У абарону падлеткаў
Што рабіць у тым выпадку, калі падлетак пастаянна хуліганіць, б'ецца, распівае спіртное, падсоўвае або, што больш, здзейсніў грамадска небяспечнае дзеянне, але не дасягнуў узросту, з якога наступае крымінальная адказнасць, а меры прафілактычнага ўздзеяння не аказваюць на яго ніякага ўздзеяння? Адказ змяшчаецца ў нормах Закона Рэспублікі Беларусь «Аб асновах сістэмы прафілактыкі безнагляднасці і правапарушэнняў непаўналетніх».
У выпадках, калі:
1) у дачыненні да непаўналетняга прынята рашэнне аб адмове ў узбуджэнні крымінальнай справы або аб спыненні вытворчасці па крымінальнай справе з-за недасягнення ўзросту, з якога наступае крымінальная адказнасць, альбо калі з прычыны адставання ў псіхічным развіцці, не звязанага з псіхічным засмучэннем (захворваннем), падчас здзяйснення грамадска небяспечнага дзеяння ён быў не здольны ўсведамляць фактычны характар або грамадскую небяспеку свайго дзеяння;
2) на працягу года непаўналетні тройчы прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці за наўмыснае прычыненне цялеснага пашкоджання, або дробнае крадзяжу, або наўмыснае знішчэнне альбо пашкоджанне маёмасці, або дробнае хуліганства, або распіццё алкагольных, слабаалкагольных напояў або піва ў грамадскім месцы альбо з'яўленне ў грамадскім месцы або на працы ў стане ап'янення, або занятак прастытуцыяй, або загадзя ілжывае паведамленне,альбо кіраванне транспартным сродкам у стане ап'янення, альбо кіраванне транспартным сродкам без права кіравання гэтым сродкам і пасля правядзення індывідуальнай прафілактычнай працы зноў прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці за здзяйсненне аднаго са зказаных у гэтым абзацы адміністрацыйных правапарушэнняў і ў яго сфарміравалася нежаданне весці правапаслухмяны лад жыцця
3) на працягу года непаўналетні тройчы здзейсніў вышэйпералічаныя дзеянні, якія змяшчаюць прыкметы адміністрацыйных правапарушэнняў, але не дасягнуў на час здзяйснення такіх дзеянняў узросту, з якога наступае адміністрацыйная адказнасць, і пасля правядзення індывідуальнай прафілактычнай працы зноў здзейсніў адно са зказаных дзеянняў і ў яго сфарміравалася нежаданне весці правапаслухмяны лад жыцця, —
камісіяй па справах непаўналетніх можа быць прынята рашэнне аб вырашэнні пытання аб размяшчэнні такога непаўналетняга ў спецыяльную навучальна-выхаваўчую ўстанову або спецыяльную лячэбна-выхаваўчую ўстанову (тып установы вызначаецца медыцынскай камісіяй, якую непаўналетні праходзіць у абавязковым парадку).
Пры гэтым дадзеная мера прымяняецца да непаўналетняга, які дасягнуў 11 гадоў.
Камісія па справах непаўналетніх рыхтуе дакументы і накіроўвае ў суд па месцы жыхарства падлетка заяву аб размяшчэнні яго ў спецустанову.
Разгляд справы судом ажыццяўляецца з абавязковым удзелам непаўналетняга, у дачыненні да якога ставіцца пытанне
аб накіраванні ў спецустанову, і яго законных прадстаўнікоў, прадстаўнікоў камісіі па справах непаўналетніх, органаў унутраных спраў, прадстаўнікоў органа апекі і папячыцельства. У разглядзе спраў названай катэгорыі абавязкова ўдзельнічае пракурор.
Да вынясення рашэння суд заслухоўвае пазіцыі ўсіх асоб, якія ўдзельнічаюць у справе, а таксама старанна даследуе матэрыялы, якія пацвярджаюць неабходнасць змяшчэння непаўналетняга ў спецустанову.
Суд устанаўлівае і тэрмін знаходжання непаўналетняга ў спецустанове — у межах да двух гадоў, але не больш чым да дасягнення непаўналетнім узросту васемнаццаці гадоў.
Да ведама. Судамі Віцебскай вобласці ў 2015 годзе разгледжана 22 справы аб накіраванні непаўналетніх у спецустановы.
Пракурор аддзела па наглядзе за адпаведнасцю закону судовых пастановаў па грамадзянскіх справах Дар'я Буцэнка