У пракуратуры Віцебскай вобласці адбылося міжведамаснае пасяджэнне па праблемных пытаннях кваліфікацыі хуліганскіх дзеянняў пры прыцягненні грамадзян да крымінальнай адказнасці

У працы пасяджэння прынялі ўдзел прадстаўнікі ўпраўлення Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь па Віцебскай вобласці, упраўлення ўнутраных спраў Віцебскага аблвыканкама, а таксама Віцебскага абласнога суда.

Пачынаючы з 2015 г. у вобласці намяцілася устойлівая тэндэнцыя росту злачынстваў гэтай катэгорыі. Усяго ў 2015 г. было зарэгістравана 224 (у 2014 г. - 124) крымінальных хуліганстваў (+ 80,6%).

У сваю чаргу з усіх зарэгістраваных у 2015 г.  хуліганстваў - 31,2 % склалі хуліганствы, якія распачыналіся па прыкмеце «знішчэнне або пашкоджанне маёмасці».

Вынікі двух месяцаў бягучага года паказваюць, што ў вобласці працягнуўся рост колькасці рэгіструемых злачынстваў разгляданай катэгорыі ў параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года. 

Так, па стане на 29.02.2016 зарэгістравана 44(19) злачынстваў аб хуліганствах (131,6%). Рост адзначаны ў 10 рэгіёнах, найбольшы ў г. Віцебску з 11 да 19,  г. Наваполацку з 1 да 6, Полацкім раёне з 1 да 7. Па прыкмеце знішчэнне або пашкоджанне маёмасці здзейснена 15 (3) злачынстваў і іх удзельная вага склала 34 % ад зарэгістраваных.

Праведзены аналіз дазваляе канстатаваць аб наяўнасці ў цэлым пазітыўных тэндэнцый у пытаннях забеспячэння канструктыўнага міжведамаснага ўзаемадзеяння ў барацьбе з хуліганствамі.

Разам з тым застаюцца актуальнымі супярэчнасці, якія тычацца якасці і паўнаты праводзяцца органамі дазнання даследчых праверак аб злачынствах названай катэгорыі, розных падыходаў Следчага камітэта, органаў дазнання і пракуратуры да ацэнкі дастатковасці сабраных матэрыялаў для ўзбуджэння крымінальнай справы. Шмат у чым гэта абумоўлена адсутнасцю дакладных крытэрыяў размежавання крымінальна-каральнага хуліганства ад падобных па наступствах складаў злачынстваў (арт.218, 219, 341 КК Рэспублікі Беларусь) або адміністрацыйных правапарушэнняў (арт.10.9, 17.1 КоАП Рэспублікі Беларусь ).

Праблемным аспектам узаемадзеяння з'яўляецца няпоўнасць і павярхоўнасць правядзення органамі дазнання праверак па матэрыялах, якія перадаюцца ў падраздзяленні Следчага камітэта, а нярэдка і адсутнасць у іх прыкмет крымінальна-каральнага хуліганства.

Разам з тым, неадзінкавыя факты, калі следчыя пры наяўнасці дастатковых даных, якія ўказваюць на прыкметы злачынства, фармальна вярталі матэрыялы для вытворчасці дадатковай праверкі, што не спрыяла аператыўнасці расследавання злачынстваў, хутчэйшаму замацаванню доказаў

Аналіз практыкі разгляду заяў і паведамленняў, расследавання крымінальных спраў разгляданай катэгорыі паказаў, што не вырашана праблема ўсталявання матыву злачынства (хуліганскіх памкненняў) асоб, якія груба парушаюць грамадскі парадак. Пры гэтым найбольшую складанасць дадзенае пытанне выклікае ў выпадках здзяйснення дзеянняў, якія суправаджаюцца пашкоджаннем маёмасці, пры адсутнасці вінаватай асобы.

Няма адзінай практыкі і ва ўсталяванні асабістага непрыязных адносін пры

ацэнцыi дзеянняў асоб па арт.339 КК пры прычыненнi цялесных пашкоджанняў ва ўмовах кароткачасовага канфлiкта з выкарыстаннем нязначнага нагод.  

Пры разглядзе заяў i паведамленняў аб хулiганстве, расследаваннi крымiнальных спраў дадзенай катэгорыi звернута ўвага на неухiльнае захаванне патрабаванняў пастановы Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублiкi Беларусь ад 24.03.2005 №1 «Аб судовай практыцы па крымiнальных справах аб хулiганстве», якiм вызначаны такiя паняццi як «грубае парушэнне грамадскага парадку», «явнае непавагу да грамадства»  

Таксама варта адзначыць, што ў цяперашнi час у практычнай дзейнасцi выкарыстоўваецца сумесна указанне Старшынi Следчага в​ад​дзела Рэспублiкi Беларусь i Мiнiстра ўнутраных спраў Рэспублiкi Беларусь, узгодненае Генеральным пракурорам Рэспублiкi Беларусь «Аб практыцы разгляду заяў (паведамленняў) аб правапарушэннях, звязаных з знiшчэннем (пашкоджаннем) маёмасцi» ад 25.01.2016, якiм вызначаны палажэннi, што дазваляюць у далейшым выпрацаваць адзiную па​з​i​ц​ы​ю па пытаннях квалiфiкацыi процiвапраўных дзеянняў, здзейсненых не​ў​с​т​а​н​о​ў​лены​м​i​ асо​б​ам​i​, падобных па аб'ектыўным баку да крымiнальна каральнага хулiганства.

Па вынiках да​дзе​на​га​ нара​д​ы перад пракурорам​ам​i​, органам​i​ унутраных спраў i Следчага камітэта пастаўлены задачы па прыняцці дадатковых мер, накіраваных на ўстраненне наяўных недахопаў i павышэнне эфектыўнасцi працы ў дадзеным напрамку.  

На​ча​ль​н​і​к аддзела пракуратуры вобласці Раман Чудакоў.