У якіх выпадках адміністрацыйны працэс можа быць распачаты толькі пры наяўнасці заявы пацярпелага?

Не заўсёды пытанне прыцягнення вінаватай асобы да адміністрацыйнай адказнасці залежыць ад органаў, якія вядуць адміністрацыйны працэс. Ёсць катэгорыя правапарушэнняў, адказнасць за якія наступае толькі пры наяўнасці жадання пацярпелай асобы.

У адпаведнасці з арт. 4.5 КоАП Рэспублікі Беларусь да такіх правапарушэнняў адносяцца, у прыватнасці, наўмыснае прычыненне цялеснага пашкоджання і іншыя гвалтоўныя дзеянні альбо парушэнне ахоўнага прадпісання (арт. 9.1); паклёп (арт. 9.2); абраза (артыкул 9.3); прысваенне знойдзенай маёмасці (артыкул 10.6); прычыненне маёмаснай шкоды (артыкул 10.7); знішчэнне або пашкоджанне пасеваў, сабранага ўраджаю сельскагаспадарчых культур або насаджэнняў (артыкул 10.8); наўмыснае знішчэнне альбо пашкоджанне маёмасці (артыкул 10.9); парушэнне правілдарожнага руху асобай, якая кіруе транспартным сродкам, што пацягнула прычыненне пацярпеламу лёгкага цялеснага пашкоджання (ч. 1артыкулы 18.17); парушэнне правілаў дарожнага руху пешаходам і іншымі ўдзельнікамі дарожнага руху (частка 4 артыкула 18.23) у выпадку прычынення пешаходам, асобай, якая кіруе веласіпедам, гужавым транспартным сродкам, або асобай, якая ўдзельнічае ў дарожным русе і не кіруе транспартным сродкам, пацярпеламу лёгкага цялеснага пашкоджання альбо пашкоджання транспартнага сродку, грузу, дарожнага пакрыцця, дарожных і іншых збудаванняў або іншай маёмасці.

Адміністрацыйны працэс за здзяйсненне вышэйназваных дзеянняў можа быць распачаты толькі пры наяўнасці заявы пацярпелага альбо яго законнага прадстаўніка аб прыцягненні правапарушальніка да адміністрацыйнай адказнасці.

Адсутнасць такой заявы, а таксама прымірэнне пацярпелага з правапарушальнікам да вынясення пастановы па справе выключае прыцягненне вінаватага да адказнасці.

Разам з тым, ст.9.4 ПВКоАП Рэспублікі Беларусь зроблена выключэнне з вышэйназванага правіла. Змешчанай у дадзенай артыкуле нормай прадугледжана права пракурора пачаць адміністрацыйны працэс за здзяйсненне дзеянняў, прадугледжаных ст.9.1 КоАП Рэспублікі Беларусь (наўмыснае прычыненне цялеснага пашкоджання і іншыя гвалтоўныя дзеянні альбо парушэнне ахоўнага прадпісання), альбо даць пісьмовае даручэнне органу ўнутраных спраў аб яго пачатку і пры адсутнасці патрабавання пацярпелага. Пачаты такім чынам адміністрацыйны працэс не падлягае спыненню ў выпадку прымірэння пацярпелага (законнага прадстаўніка) з парушальнікам.

Дадзенае адступленне ад правіла прызвана абараніць пацярпелых, пазбаўленых па якіх-небудзь прычынах магчымасці самастойна сябе абараніць альбо не жадаючых гэтага рабіць, падвяргаючы пры гэтым сваё жыццё і здароўе небяспецы.

Старшы пракурор аддзела па наглядзе
за выкананнем заканадаўства і
законнасцю прававых актаў Ірына Крукоўская