У віцебскім небе: у абласным краязнаўчым музеі адкрылася выстава, прысвечаная 95-годдзю Віцебскага аэраклуба ДТСААФ

"В витебском небе": в областном краеведческом музее открылась выставка, посвященная 95-летию Витебского аэроклуба ДОСААФ

"У віцебскім небе" - пад такой назвай у абласным краязнаўчым музеі адкрылася выстава, прысвечаная 95-годдзю Віцебскага аэраклуба ДТСААФ.

Найстарэйшы ў Беларусі аэраклуб вядзе гісторыю з 1 студзеня 1931 года, калі па прапанове Асаавіяхіма была створана 1-я Беларуская школа па падрыхтоўцы пілотаў для грамадзянскай авіяцыі. Будынак з навучальнымі класамі і інтэрнат курсантаў знаходзіліся ў горадзе, аэрадром – за 15 км каля вёскі Кукаўчына. Праз два гады структура ператворана ў аэраклуб, дзе праходзіла падрыхтоўка планерыстаў, інструктараў-лётчыкаў і парашутыстаў Мінска, Гомеля і іншых гарадоў.

У 1938-м аэраклуб перайшоў на двухгадовую праграму навучання пілотаў, пачата падрыхтоўка авіяцыйных тэхнікаў, матарыстаў, лётчыкаў-назіральнікаў, паветраных стралкоў.

У гады вайны чатырнаццаць выпускнікоў аэраклуба былі ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза: Аляксандр Гаравец, Ягор Васілеўскі, Пётр Грышчанка, Васіль Дзямідаў, Сцяпан Жукаў, Васіль Князеў, Пётр Кандрацьеў, Пётр Нікіфараў, Мікалай Спірыдзянка, Уладзімір Тышэвіч, Пётр Глазуноў, Іван Камінскі, Андрэй Пешчанка, Дзмітрый Лугаўскі.

З канца 1950-х у аэраклубе сталі навучаць верталётчыкаў. Віцебскія спартсмены займалі перадавыя пазіцыі і па гэтым відзе спорту. На базе аэраклуба праводзіліся чэмпіянаты Беларусі, Савецкага Саюза, а летам 1978-га – чэмпіянат свету па верталётным спорце, у якім прымалі ўдзел каманды СССР, Венгрыі, Польшчы, Германіі, Англіі, ЗША.

Старшыня абласнога Савета дэпутатаў Дзмітрый Дзямідаў падкрэсліў, што Віцебскі аэраклуб мае яркія гераічныя старонкі гісторыі і зараз працягвае займаць лідзіруючыя пазіцыі ў падрыхтоўцы курсантаў і спартсменаў, выконвае свае задачы па выхаванні сапраўдных патрыётаў і абаронцаў Айчыны.

У адкрыцці выстаўкі прымалі ўдзел пляменніцы Героя Савецкага Саюза Пятра Грышчанкі – Людміла, Лідзія і Валянціна (дзявочае прозвішча – Грышчанка). Ураджэнкі Кукавячына з дзяцінства бачылі ў небе над роднай вёскай самалёты, верталёты, купалы парашутаў і кажуць. Яны прызналіся, што ім вельмі дарог Віцебскі аэраклуб, які да вайны скончыў іх дзядзька Пётр. Ён здзейсніў 360 баявых вылетаў, збіў 27 варожых самалётаў і адзін аэрастат.

Пётр Грышчанка нарадзіўся ў шматдзетнай сям'і. Бацька памёр у 1933 годзе, маці адна выхоўвала пяцярых сыноў і дзвюх дачок. Калі, пасталеўшы, яны збіраліся ў бацькоўскім доме, Усціння Маркаўна, прытуліўшыся да печы, з гонарам глядзела на дзяцей і слухала іх размовы за сталом.

Цяпер у Кукавячыне адна з вуліц названа ў гонар Пятра Грышчанкі. На доме, пабудаваным пасля вайны ўладамі для маці Героя Савецкага Саюза, устаноўлена мемарыяльная дошка.

Арганізатары выстаўкі адзначаюць, што ўпершыню ў гісторыі дзейнасць легендарнага аэраклуба прадстаўлена ў музейнай прасторы. Гэта рэдкая магчымасць дакрануцца да закрытага свету авіятараў. Выстаўка будзе працаваць на працягу трох месяцаў.

"Віцебскія весці"