вобласці.