Лекар з вялікім сэрцам. Матэрыял пра Алену Леановіч, якая кіруе Віцебскім абласным раддомам ужо 20 гадоў

Галоўны ўрач Віцебскага абласнога радзільнага дома Алена Леановіч лічыць, што жанчына павінна атрымліваць якасную і своечасовую медыцынскую дапамогу незалежна ад месца пражывання. Сёння гэта штодзённая рэальнасць аховы здароўя Віцебскага рэгіёну.

«Мужчыны, тут будуць нараджаць вашы жонкі»

Алена Леановіч кіруе радзільным домам ужо 20 гадоў. Успамінаючы свае школьныя гады, суразмоўніца дзеліцца, што свядомае рашэнне стаць акушэрам-гінеколагам яна прыняла ў 10-м класе.

— Разам са школьнай сяброўкай мы выбралі для сябе медыцыну. Я вельмі люблю сваю прафесію, і якой бы цяжкай яна ні была, ніколі не засумнявалася ў сваім выбары. Калі б трэба было прайсці гэты шлях спачатку, я б усё роўна прыйшла сюды.

Яна ўзначаліла радзільны дом у перыяд маштабных будаўнічых работ ва ўстанове. У 2006 годзе кіраўнік дзяржавы прыняў рашэнне аб перааснашчэнні перынатальных цэнтраў. Абласны радзільны дом 1960 года пабудовы ўвайшоў у дзяржаўную праграму.

— З верасня пачалося ўзвядзенне прыбудовы да асноўнага будынка, а ў ліпені 2008 года мы адкрылі абноўлены радзільны дом, — распавядае галоўны ўрач. — Разам з будаўнікамі мы зрабілі ўсё, каб стварыць камфортныя ўмовы для жанчын, дзяцей і медперсаналу. Родзалы, аперацыйныя, рэанімацыя — усё знаходзіцца побач, каб мы своечасова маглі аказваць медыцынскую дапамогу.

Алена Генадзьеўна з удзячнасцю ўспамінае аказаную дапамогу і падтрымку з боку губернатара Уладзіміра Андрэйчанкі і мэра Пятра Драздова. Праводзіліся штодзённыя планёркі. На аб'екце працавала звыш 20 субпадрадных арганізацый, і радзільны дом удалося ўзвесці менш чым за год.

Яна з усмешкай успамінае словы мэра, звернутыя да будаўнікоў: «Мужыкі, тут будуць нараджаць вашы жонкі, народзяцца вашы дзеці. Таму мы для іх павінны зрабіць усё самае лепшае, самае якаснае, што ёсць у нашай краіне, павінна быць тут».

— Радзільны дом быў пабудаваны з любоўю. Праз 18 гадоў ён знаходзіцца ў выдатным стане. Яшчэ раз хачу сказаць дзякуй за якасную працу ўсім будаўнікам, якія працавалі на нашым аб'екце, — кажа Алена Леановіч.

Праца, дзе кожны дзень адбываецца цуд

Алена Леановіч — «Чалавек года Віцебшчыны», «Жанчына года», дэпутат гарадскога Савета дэпутатаў, член праўлення Віцебскай абласной арганізацыі Беларускага саюза жанчын.

— Адзін чалавек у полі не воін. Усе нашы дасягненні, аказанне дапамогі маці і дзецям — гэта праца ўсяго калектыву, у якім я працую. Самая галоўная ўзнагарода для нас, медыцынскіх работнікаў, — здароўе нашых мам і малых, якія з'яўляюцца на свет у нашым установе аховы здароўя. Першыя слёзы радасці на вачах у мамы, першы крык малога... і забываюцца ўсе праблемы, якія былі падчас аказання медыцынскай дапамогі, цяжкія выпадкі.

Алена Генадзьеўна адзначае, што ў радзільным доме кожны дзень адбываецца цуд, калі на свет з'яўляецца малы, новы член нашага грамадства — любімы сынок ці дачушка, якога чакае ўся сям'я.

На Віцебшчыне працуюць два радзільныя дамы ў Віцебску — абласны і гарадскі клінічны радзільны дом №2. За абласным замацаваны 14 раёнаў. На міжраённым узроўні медыцынскую дапамогу маці і дзецям аказваюць Наваполацкі і Аршанскі радзільныя дамы.

Алена Леановіч акцэнтуе, што пры пастаноўцы жанчыны на ўлік, задача медыка — выбраць маршрутызацыю: ацаніць ступені рызыкі для здароўя малога і мамы і выбраць найбольш прыдатную для яе ўстанову для атрымання своечасовай медыцынскай дапамогі.

Па статыстыцы, больш за 60 % жанчын нараджаюць у Віцебску, 39 % — у рэгіянальных радзільных дамах і толькі 1 % адпраўляецца ў РНПЦ «Маці і дзіця». Галоўны ўрач падкрэслівае, што ў вобласці створаны ўсе ўмовы, каб мамы і нованароджаныя маглі атрымаць якасную медыцынскую дапамогу.

Пад асабістым кантролем Прэзідэнта

Пытанні аказання медыцынскай дапамогі маці і дзецям знаходзяцца пад асабістым кантролем Прэзідэнта. Галоўны ўрач адзначае, што створаны ўсе ўмовы, каб жанчыны нараджалі. Сацыяльная падтрымка атрымала найбольшае развіццё ў нашай рэспубліцы, у той час як у многіх краінах на постсавецкай прасторы яе няма.

— Шмат замежных калег з зайздрасцю ставяцца да той падтрымкі, якую мы маем, — распавядае Алена Генадзьеўна. — Мамы атрымліваюць 13 відаў дапамогі, выплачваецца сямейны капітал. Асобная дапамога аказваецца шматдзетным сем'ям, адзінокім маці. Некаторыя катэгорыі дзяцей да 3 гадоў карыстаюцца льготамі на лекавыя прэпараты. Сем'і могуць карыстацца субсідыямі пры будаўніцтве жылля. Жанчыне прадастаўляецца адпачынак па доглядзе за дзіцем да 3 гадоў, і за ёй захоўваецца працоўнае месца. Прыняты Прэзідэнтам Указ № 100 «Аб правядзенні экстракарпаральнага апладнення» прадугледжвае пашырэнне даступнасці дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогій для жанчын. Дакументам прадугледжваецца правядзенне дзвюх бясплатных спроб ЭКА замест адной.

У Віцебскай вобласці пяты год працуе камісія па ЭКА, якую ўзначальвае Алена Леановіч.

— Да нас звяртаюцца каля 150 пар штогод. Чарга на прадастаўленне ЭКА няма. Камісія праводзіць пасяджэнні кожны аўторак, — кажа галоўны ўрач. — Першы этап пачынаецца ў жаночых кансультацыях, калі жанчына па месцы жыхарства праходзіць абследаванне. Затым мы рэкамендуем, калі гэта неабходна, дадатковае абследаванне, пасля чаго прадастаўляем накіраванне ў адну з трох медустаноў краіны: у РНПЦ «Маці і дзіця», другі радзільны дом у Мінску і радзільны дом у Гомелі. Паводле Указа пры спрыяльным завяршэнні першай спробы ЭКА, нараджэнні дзіцяці, жанчына да 49 гадоў, калі дазваляе яе здароўе, таксама на бясплатнай аснове можа скарыстацца дадзенай працэдурай. Указ уступіць у сілу менш чым праз тры месяцы, неўзабаве будуць дакладна прапісаны ўсе паказанні і супрацьпаказанні.

Алена Леановіч падкрэслівае, што прадастаўленне другой спробы ЭКА жанчынам у шлюбе і тым, хто не складаецца ў ім, — выключная падтрымка з боку дзяржавы, прыклад для іншых краін па правядзенні сацыяльна арыентаванай палітыкі.

Тэрыторыя сям'і: новы стандарт віцебскага радзільнага дома

Нядаўна ў сценах радзільнага дома адкрылася першая палата сямейнага тыпу.

— Я доўга выношвала гэту ідэю, яна не новая для Беларусі. У іншых гарадах ужо ёсць падобныя палаты. І я рада, што наш партнёр — футбольны клуб «МЛ Віцебск», які практыкуе рэалізацыю сацыяльных ініцыятыў, дапамог нам яе ўвасобіць у жыццё. Гэта важна, каб з самых першых момантаў нараджэння дзіцяці сям'я была разам. Я лічу, што бачыць першыя грымасы дзіцяці, пацягушкі — важна як для мамы, так і для таты. Гэта збліжае сям'ю, умацоўвае ступень любові адзін да аднаго, адказнасць за малога і імкненне зрабіць яго самым шчаслівым на свеце.

У абласным радзільным доме таксама практыкуюцца партнёрскія роды, ёсць індывідуальны родавы пакой. Напярэдадні родаў пара наведвае Школу будучай маці ў жаночых кансультацыях, атрымлівае кансультатыўную дапамогу. Па словах галоўнага ўрача, у абласным радзільным доме створаны неабходныя ўмовы для партнёрскіх родаў, у сакавіку чатыры сямейныя пары скарысталіся гэтай паслугай.

Ёсць і яшчэ адна добрая сямейная традыцыя ў абласным радзільным доме. 15 мая праводзіцца Дзень сустрэчы з выпускнікамі радзільнага дома. У гэтым годзе свята пройдзе ў пяты раз. Інтэрактыўныя пляцоўкі, святочную праграму, вясёлыя гульні дапамагаюць праводзіць супрацоўнікі МНС і МУС, грамадскія арганізацыі.

— Мы заўсёды з радасцю сустракаемся з дзецьмі, якія з'явіліся на свет у нашым установе, іх сем'ямі, — распавядае Алена Леановіч. — Сітуацыі бываюць розныя: нараджаюцца неданошаныя дзеці ці з хваробамі. І калі бацькі прыходзяць з малымі, якія нарадзіліся вагой да кілаграма, а сёння ў тры гады чытаюць ужо вершы, гэта сведчыць аб тым, што медыцынская дапамога на ўсіх яе узроўнях аказваецца прафесійна і на высокім узроўні.

Школа здароўя

Захаванне рэпрадуктыўнага здароўя жанчын — адзін з ключавых напрамкаў працы жаночых кансультацый. Асаблівы акцэнт зроблены на прафілактычныя мерапрыемствы для дзяўчат і юнакоў, бо ў сучасным свеце мае месца і мужчынскае бясплоддзе.

У моладзевых аўдыторыях праводзяцца гутаркі па прафілактыцы інфекцый, якія перадаюцца палавым шляхам, кантрацэпцыі, анкалагічных захворванняў.

— Скрынінг шыйкі маткі, пап-тэсты, тэсты на ВПЧ-інфекцыю, абследаванні жанчын дазваляюць выявіць на ранняй стадыі анказахворванні, — распавядае медык. — На дадзены момангт 92% раку шыйкі маткі выяўляюцца ў нулявой і першай стадыі.

З 25 кастрычніка 2025 года пачалася вакцынацыя дзяўчынак супраць віруса папіломы чалавека. Гэта таксама дзяржаўная праграма, таму вакцынацыя праводзіцца бясплатна. Звыш 75% дзяўчынак ужо ахоплены першай ін'екцыяй. Гэта таксама сведчыць пра клопат дзяржавы пра падрастаючае пакаленне.

Жанчынам, якія плануюць цяжарнасць, галоўны ўрач абласнога радзільнага дома раіць наведаць гінеколага, прайсці дыспансерызацыю, ацаніць стан здароўя — сваё і партнёра.

— Пры наяўнасці праблем, трэба прайсці санацыю, папярэднюю падрыхтоўку, пры неабходнасці наведаць урача-генеціка, — раіць урач. — Даверлівая гутарка з гінеколагам дазволіць атрымаць накіраванні на пэўныя віды меддапамогі. Цяжарнасць — гэта не хвароба, а фізіялагічны стан жанчыны. Гэта самы выдатны этап жыцця будучай маці, калі яна выношвае малога, адчувае яго рухі.

Падчас суправаджэння цяжарнасці пацыенткі кожны акушэр-гінеколаг праходзіць гэты шлях разам з ёй, перажывае за яе, падтрымлівае падчас цяжкасцей і праблем. Але калі з'яўляецца на свет малыш, то ўсе гэтыя складанасці забываюцца, бо нараджаецца новае цуда, шчасце.

Віцебскія весці